ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Τα πολιτικά συμπεράσματα της κρίσης

Ο Σόλων προειδοποίησε με ενάργεια από τα βάθη των αιώνων, ότι οι αιτίες για την κατάρρευση της «πόλης» είναι η στάση  των υψηλά ισταμένων αρχόντων και η άγνοια που οδηγεί τον λαό.

Στη σύγχρονη Ελλάδα οι ερμηνευτικές μας προσπάθειες για κρίσιμα γεγονότα και περιόδους περιορίζονται στην πρώτη αιτία και αγνοούν ,συνήθως, τη δεύτερη, εξαιτίας ενός πείσμονος ιστορικού και πολιτικού λαϊκισμού.

Ας συνοψίσουμε τα πολιτικά συμπεράσματα της θυελλώδους κρίσης που ξέσπασε στο ελληνικό στερέωμα από το 2009.Ο ισχυρός μεταπολιτευτικός εκπρόσωπος της Κεντροαριστεράς (ΠΑΣΟΚ) σχεδόν διαλύθηκε, το παραδοσιακό συντηρητικό κόμμα (ΝΔ) συρρικνώθηκε και η κυβερνώσα ριζοσπαστική αντιμνημονιακή Αριστερά μετατρέπεται ήδη σε μνημονιακό πολιτικό μόρφωμα.

Οι διαχειριστές της κρίσης καταστρέφονται, αλλά το ερώτημα είναι αν διαφαίνεται στον ορίζοντα κάτι άλλο, για να δώσει μια νέα ιστορική ευκαιρία στη χώρα να υπερβεί τα προβλήματα και τον εαυτό της.

Η Κεντροαριστερά συγκρότησε τις πλειοψηφικές κοινωνικές συμμαχίες, που τη στήριζαν σε όλο τον μεταπολιτευτικό κύκλο, στη βάση κυρίως της αναδιανομής πόρων και εισοδημάτων και της γενναίας παραχώρησης κρατικών προσόδων, ανεξάρτητα από την πρόοδο και τον εκσυγχρονισμό της πραγματικής οικονομίας. Η συνολική αύξηση της καταναλωτικής δυνατότητας των Ελλήνων συντελέσθηκε, επίσης, μέσω των μεταβιβαστικών πληρωμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Ελλάδα και της εύκολης πρόσβασης στην τραπεζική διευκόλυνση.

Την ίδια περίοδο, όταν αναλήφθηκαν σοβαρές μεταρρυθμιστικές προσπάθειες (π.χ. νόμος Πεπονή, ασφαλιστική μεταρρύθμιση Γιαννίτση, αξιολόγηση εκπαιδευτικού συστήματος), οι κοινωνικές αντιστάσεις υπήρξαν πρωτοφανείς και αποκαλυπτικές της νοοτροπίας του κοινωνικού σώματος, που βολευόταν να αγνοεί τις πραγματικές ανάγκες της Δημοκρατίας μας.

Η κοινωνική και πολιτική συνείδηση της λαϊκής πλειοψηφίας δεν διαμορφώθηκε μέσα σε μια συνεχή ροή διεργασιών, μεταβολών και ανακατατάξεων στην παραγωγική δομή της χώρας, αλλά μέσα σε μιαν ιδιότυπη σχέση πελατών-καταναλωτών και «χρηματοδοτούντος Ιδρύματος».

Όταν το ξέσπασμα της κρίσης σήμανε το τέλος αυτής της ιδιότυπης σχέσης, η κοινωνική συμμαχία αποσυντέθηκε και η πολιτική πλειοψηφία κατέρρευσε. Οι εκλογείς λειτούργησαν ως αποδημητικά πουλιά. Ως γνωστόν, οι καταναλωτές είναι σπανίως πολίτες.

Αξιοσημείωτο είναι, ότι δεν υπάρχει ανάλογο ιστορικό προηγούμενο. Επί Χαριλάου Τρικούπη η χώρα χρεοκόπησε και επί Ελευθερίου Βενιζέλου η Ελλάδα κήρυξε στάση πληρωμών, ωστόσο τα κόμματά τους δεν διαλύθηκαν. Το κόμμα του Τρικούπη επανήλθε στη διακυβέρνηση λίγα χρόνια αργότερα, με αρχηγό τον Γεώργιο Θεοτόκη και το κόμμα των Φιλελευθέρων κατέγραψε ποσοστά της τάξης του 37,5% στις εκλογές που ακολούθησαν μετά τη στάση πληρωμών. Η σύγχρονη Κεντροαριστερά διαλύθηκε χωρίς να χρεοκοπήσει τη χώρα. Αυτό το ιστορικά παράδοξο και πολιτικά άδικο ερμηνεύεται ασφαλώς και από τις λίγες γραμμές που προηγήθηκαν, κυρίως, όμως, πρέπει να αποτελέσει την αφορμή για ένα βαθύτερο πολιτικό αναστοχασμό σχετικά με τις προϋποθέσεις της ανασυγκρότησης των δυνάμεων του δημοκρατικού σοσιαλισμού.

