ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Πολιτική Φαρμάκου: Δόγματα και Στερεότυπα

Η οικονομική κρίση πλήττει το σύνολο της οικονομικής και κοινωνικής δραστηριότητας στη χώρα, πράγμα το οποίο έχει αναγνωρισθεί και τεκμηριωθεί πολλαπλώς.

Όμως ο υγειονομικός τομέας, στη διάρκεια της τελευταίας πενταετίας, έχει υποστεί μεγάλης έκτασης συρρίκνωση με τη δραματική μείωση των ανθρωπίνων και οικονομικών πόρων (πτώση της δαπάνης για την υγεία κατά 35% περίπου) .

Ως εκ τούτου προκαλεί σοβαρές και δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία και την ιατρική περίθαλψη με αποτέλεσμα την επιδείνωση του συνόλου των δεικτών του επιπέδου υγείας καθώς και αυτών οι οποίοι σχετίζονται με την πρόσβαση και τη χρήση υπηρεσιών υγείας.

Στο πλαίσιο αυτό, έχει επισημανθεί η εκ σεσημασμένη    υποβάθμιση του αυτοαναφερόμενου επιπέδου υγείας και ο μεγάλος αριθμός πολιτών οι οποίοι αναφέρουν ότι δεν είναι σε θέση να εύρουν ανταπόκριση στις εκφραζόμενες ανάγκες τους.

Τα φαινόμενα αυτά προκαλούνται για λόγους γεωγραφικών και χρονικών εμποδίων αλλά  κυρίως εξ αιτίας οικονομικών φραγμών.

Έχει πολλαπλώς τεκμηριωθεί οτι τα ευρήματα αυτά εχουν σχέση με κοινωνικούς και οικονομικούς παράγοντες και   αποτελούν συνάρτηση της κοινωνικής τάξης.

Μεταξύ των παρεμβάσεων των "μνημονιακών" πολιτικών εξέχουσα θέση κατέχει η φαρμακευτική πολιτική, η οποία υπέστη μείζονος κλίμακας παρεμβάσεις με "καταιγισμό" αλλαγών στο ρυθμιστικό πλαίσιο και μείωση της δημόσιας δαπάνης του φαρμάκου πλέον του 50%.

Το φαινόμενο αυτό -της μονόπλευρης εστίασης- συνδέεται με το (μεγάλο) ύψος της δαπάνης των φαρμάκων αλλά και την δυνατότητα ευχερούς χειραγώγησης της φαρμακευτικής αγοράς σε σχέση με άλλα τμήματα του υγειονομικού τομέα.

Η εστίαση των περιοριστικών πολιτικών στα φαρμακευτικά αγαθά βασίζεται επίσης και σε άλλα δεδομένα, οπως τα επικοινωνιακά οφέλη της "αντιμονοπωλιακής" ρητορικής και το "ενδιαφέρον" των τεχνικών κλιμακίων της "τρόϊκα" να υπεισέλθουν στη κατανομή των διαφόρων τμημάτων της φαρμακευτικής δαπάνης.

Ανεξαρτήτως αυτών, η χαμηλή αποδοχή από το κοινό της κοινωνικής "εικόνας" της φαρμακευτικής βιομηχανίας διευκολύνει επίσης, ώστε επ' αυτής να εστιάζεται η πολιτική μονόπλευρης μείωσης της δαπάνης και ελέγχου του κόστους της περίθαλψης.

Βεβαίως, η φαρμακευτική αγορά κυριαρχείται από ιδιοτυπίες λόγω των μονοπωλιακών τάσεων οι οποίες ενυπάρχουν απο το καθεστώς προστασίας της ευρεσιτεχνίας ("πατέντας") καθώς επίσης από ετερογένεια εξ αιτίας της ύπαρξης μεγάλου αριθμού ("ουσιωδώς ομοίων") γενοσήμων  φαρμακευτικών προϊόντων.

Όμως, παρά το πλήθος των παρεμβάσεων διαμέσου κρατικών ρυθμίσεων ή/και τιμολογιακών πολιτικών η φαρμακευτική αγορά εξακολουθεί να εμφανίζει πληθώρα απο στρεβλώσεις.

Οι αρρυθμίες αυτές, επιχειρείται  -κατά καιρούς- να θεραπευτούν με μέτρα (αυθαίρετες και εκ των υστέρων εκπτώσεις ή αναγκαστικές επιστροφές),τα οποία επιτείνουν τις στρεβλώσεις, εντείνουν το φαύλο κύκλο αναποτελεσματικότητας και συμβάλλουν στη μη αποδοτική χρήση των σπάνιων υγειονομικών πόρων.

Παρά ταύτα, η φαρμακευτική περίθαλψη εξακολουθεί να συνιστά κρίσιμη παράμετρο της εθνικής πολιτικής υγείας επειδή αποτελεί (απαραίτητο) συμπληρωματικό αγαθό της πρωτοβάθμιας φροντίδας και (χρήσιμο) υποκατάστατο της νοσοκομειακής περίθαλψης.

