ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Η Ευρώπη, ο νεοφιλελευθερισμός και η μεγάλη παρεξήγηση

Δεν υπάρχει στέλεχος της κυβέρνησης, βουλευτής του κυβερνώντος κόμματος ή στέλεχος του Σύριζα που να μην επαναλαμβάνει μονότονα την πλήρη ιδεολογική αντίθεση στον νεοφιλελευθερισμό και τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές της Ευρώπης.

«Ναι είμαστε υπέρ των μεταρρυθμίσεων αλλά όχι αυτές που υπηρετούν τη νεοφιλελεύθερη λογική της Ευρώπης. Θέλουμε τις δικές μας μεταρρυθμίσεις» ακούγεται συχνά – πυκνά από μέλη της κυβέρνησης. «Ο ΣΥΡΙΖΑ», τονίζεται στην ιδρυτική διάταξη, «είναι μέρος αυτού του ευρωπαϊκού κινήματος αντίστασης και εξέγερσης. Η δική μας Ευρώπη βρίσκεται στον αντίποδα της Ευρώπης του νεοφιλελευθερισμού, των αυτοκρατορικών βλέψεων κάποιων κρατών της και του εντεινόμενου αυταρχισμού».

Πόσο νεοφιλελεύθερη όμως είναι η Ευρώπη; Πριν απαντήσουμε σ’ αυτό όμως πρέπει να δούμε τι περίπου είναι ο νεοφιλελευθερισμός.

Πολύ συνοπτικά ο νεοφιλελευθερισμός δεν πιστεύει στο κράτος. Επιδιώκει την ελαχιστοποίηση της παρουσίας του κράτους στην οικονομία και εν γένει την κοινωνία. Στόχος είναι να περιοριστεί το μέγεθος και η εξουσία που ασκεί το κράτος σε κάθε ζήτημα της οικονομικής και κοινωνικής ζωής. «Μικρότερο κράτος, καλύτερο κράτος», είναι το μότο των νεοφιλελεύθερων. Με λίγα λόγια, αποθεώνουν την απόλυτη οικονομική ελευθερία, την αγορά και την ιδιωτική πρωτοβουλία, ενώ καταδικάζουν στην πυρά κάθε συμμετοχή του κράτους στην οικονομική ζωή ως σπάταλη και αναποτελεσματική.

Σύμφωνα με τους νεοφιλελεύθερους, οποιαδήποτε αναδιανεμητική παρέμβαση δεν περιορίζει μόνο την ελευθερία αλλά και την αποτελεσματικότητα του συστήματος. Κάθε κρατική αναδιανεμητική παρέμβαση ονομάζεται κλοπή και κάθε μορφή φορολογίας θεωρείται επίσης ως κλοπή.

Οι νεοφιλελεύθεροι πιστεύουν ότι το κράτος πρέπει να περιορίσει την παρουσία του ακόμα και σε τομείς όπως η εθνική άμυνα και ασφάλεια, με ανάθεση των σχετικών υπηρεσιών σε ιδιώτες. Η έννοια του κοινωνικού κράτους είναι άγνωστη. Ενώ στην οικονομία είναι υπερ της απορρύθμισης των αγορών, δηλαδή οι αγορές να μην ελέγχονται και εποπτεύονται από κρατικούς θεσμούς, αλλά να αυτορυθμίζονται μέσα από το μηχανισμό της αγοράς. Αυτά το ολίγα περί νεοφιλελευθερισμού.

Τι σχέση έχουν όλες αυτές οι πολιτικές με την Ευρώπη; Απολύτως καμία. Η Ευρώπη έχει τόση σχέση με τον νεοφιλελευθερισμό όσο η μέρα με τη νύχτα. Για τους ακραιφνής νεοφιλελεύθερους της Αμερικής, οι πολιτικές που ακολουθούνται στην Ευρώπη χαρακτηρίζονται ως …κομουνιστικές. Μάλιστα θεωρούν την γενικότερη καχεξία της ευρωπαϊκής οικονομίας και το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας την υπερβολική και πέρα για πέρα αδικαιολόγητη παρουσία του κράτους στην οικονομική ζωή. Για τους νεοφιλελεύθερους η Ευρώπη είναι το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα του πως πάλαι ποτέ ισχυρές, δυναμικές και πρωτοπόρες οικονομίες μπορούν να παρακμάσουν και να εκφυλιστούν λόγο του κράτους!

Η Ευρώπη ασφαλώς ευνοεί την ιδιωτική πρωτοβουλία στην οικονομία, την ελεύθερη κίνηση των κεφαλαίων, των πολιτών αλλά μέχρι εκεί. Ο ρόλος του κράτους ήταν και είναι πολύ μεγάλος ενώ η Ευρώπη διατηρεί εξαιρετικά ισχυρό και αποτελεσματικό δίχτυ κοινωνικής προστασίας.

Η Ευρώπη είναι φιλελεύθερη αλλά το να την κατηγορεί κανείς για νεοφιλελευθερισμό κινείται στα όρια του κωμικού. Ωστόσο στη χώρα μας αυτά μοιάζουν λεπτομέρειες. Με την πολιτική να ορίζεται με όρους συνθηματολογίας και επιδιώκοντας κυρίως τον εντυπωσιασμό «η λαίλαπα του νεοφιλελευθερισμού» αναδείχθηκε σε σύνθημα - οδηγό.

Το κακό του νεοφιλελευθερισμού ξορκίζουν συστηματικά το ΠΑΣΟΚ και πολλοί από τη Νέα Δημοκρατία. Τα πάντα στιγματίζονται με την επάρατη νεοφιλελεύθερη νόσο: οι ιδιωτικοποιήσεις, η αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης, η επιβολή εισιτηρίου στα νοσοκομεία, η ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων πράγματα που καμία σχέση δεν έχουν με τον νεοφιλελευθερισμό.

*Ο Γιάννης Παπαδογιάννης είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας των βιβλίων : «Το Άδοξο Τέλος – Η μετέωρη πορεία, η συντριβή και η αναγέννηση των Ελληνικών Τραπεζών» (2013), και, «Η Άνοδος και η Πτώση του Homo Economicus – Ο μύθος του ορθολογικού ανθρώπου και η χαοτική πραγματικότητα» (2012). (Αμφότερα, εκδόσεις Παπαδόπουλος).

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.