• Κάτω από τα 6.000 ευρώ το αφορολόγητο, κούρεμα συντάξεων

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Η Τουρκία του Ερντογάν

Όποιος την Παρασκευή 15/7/2016 πίστευε ότι ο Ερντογάν ήταν ο κύριος της όλης κατάστασης στην Τουρκία, θα επλανάτο περί τα πράγματα!.. Οι εκκαθαρίσεις δε που σήμερα λαμβάνουν χώρα, σε βαθμό ασύμμετρο και ασύλληπτο σε όλα τα επίπεδα, ήτοι: α) Ενόπλων Δυνάμεων, β) Δικαιοσύνης, γ) Δημόσιας Διοίκησης, ακόμη και δ) Ανώτατων Πνευματικών Ιδρυμάτων (Δημοσίου και Ιδιωτικού  δικαίου), αποδεικνύουν κατά τρόπο αδιστάκτως βέβαιον ότι ο Ερντογάν ούτε σήμερα είναι κυρίαρχος της κατάστασης, παρά την αποτυχία του εγχειρήματος της 15ης προς 16η Ιουλίου ενεστώτος έτους (2016). Συνεπώς τίθεται ζήτημα ποιές θα είναι οι περαιτέρω εξελίξεις στην Τουρκία, καθόσον η χώρα βυθίζεται σε εσωτερική κρίση απρόβλεπτων εξελίξεων. Ωστόσο θα πρέπει εκ προοιμίου να επισημειωθεί το ζήτημα της διακυβέρνησης της γείτονος χώρας υπό τις παρούσες συνθήκες και κατά πόσον αυτό παρέχει εγγυήσεις σταθερότητας.

Πώς διοικείται η Τουρκία σήμερα

Το εγχείρημα-πρότυπο διακυβέρνησης που λαμβάνει χώρα στην Τουρκία από την εποχή του Ερντογάν, μπορεί να συνοψισθεί στα εξής: «συνύπαρξη του Ισλάμ και της Δημοκρατίας ως λαϊκού κράτους». Τούτο όμως σημαίνει την τέλεια αντίφαση! Αυτή η αντίφαση στην εξέλιξή της δεν μπορεί παρά να αφορά τελική προσχώρηση σε ένα από τους δύο αντιτιθέμενους πόλους. Και όπως αποδείχθηκε με το πρόσφατο «πραξικόπημα» ο εξεγερθείς Λαός κινήθηκε κυρίως στο όνομα του Αλλάχ και όχι της Δημοκρατίας. Και τούτο γιατί τόσο οι πολιτικοί ηγέτες του συστήματος όσο και οι θρησκευτικοί ηγέτες υπερασπιστές του συστήματος, προέβησαν σε εκκλήσεις (συντομεύοντας μάλιστα την ώρα της προσευχής), ώστε «οι πιστοί μουσουλμάνοι όχι μόνο να μεταβούν στα τζαμιά, αλλά να καταλάβουν και τους δρόμους». Η επίκληση δηλαδή είχε κυρίως θρησκευτικό χαρακτήρα. Από την άλλη, οι πρωτεργάτες του κινήματος αυτού δεν είχαν ξεκάθαρες θέσεις. Μάλλον όμως δεν αφέθηκε χρόνος διευκρίνησης των προθέσεων τους, κατά πόσον δηλαδή κινούνται προς την πλευρά του κοσμικού κράτους ή κατά πόσον η όλη τους «αντίδραση» αφορούσε εσωτερική διένεξη Σουνιτικού επιπέδου.

Τούτων δοθέντων όμως δεν μπορεί να συνεχίζεται η ιδιομορφία της τουρκικής πολιτικής, να επιδιώκεται δηλαδή να οικοδομείται πρότυπο Δημοκρατίας δυτικού τύπου με στοιχεία όμως ισλαμικού κράτους, έστω και «ήπιου χαρακτήρα».  Αυτό το «πείραμα» είναι αδιέξοδο και υπό προϋποθέσεις, ακόμη και πρόσκαιρης αστάθειας, εγκυμονεί κινδύνους εσωτερικού διχασμού και ευρύτερης αποσταθεροποίησης.

Τα πρόσφατα Ιουλιανά γεγονότα της Τουρκίας  ήρθαν να προστεθούν σε μια σειρά σχετικών «παραδόσεων» όπου οι «εσωτερικές διαφορές» (ποικίλου είναι αλήθεια πολιτικού-κοινωνικοικονομικού και θρησκευτικού περιεχομένου), βυθίζουν συνήθως σε κρίση το εκάστοτε πολιτικό σύστημα της Τουρκίας. Τα γεγονότα της 15ης/16ης Ιουλίου, που αφορούσαν εξέγερση μέρους των Ενόπλων Δυνάμεων, είναι σαφές ότι επιχείρησαν την πτώση του υπάρχοντος συστήματος   (βλ. βομβαρδισμό Κοινοβουλίου) και των κύριων εκπροσώπων του, με πρώτο στην ιεραρχία τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Τουρκία: η χώρα των πραξικοπημάτων 

Τα πρόσφατα γεγονότα της Τουρκίας απέδειξαν ότι η  εξέγερση του Λαού στις μεγάλες πόλεις και ιδιαιτέρως στην Κωνσταντινούπολη, συνέβαλαν στην κατάρρευση του εγχειρήματος κατάληψης της εξουσίας από στρατιωτικές δυνάμεις.  Ωστόσο, όμως, η εξέγερση αυτή αποδίδεται στην παρέμβαση του Θείου κατά το Ισλάμ: «Είναι ευλογία του Αλλάχ αυτό που έγινε» δήλωσε ο ίδιος ο Ερντογάν. Συνεπώς, αυταπόδεικτο είναι με βάση τους κανόνες της κοινής πείρας για τα λαμβάνοντα χώρα στην Τουρκία, ότι όσοι «εξεγέρθησαν» προς υποστήριξη του Ερντογάν δεν ήταν Αλεβίτες, ούτε ασφαλώς …Κούρδοι(!) ούτε άλλης κοινωνικής και ιδεολογικής απόχρωσης πολίτες, αλλά προφανώς οι προσκείμενοι στο Σουνητικό Ισλάμ φανατικοί οπαδοί του «συστήματος Ερντογάν».

