ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Lapsus linguae και πολιτική

Η "λαϊκή" εκδοχή της ψυχαναλυτικής προσέγγισης "θέλει" τις παραδρομές της γλώσσας, ως έκφραση μιας ενδότερης κεκρυμμένης επιθυμίας, η οποία ευρίσκει διέξοδο και εκφράζεται δι' αυτής. Όμως το φαινόμενο αυτό μπορεί να έχει επίσης ως ερμηνευτική βάση την εξωτερική "πίεση" η οποία ασκείται γενικά (και σε ατομικό επίπεδο) και συνεχώς επί του θέματος, το οποίο ενοχοποιείται ως αίτιο αυτής της παραδρομής.

Είναι γνωστό, οτι προϊόντος του χρόνου η διεθνής κοινότητα -σε μείζονα βαθμό- έχει για διάφορους λόγους (πολιτικής "ουσίας", λεκτικής συντομίας, αναγνώρισης του δικαιώματος αυτοπροσδιορισμού ή με άλλες σχετικές αιτιάσεις) υιοθετήσει την μη επιθυμητή ονομασία (της "γείτονος") σύμφωνα με τις θέσεις της χώρας μας.

Εξ άλλου, η εθνική θέση έχει κατά καιρούς "ερμηνευθεί" με διάφορες πρόσθετες και παράγωγες ποικίλες ονοματοδοσίες (γεωγραφικού ή εθνικού προσδιορισμού), από ευρύτατο φάσμα πολιτικών δυνάμεων. Όμως στον ειδικό αυτό τομέα των διεθνών σχέσεων, επιπολάζει επί μακρόν η διπλωματική "ασφυξία", λόγω της επικρατούσας στασιμότητας η οποία επιδεινώνει, στη παρούσα συγκυρία, τις δυσχέρειες της χώρας στη διαχείριση του "προσφυγικού" ζητήματος και ως εκ τούτου την, εκ των πραγμάτων, "πίεση".

Το πρόσφατο επεισόδιο λεκτικής παραδρομής από μέρους ενός -κατά ευρεία ομολογία- καλού δημόσιου λειτουργού μπορεί να είναι αποτέλεσμα των αιτιακών παραγόντων οι οποίοι αναφέρονται προηγουμένως. Η γλωσσική αυτή ατοπία προκάλεσε τη δυσκατανόητη και υπερβαλλόντως βαρεία "αντίδραση" του πολιτικού συστήματος. Υπό το πρίσμα αυτό, η "υπεραντίδραση" αυτή εκφράζει (α) την εμφανή αμηχανία του πολιτικού προσωπικού για τη διατύπωση θέσεων και πρακτικών σχετικών με τη διαχείριση των εμποδίων στις τρέχουσες πληθυσμιακές μετακινήσεις και (β) το φοβικό (και αναβλητικό) σύνδρομο έναρξης μια συζήτησης επ' αυτών των ζητημάτων (ενδεχομένως με όρους δυσμενείς αλλά και μη επιθυμητή κατάληξη).

Το lapsus linguae του πολιτικού προϊσταμένου των υποθέσεων μετανάστευσης, επί της ουσίας έχει διάρκεια και επίδραση ισοδύναμη προς το χρόνο εκφοράς της. Συνεπώς το ζήτημα έγκειται στούς πολιτικούς "πολλαπλασιαστές" του θέματος- "πταίσματος" (το οποίο εκφέρεται χωρίς μέτρο, ως "εθνικό έγκλημα"). Οι οποίοι όμως εκθέτουν (εαυτούς και αλλήλους) με την περιορισμένη εμβέλεια των "απαντήσεων" οι οποίες οφείλεται -ούτως ή άλλως- να δοθούν για λογαριασμό της χώρας.

Ούτως εχόντων των πραγμάτων, το πρόβλημα της χώρας, στη παρούσα συγκυρία, δεν είναι ένα lapsus linguae (το οποίο συνοδεύθηκε με τη παραδειγματική και σπάνια γενναιότητα της "συγγνώμης"). Είναι κυρίως η δυσκολία κατανόησης των ιστορικών στιγμών (και κινδύνων)τις οποίες διέρχεται η χώρα και της ανάγκης μιας "συναγερμικής" εθνικής και κοινωνικής ανάτασης.
Η απάντηση δεν μπορεί να βασίζεται στην εξαντλητική επικοινωνιακή εκμετάλλευση και τη πολιτική "διαστολή" της ευκαιριακής και αποσπασματικής λεκτικής "παράπραξης" ενός δημόσιου λειτουργού. Ούτε βεβαίως στη παλινδρόμηση σε (ψευδο)εθνικά "αρχέτυπα" τα οποία συμβάλλουν στη συσκότιση και απόκρυψη του πραγματικού προβλήματος της χώρας.

Είναι πλέον εμφανές, οτι η αβεβαιότητα κυριαρχεί στην ευρωπαϊκή ήπειρο αλλά και στην ευρύτερη περιοχή στην οποία μαίνονται οι εθνικές και θρησκευτικές συγκρούσεις. Η κατάσταση αυτή επισείει "τεκτονικές" αλλαγές οι οποίες εμφανώς απειλούν το "δυτικό" τρόπο ζωής, πράγμα το οποίο επιτείνεται από την έλλειψη μιας "εμπνευσμένης" ηγεσίας, την απουσία συνοχής και αλληλεγγύης και επιπλέον την ανάδυση (νεο)ολοκληρωτικών τάσεων.

Υπό τις συνθήκες αυτές η εθνική ενότητα, η πολιτική συννενόηση και η προγραμματική σύγκλιση είναι, sine qua non, ιστορικού χαρακτήρα απαιτήσεις.

Η χώρα έχει ανάγκη από (πραγματική) πολιτική.
Περισσότερη και ουσιαστική πολιτική!

Υστερόγραφο

Προφανώς η πολιτική συνιστά πράξη "διαχείρισης των συμβόλων" κατά την έξοχη διατύπωση του François Mitterrand και προς τούτο οφείλεται σεβασμός γι' αυτά, αλλά η ρητορική παραληρηματικού χαρακτήρα επί του "εθνικού πεπρωμένου" απεικονίζει την αξιακή και αισθητική πενία της πολιτικής.

Οι λεκτικές "παραπράξεις" επί ζητημάτων εθνικής πολιτικής είναι ευκταίο (και επιτακτικό) να παραλείπονται, αλλά η υπερχρήση της συνθηματικής λεκτικής επιθετικότητας (κοινώς "ατάκας") για την αντιμετώπισή τους, μεγενθύνει το πρόβλημα και σμικρύνει την επιδιωκόμενη ανασκευή του.

Εξ άλλου δεν μπορεί να προσελκύσει το πολιτικό έπαινο η "τακτική της ενέδρας" για τη πολιτική κερδοσκοπία ενός λάθους, ενός lapsus, μιας παραδρομής του "αντιπάλου"

Η "σχολή" αυτή αν και έχει επικαιρικό ενδιαφέρον εν τούτοις δεν συγκροτεί πολιτική σχολή σκέψης και πρακτικής η οποία μπορεί να είναι χρήσιμη για τις εθνικές και κοινωνικές μας υποθέσεις.

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.