ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Οι καταναλωτές είναι οι προλετάριοι του 21ου αιώνα

Είναι πλέον εμφανές οτι η κλασική αντιστοιχία της θέσης στη παραγωγική διαδικασία και της ένταξης σε μια βαθμίδα της κοινωνικής κλιμάκωσης εχει ανατραπεί. Οι σχέσεις με βάση τη διαδικασία παραγωγής δεν υπακούουν σε κάποιον τυπικό και μηχανιστικό κανόνα του παρελθόντος, αλλά σε μια αυξημένη πολυπλοκότητα. Όμως στο διαφορετικό αυτό πλαίσιο, διαιωνίζεται και διευρύνεται η "ταξική" επικυριαρχία και η εκμετάλλευση (εξ αιτίας του υψηλού καταμερισμού της εργασίας και της φύσης του κεφαλαιοκρατικού συστήματος) ανάμεσα στις κοινωνικές ομάδες.

Η επισήμανση αυτή, συνεπώς παραπέμπει στην ανάγκη
επαναπροσδιορισμού των σχέσεων στη πολιτική πρακτική και κυρίως των παραδοσιακών "ταξικών" αναφορών της.Στη πραγματικότητα η "έκρηξη" στη παραγωγή αγαθών και η ενδυνάμωση των τεχνικών διανομής αυτών (στη κοινωνία της "αφθονίας") "εχει επιφέρει μια συνθετότητα στις αγορές, ώστε η επικρατούσα μερική ή ασύμμετρη πληροφόρηση (σε βάρος των καταναλωτών) να αναιρεί την επιθυμητή και αναγκαία κυριαρχία τους και ως εκ τούτου να καθιστά τη θέση τους μειονεκτική.
Υπό το πρίσμα αυτό, η πολυπλοκότητα των αγορών απαιτεί αυξημένη διάθεση και χρήση πληροφορίας (δυσχερούς στην αριστοποίηση και τη διαχείρισή της) για πλέον κατάλληλες επιλογές. Συνακόλουθα η ασύμμετρη γνώση των ειδικών συνθηκών (τιμές, ποιότητα, κ.ά),φέρει σε άκρως δυσμενή θέση τους καταναλωτές στην άσκηση της δραστηριότητά τους.
Η κατάσταση αυτή, είναι πλέον σύνθετη και πολύπλοκη στο τομέα των υπηρεσιών, σε μερικά πεδία των οποίων ( υγεία, παιδεία, κ.ά), κυριαρχούν τα συλλογικά μονοπώλια.Τα οποία ασκούν πατερναλιστική επίδραση και προσδιορίζουν μονομερώς την προτεραιοποίηση των αναγκών και επίσης
την έκταση, τη ποιότητα και τη σύνθεση (κατά συνέπεια και των τιμών) των υπηρεσιών.
Ως εκ τούτου, άτομα και νοικοκυριά με προφανή ένδεια της αναγκαίας πληροφορίας αντιμετωπίζουν κατά κανόνα, στον τομέα των υπηρεσιών, ασφυγκτικά μονοπωλιακές συνθήκες απο τις οποίες δεν είναι σε θέση να αντλήσουν τη δέουσα ωφελιμότητα ή να μετακινηθούν σε διαφορετικές επιλογές.
Το φαινόμενο αυτό - συνιστά μια ιδιότυπη παγίδευση- και δεν περιορίζεται στον ιδιωτικό τομέα, οπως αποφαίνεται μια εκδοχή της πολιτικής "μυθολογίας". Αντιθέτως, ενδημεί στις κρατικές υπηρεσίες και τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, προ των οποίων οι πολίτες ως καταναλωτές ευρίσκονται δε δεινή θέση και σε πλήρη αδυναμία επιλογής και διαπραγμάτευσης.
Ακόμη το σύνολο των πολιτών -κατά περίπτωση- μπορεί να ευρεθουν σε υποδεέστερη θέση στις συναλλαγές τους με τα συλλογικά μονοπώλια, χωρίς τις στοιχειώδεις ελευθερίες επιλογής και συνεπώς άντλησης της ωφέλειας την οποία προσδοκούν.
