ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Το φωτεινό παράδειγμα του Ιωάννη Φωκά ή Χουάν ντε Φούκα...

Ο ορίζοντας του ανθρώπου δεν έχει τέλος. Αρκεί να επιδιώκεις, να αναζητείς συνεχώς μέσα στο άγνωστο. Να έχεις στόχους εφικτούς και ανέφικτους. Η περιπέτεια φέρνει συγκινήσεις, αρνητικά απρόβλεπτα, αλλά και απρόσμενα επιτυχή αποτελέσματα. Ένας Έλληνας, ο θαλασσοπόρος Ιωάννης Φωκάς, ήταν άνθρωπος των ανοικτών οριζόντων. Ήταν εκείνος που χάραξε νέες ρότες στον Ειρηνικό.

Γεννήθηκε το 1536 στο χωριό Βαλεριάνο της Κεφαλονιάς. Ορισμένοι αναφέρουν ότι ήταν γνωστός με τα ονόματα Απόστολος Βαλεριάνος, αλλά και με το Φωκάς Βαλεριανάτος.

Η οικογένεια του κατοικούσε στην Κωνσταντινούπολη μέχρι το 1453, οπότε έγινε η Άλωση. Αμέσως μετά κατέφυγαν στο νησί του Ιονίου. Νεαρός βρέθηκε στην Ισπανία και άρχισε τα θαλασσινά ταξίδια.

Η ναυτοσύνη του και η ικανότητες που επέδειξε στα ταξίδια του προσέλκυσαν το ενδιαφέρον του Βασιλέα της Ισπανίας, ο οποίος τον διόρισε πλοηγό στον ισπανικό στόλο των Δυτικών Ινδιών, για μακρά περίοδο που κράτησε τέσσερις δεκαετίες. Κατά την πολύχρονη θητεία του στα ισπανικά πλοία απέκτησε μεγάλη φήμη. Έτσι, Juan de Fuca, - Χουάν ντε Φούκα – έγινε θρύλος για τα ριψοκίνδυνα εξερευνητικά ταξίδια στον Ειρηνικό Ωκεανό.

Το 1592, ο αντιβασιλέας της Νέας Ισπανίας, που στα σημερινά χρόνια είναι γνωστό ως Μεξικό, Luis de Velaseo, του εμπιστεύθηκε μια δύσκολη αποστολή. Η εντολή ήταν να εντοπίσει τα στενά Ένινιαν - Straits of Anian - για τα οποία υπήρχε πληροφορία ότι από αυτά τα στενά οι Άγγλοι θαλασσοπόροι θα έφθαναν στον Ειρηνικό, καθώς να βρει και ένα θαλασσινό πέρασμα από τις νότιες θάλασσες της Ευρώπης για τον Βόρειο Ατλαντικό, που ήταν το όραμα του σερ Φράνσις Ντρέικ. Τα δύο πλοία διέσχισαν κατά μήκος τη Δυτική ακτή της Βόρειας Αμερικής – δηλαδή το Μεξικό και την Καλιφόρνια- , μέχρι γεωγραφικό πλάτος 47 μοιρών και μπήκαν στα στενά που χωρίζουν το νησί του Βανκούβερ στον Καναδά από την Αμερικανική Ήπειρο. Εκεί τα πληρώματα παρατήρησαν πλούσια βλάστηση, καρποφόρα δένδρα και μεταλεύματα, ενώ οι ιθαγενείς ήταν ντυμένοι με δέρματα ζώων. Το ταξίδι τους συνεχίστηκε προς στα στενά του Ειρηνικού και έπλευσαν προς νότια. Κατά το πρώτο ταξίδι το πλήρωμά του στασίασε, και έτσι αναγκάστηκε να επιστρέψει στο Ακαπούλκο. Κατά το δεύτερο ταξίδι του κατευθύνθηκε βόρεια.

Όταν επέστρεψε στο Ακαπούλκο ο Χουάν ντε Φούκα έγινε δεκτός με πανηγυρισμούς και τιμές. Ωστόσο, δεν πήρε ποτέ την αμοιβή που του υποσχέθηκε ο αντιβασιλέας. Μάταια να πάρει την ανταμοιβή του για τις υπηρεσίες του στην ναυσιπλοία.

Το 1593 ή τον επόμενο χρόνο κατά άλλους βιογράφους του, επέστρεψε και πάλι στην Ισπανία. Αλλά και εκεί, δεν βρήκε την ανταπόκριση που περίμενε. Έτσι, απογοητευμένος αποφάσισε να επιστρέψει στην Κεφαλονιά. Το έτος 1596, βρέθηκε στην Βενετία, όπου συναντήθηκε με τον Άγγλο John Douglass. Εντυπωσιασμένος από τα θαλασσινά κατορθώματα του ο Άγγλος αξιωματούχος τον γνώρισε στον στον πρόξενο στο Aleppo της Ιταλίας, Michael Locke. Εκείνος, του ανέθεσε να εξερευνήσει και να εντοπίσει το Βορειοδυτικό πέρασμα προς τον Ειρηνικό για λογαριασμό της Αγγλίας. Όμως, ο Χουάν ντε Φούκα ή Ιωάννης Φωκάς, ζήτησε αποζημίωση για ένα φορτίο που του είχε αποσπάσει ένας άλλος Aγγλος, ο Candish, σε ένα από τα ταξίδια του στις Φιλιππίνες και την Κίνα το Νοέμβριο του 1587 στο πλοίο επέβαινε η Αγία Άννα. Σε εκείνο το ταξίδι, πιάστηκε αιχμάλωτος, έχασε όλες του τις οικονομίες και το φορτίο του πλοίου αξίας 60.000 δουκάτων.

Περνούσαν τα χρόνια, αλλά μέχρι και το 1602 πρόξενος είχε εξασφαλίσει τις 100 λίρες από την βρετανική κυβέρνηση ώστε να μπορέσει να μεταβεί ο Φωκάς στην Αγγλία. Μάλιστα, ο πρόξενος απέστειλε επιστολή προς τον Φωκά, αλλά δεν έλαβε ποτέ απάντηση, γιατί ο Φωκάς πέθανε το ίδιο έτος.

Επισημαίνεται ότι το όνομα του Κεφαλονίτη θαλασσοπόρου Ιωάννη Φωκά, δόθηκε στο σύμπλεγμα των στενών μεταξύ Βανκούβερ και Αμερικής από τη Ρωσική Αυτοκρατορική Ακαδημία Επιστημών στα 1725 και σήμερα ονομάζεται παγκοσμίως ως «Juan de Fuca Strait».

Για τον Ιωάννη Φωκά έχει γράψει ο Φώτης Κόντογλου το βιβλίο: «Απόστολος Βαλεριάνος ο λεγόμενος Juan da (sic) Fuca», στην συλλογή διηγημάτων Ο Αστρολάβος, Αθήνα 1935), ενώ το 2007 κυκλοφόρησε και η βιογραφία του από την Ευριδίκη Λειβαδά-Ντούκα (Στα Στενά της Χίμαιρας, εκδ. Κέδρος, Αθήνα 2007.

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.