Στο πλαίσιο αυτό, ένα πλήθος συνδυασμών υποκατάστασης μεταξύ (φθηνής και κατάλληλης) ιατροφαρμακευτικής φροντίδας και (δαπανηρής και "δύσβατης") νοσοκομειακής περίθαλψης, δύναται να διασφαλίσει τη σχετική επάρκεια των υπηρεσιών υγείας στο σύνολο του πληθυσμού.

Τούτων δοθέντων, η μονοπωλιακή φαρμακευτική αγορά των "εντός προστασίας" ("πατέντας") προϊόντων οφείλει να ρυθμίζεται με κρατικές ρυθμίσεις ( με τεχνικές διαπραγματεύσεων και επιμερισμού του κόστους), ενω στην πλουραλιστική αγορά των "εκτός προστασίας" η επίδραση του ανταγωνισμού (μέθοδοι σχέσης τιμών και όγκου) μπορεί να συμβάλλει στην επίτευξη της επιθυμητής αποδοτικότητας.

Προς τη κατεύθυνση αυτή, η λειτουργική χρήση του κλειστού προϋπολογισμού φαρμάκων (επιβληθέντος ως δόγμα απο τη "τρόικα") προαπαιτεί την υπέρβαση των στερεοτύπων και ενεργό εμπλοκή της πλευράς της ασφάλισης αλλά και των (συνταγογράφων) γιατρών.

Το ιατρικό σώμα οφείλει και δικαιούται τον πλέον ενεργό ρόλο στη διαχείριση των σπάνιων υγειονομικών πόρων εντός του πλαισίου τήρησης του αναλογούντος προσωπικού "προϋπολογισμού" τους.

Ούτως, δύνανται -με ελευθερία και ευρηματικότητα- να πραγματοποιούν τους κατάλληλους συνδυασμούς για την επιλογή του επιθυμητού και εφικτού  μείγματος φροντίδας.

Η θέση  αυτή αποσκοπεί ώστε  το τελικό αποτέλεσμα (δια του ελεγχόμενου ανταγωνισμού) να "παράγει" το κατάλληλο μείγμα φροντίδας με έμφαση στη (προσιτή) πρωτοβάθμια περίθαλψη και την επιλογή των  (ουσιωδώς ομοίων) γενοσήμων φαρμάκων στη παραγωγή των οποίων η χώρα κατέχει εξέχουσα θέση.

Υπό την έννοια αυτή και δεδομένου του προβλήματος αναπτυξιακής επανεκκίνησης (και εν τέλει αναπτυξιακού προσανατολισμού) της χώρας είναι "νόμιμη", θεμιτή και αναγκαία η υποστήριξη της εγχώριας βιομηχανίας.

Μια ενδεχόμενη εξέλιξη σε αυτή τη κατεύθυνση μπορεί να συνδράμει στην επίτευξη της αποδοτικής χρήσης των πόρων αντί της πολιτικής λιτότητας.

Βεβαίως στο βαθμό κατά τον οποίο, είναι κατανοητό το φαινόμενο της οριοθέτησης του δημοσιονομικού πλαισίου από τη πλευρά της διεθνούς επιτήρησης, στον ίδιο βαθμό δεν είναι κατανοητή η εμπλοκή της "τρόικα" στη διαδικασία "εσωτερικής" κατανομής των πόρων.

Το ζήτημα αυτό, είναι ύψιστης πολιτικής σημασίας και εγείρει προβλήματα αφ' ενός αποτελεσματικότητας και αφ' ετέρου νομιμοποίησης αυτών των παρεμβάσεων.

Η κατάσταση αυτή, οφείλεται βεβαίως στο γενικό πολιτικό πλαίσιο, αλλά εν πολλοίς και στις στρεβλώσεις οι οποίες κυριαρχούν εξ αιτίας των στερεοτύπων και των δογμάτων στη πολιτική υγείας (αλλά και στη φαρμακευτική πολιτική).

Όπως στο σύνολο του πολιτικού και κοινωνικού βίου ούτως και η φαρμακευτική πολιτική χαρακτηρίζεται από την επιλογή του "πολιτικού εκκρεμούς" δηλαδή την αιώρηση από τις περιπτώσεις σπατάλης (ή/και αργίας) σπάνιων και πολύτιμων πόρων στη κατάσταση έσχατης ένδειας για την υποστήριξη βασικών υπηρεσιών ιατρικής και φαρμακευτικής περίθαλψης στο σύνολο του πληθυσμού.

Εν άλλοις λόγιος, η αποτελεσματικότητα των ασκούμενων πολιτικών χρειάζεται προσθέτως την απελευθέρωση από εμμονικά σχήματα και δογματικά στερεότυπα τα οποία αναπαράγουν την υφιστάμενη "κακή" ισορροπία στο σύστημα υγείας.

 

 

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.