Ειναι παγκοίνως γνωστό, οτι οι πρακτικές αυτές έχουν σταθερό και διαχρονικό χαρακτήρα, στη χώρα μας,πλήττουν βαρέως το σύνολο του πληθυσμού και κυρίως τα χαμηλά στρώματα. Όμως "αντιρροπούνται",εν τίνι μέτρω, απο την ανάπτυξη ενός συνδυασμού "παραλλήλου κράτους" ή/και μιας "παράλληλης οικονομίας", τα οποία συντίθεται απο μια πληθώρα άτυπων και παράτυπων διαμεσολαβήσεων.
Έμπροσθεν αυτής της πραγματικότητας, "καφκικής" σχεδόν φύσης, οι πολίτες ως καταναλωτές παρουσιάζονται εξαιρετικά αδύναμοι, χωρίς τη δυνατότητα επιλογών ή/και διαπραγματεύσεων. Συνεπώς ευρίσκονται υποταγμένοι στην επικυριαρχία της προσφοράς των μονοπωλιακών αγορών (δημοσίων, ιδιωτικών και συλλογικών).
Στη παρούσα συγκυρία, άτομα και νοικοκυριά συμπιέζονται επιπροσθέτως, στις "συμπληγάδες πέτρες" της ανάγκης δανεισμού και της υπερχρέωσης. Το φαινόμενο αυτό σε συνδυασμό με την υποδεέστερη θέση τους στις αγορές καθιστά τη κατάστασή τους ασφυγκτική. Υπό το πρίσμα αυτό η θέση του καταναλωτή γίνεται προοδευτικά επισφαλής
ώστε να υποδύεται το ρόλο του προλετάριου στον 21ο αιώνα, δηλαδή αυτού με τη περιορισμένη (ή/και μηδενική) ισχύ στο κοινωνικό και οικονομικό βίο.
Αναμφιβόλως και παρά τους μεγάλους κοινωνικούς και οικονομικούς μετασχηματισμούς -τις τελευταίες δεκαετίες-
η "ορθόδοξη" προσέγγιση εξακολουθεί να ισχύει με την αντίθεση μεταξύ κεφαλαίου και εργασίας να παραμένει κυρίαρχη. Όμως, η σύγκρουση μεταξύ εμποροβιομηχανικού και χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου αλλά και η αυξημένη προστιθέμενη αξία του ανθρώπινου και διανοητικού κεφαλαίου και της τεχνολογίας, ασκούν σημαντική επίδραση στα οικονομικά και κοινωνικά φαινόμενα. Παρά ταύτα, η ανάδειξη της αντιπαράθεσης των καταναλωτών με το υφιστάμενο σύστημα παραγωγής και διανομής αναδεικνύει μια νέα αντίθεση τέτοιας φύσης, ούτως ώστε η διαχείρισή της να αποτελεί επιτακτική αναγκαιότητα και προτεραιότητα για την πολιτική agenda της συγκυρίας.
Αξίζει να σημειωθεί, οτι παρά την ανάπτυξη αυτών των φαινομένων οι πολιτικές προστασίας των καταναλωτών δεν ειναι επαρκείς και η ανάπτυξη συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου της πληροφορίας είναι αναγκαία συνθήκη για τη τεκμηρίωση και υποστήριξη των επιλογών τους.
Συμπερασματικά, οι πολιτικές μέριμνας και υποστήριξης των καταναλωτών είναι συνάρτηση της κατανόησης των ανταλλαγών στο σύγχρονο κόσμο καθώς και πρόσληψης της πολιτικής και κοινωνικής κουλτούρας του, η οποία συνοδεύει αυτές τις ανταλλαγές.

1 αναγνώστες σχολίασαν

Συμμετοχή στην συζήτηση
  1. Θ.Τ. 11:47 05/11/2015

    «Οι καταναλωτές είναι οι προλετάριοι του 21ου αιώνα «.
    και οι άκριτοι καταναλωτές είναι οι λούμπεν προλετάριοι του 21 αιώνα .
    Διάνα κάνατε Κε αρθρογράφε . Γειά στο στόμα Σας.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.