Η κρίση θα καταστρέψει και τις αυταπάτες του κόσμου για τη ριζοσπαστική Αριστερά. Ένα κόμμα που κυβερνά γιατί εξέπεσαν οι άλλοι και γιατί υποσχέθηκε παραδεισένιες ουτοπίες σε απεγνωσμένους ανθρώπους, ήδη επιβάλλει το τρίτο και χειρότερο μνημόνιο, αλλάζει πραξικοπηματικά την εντολή του δημοψηφίσματος και αντιλαμβάνεται ότι πρέπει να ανακαλύψει εκ νέου την έννοια της αξιοπρέπειας.

Η πτώση των μύθων και των ψευδαισθήσεων πρέπει γρήγορα να υποκατασταθεί από μια γενικευμένη ηθική της ευθύνης. Και για τους πολίτες και για την πολιτική. Αλλιώς, παραμονεύει ο κίνδυνος του εκφασισμού. Στην ηθική της ευθύνης πρέπει πρώτη απ΄όλους να στηριχθεί η Κεντροαριστερά για να αναγεννηθεί μέσα από τα συντρίμμια της. Την έχει ανάγκη ο τόπος. Θα αναγεννηθεί όχι με χάρες σε κακομαθημένους πελάτες. Θα αναγεννηθεί προσφέροντας στους Έλληνες μια νέα «μεγάλη ιδέα» και μιαν αδιάκοπη προσπάθεια για την υλοποίησή της.

Η νέα «μεγάλη ιδέα» δεν μπορεί να είναι τίποτε άλλο από ένα συνεκτικό και συγκεκριμένο εθνικό σχέδιο για την παραγωγική αναδιάρθρωση της οικονομίας και την απελευθέρωση των δημιουργικών παραγωγικών δυνάμεων, ώστε να παράγεται πλούτος και να διανέμεται δίκαια. Ένα μεγάλο σχέδιο για ριζοσπαστικές αλλαγές στη διοίκηση, τη Δικαιοσύνη και την παιδεία. Ένα σχέδιο για την εμβάθυνση της Δημοκρατίας και την αξιοποίηση της νέας γενιάς. Ένα σχέδιο που θα πετύχει, γιατί δεν θα συναντά την κοινωνική αμεριμνησία και τις πελατειακές διευθετήσεις και  γιατί θα υπηρετείται από ανθρώπους ανυψωμένους από τη θέση των μοναχικών ιδιωτών στη θέση των συνειδητών πολιτών.

 

4 αναγνώστες σχολίασαν

Συμμετοχή στην συζήτηση
  1. Θ.Τ. 10:21 25/07/2015

    Η χώρα χρειάζεται ΜΕΤΑΠΕΛΑΤΕΙΑΚΕΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ
    σαν αυτές που άρχισαν το 2009 – 2011 .
    Η κουβέντα γιά το όνομα «δημοκρατικός σοσιαλισμός» είτε «σοσιαλδημοκρατία»
    είναι τριτεύουσα υπόθεση . ( άσπρη γάτα, μαύρη γάτα αρκεί να πιάνει ποντίκια ΤΗΣ ΛΑΜΟΓΙΑΣ ) .

  2. Τον Σόλωνα τον θυμήθηκες.Τον Λύσανδρο και το στόλο του?Πόσα βόδια ανατρέφει το ψωμί λέει ο …. «άσχετος και άσκεφτος» λαός….
    Πφφφφφφ……..

  3. kaiti 17:41 24/07/2015

    Κε Καστανίδη συνεχίζετε να λαϊκίζετε και να δημαγωγείτε.Συγκρίνετε ανόμοια πράγματα όταν μιλάτε για Χαρίλαο Τρικούπη και Ελευθέριο Βενιζέλο.Θέλετε να επανέλθετε από τη πίσω πόρτα.Δεν πρόκειται να σας αφήσει ο λαός.Και σε τελική ανάλυση τι κάνατε όταν δεν πέρασε ο νόμος Γιαννίτση;Γιατί δεν παραιτηθήκατε;Η καρέκλα όμως είναι γλυκιά στην οποία καθήσατε απ τα 25 και σηκωθήκατε μετά από 30 χρόνια.

  4. Εκτιμώ ότι το άρθρο είναι σε σωστή βάση, καθώς όχι μόνο αναδεικνύει τις διαχρονικές αδυναμίες του πολιτικού συστήματος αλλά επιπλέον θίγει και το ζήτημα της συνευθύνης των πολιτών, που αποτελεί μέχρι σήμερα ένα θέμα το οποίο αγγίζει τα όρια του ταμπού. Μερικές παρατηρήσεις μόνο σε σχέση με το «διά ταύτα».
    Πιστεύω ότι ο όρος «Δημοκρατικός Σοσιαλισμός» εμπεριέχει δύο έννοιες που αποδείχθηκε ότι είναι ιστορικά αδύνατο να συνυπάρξουν. Κόμματα όπως ο ΣΥΡΙΖΑ που προσπάθησαν να τον κάνουν ουσία της οργάνωσης και της πολιτικής τους, φάνηκε ότι είναι καταδικασμένα να αναλώνονται μεταξύ ενός καταστροφικού για την κοινωνία και την οικονομία δημαγωγικού λαϊκισμού και μιας εξ’ ίσου καταστροφικής επιδίωξης για την εκ των άνω επιβολή του «κοινωνικά δίκαιου» και ενός αντιπαραγωγικού κρατισμού. Η αντίθεση αυτή διαπερνά κάθετα το κυβερνών κόμμα και έχουμε ήδη δει τις επιπτώσεις της για τη χώρα, ενώ περιμένουμε και τα αποτελέσματά της για το ίδιο το κόμμα. Εκτιμώ λοιπόν ότι θα πρέπει να πάψει να χρησιμοποιείται και να αντικατασταθεί από τον συχνά λοιδορούμενο αλλά πολιτικά αποκρυσταλλωμένο όρο της Σοσιαλδημοκρατίας.
    Μια δεύτερη παρατήρηση είναι ότι το σαφές πολιτικό κενό που υπάρχει σήμερα, θα πρέπει να καλυφθεί ταχύτατα από ένα νέο μη δεξιό και μη λαϊκίστικο Σοσιαλδημοκρατικό πολιτικό φορέα. Εκτιμώ ότι το σχήμα αυτό οφείλει να συμπεριλάβει τα ήδη υπάρχοντα κόμματα και οργανώσεις μεταξύ του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Δημοκρατίας, ξεκινώντας από μηδενική βάση και χωρίς αρχηγισμούς και προαπαιτούμενα, πέρα από την κοινή αποδοχή ορισμένων αρχών λειτουργίας και πολιτικής που θα εξασφαλίζουν στο μέγιστο του εφικτού την πολιτική του αυτονομία από συμφέροντα και προνομιούχες κοινωνικές ομάδες. Ένας τέτοιος πολιτικός φορέας θα μπορέσει να επεκταθεί εύκολα προς το χώρο του ΣΥΡΙΖΑ και να αποτελέσει τη δύναμη εξουσίας που χρειάζεται η χώρα.
    Δεν ξέρω ποιος ή ποιοι είναι σε θέση να δώσουν το έναυσμα για μια τέτοια προσπάθεια, το μόνο που γνωρίζω είναι ότι τα πολιτικά κενά αργά ή γρήγορα καλύπτονται. Είναι σίγουρο ότι στο σημείο αυτό συμπίπτουν οι σχεδιασμοί του ΣΥΡΙΖΑ και της ΝΔ, που όλες οι ενδείξεις δείχνουν ότι ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για τον κατακερματισμένο σήμερα πολιτικό χώρο ανάμεσά τους, προκειμένου να εξασφαλίσουν τη μακροπρόθεσμη εκλογική τους προοπτική. Με δεδομένη όμως την πολιτική αναξιοπιστία και των δύο, αν δεν υπάρξει ισχυρή παρουσία της Σοσιαλδημοκρατίας με στόχο την ανάδειξή της σε μελλοντικό φορέα εξουσίας, ενδέχεται ο κίνδυνος του εκφασισμού να γίνει πραγματικότητα.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.