Με αφορμή τα πρόσφατα γεγονότα θα πρέπει να επισημανθεί ότι η Τουρκία από τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου (στον οποίο δεν έλαβε καν μέρος), και μετά, είναι η χώρα των πραξικοπημάτων. Στα πραξικοπήματα αυτά  κυρίαρχο είναι εκείνο του Φεβρουαρίου 1960 που έστειλε στην αγχόνη του Αντνάν Μεντερές. Στη συνέχεια έλαβε χώρα η κίνηση του Μαρτίου 1971 που αφορούσε μια ήπια, αλλά ανατρεπτική για τον Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ κατάσταση, ενώ το Σεπτέμβριο του 1980 που ανετράπη και πάλι ο Ντεμιρέλ επιβλήθηκε η δικτατορία «σκληρού τύπου» υπό τον στρατηγό Κενάν Εβρέν. Επίσης η κίνηση του Φεβρουαρίου 1997 αφορούσε παρέμβαση κεμαλιστών, περιορισμένης όμως κλίμακας. Έτσι, από τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και μετά η Τουρκία συνεχίζοντας την ιδιότυπη πολιτική της, μπορεί να πολιτεύεται ανάμεσα σε Δύση και Ανατολή, με κυρίως όμως προσχώρηση στο ΝΑΤΟ και με βλέψεις ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, το εσωτερικό μοντέλο διακυβέρνησης είναι ασύμβατο με τις αρχές και αξίες του πολιτικού και νομικού πολιτισμού και των κοινωτικών-ενωσιακών κεκτημένων. Παρ’ όλα αυτά, η Τουρκία συμμετέχει στο Συμβούλιο της Ευρώπης, εξού λόγου και υπάγεται στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο του Στρασβούργου, το οποίο όμως κατ’ επανάληψη έχει καταδικάσει πρακτικές της Διοίκησής της.

Η Τουρκία των αντιθέσεων

Επιδιώκεται στις πρόσφατες γεωπολιτικές και στρατηγικές αναλύσεις να καταστεί κοινή παραδοχή ότι η στρατηγική θέση της Τουρκίας έχει αυξημένη γεωπολιτική σημασία και αξία. Παρά την κατ’ αρχήν υπερβολή (κατά τη γνώμη του γράφοντος ασφαλώς), αυτής της προσπάθειας ή άλλως παραδοχής, μπορεί να επισημανθεί ότι η στρατηγική σημασία της Τουρκίας δεν αφορά το Αιγαίο, ούτε τη Μεσόγειο, αλλά κυρίως την Ασία. Το επιχείρημα δε, για την «αναβαθμισμένη θέση της Τουρκίας» στα πλαίσια ειδικότερα της Δυτικής Συμμαχίας, κυρίως αναφορά του έχει την περίοδο του 1979 που αφορούσε στην ανατροπή του Σάχη της Περσίας ως ενέργεια θρησκευτικού φονταμενταλισμού, καθώς και στην εισβολή της τέως ΕΣΣΔ στο Αφγανιστάν. Τα γεγονότα αυτά προκάλεσαν αναταράξεις στον Ασιατικό χώρο εξού λόγου και η Τουρκία ήταν σταθερό σημείο στρατηγικής επιλογής.

Ωστόσο, στο γεωπολιτικό γίγνεσθαι, προκειμένου να εκτιμηθεί ορθώς ο «στρατηγικός ρόλος» της μικτής αυτής Ευρωπαϊκής και Ασιατικής χώρας, δεν πρέπει να παραλείπονται και τα εξής:

Η προοπτική ίδρυσης Κουρδικού κράτους είναι ενεστώσα όσο ποτέ άλλοτε, ενώ ακόμη και η επέκταση του Αρμενικού κράτους δεν παραβλέπεται. Και τούτο γιατί έχουν παραχωρηθεί «προσκαίρως» εδάφη στην Τουρκία από την τέως ΕΣΣΔ. Υπ’ όψιν ότι το Μάρτιο του 1921 υπογράφηκε στη Μόσχα το «σοβιετοτουρκικό σύμφωνο φιλίας» δυνάμει του οποίου παραχωρήθηκαν (προσκαίρως) τα εδάφη του Καρς και του Αρνταχάν που είχαν κατακτηθεί ήδη από το 1878 από την (τότε) Ρωσία. Δεν παραχωρήθηκαν  όμως και τα εδάφη του Βατούμ -και αυτό λόγω των πετρελαίων. Παραλλήλως υφίστανται και δύο άλλα ζητήματα: Το ζήτημα της Ρωμιοσύνης του Πόντου και το καυτό ζήτημα των Αλεβιτών που διαιρεί κυρίως πολιτισμικά τη γείτονα. Έτσι τα 18 εκατομμύρια των Κούρδων που διαβιούν εντός της τουρκικής επικράτειας, και τα 20 εκατομμύρια των Αλεβιτών, που επίσης αποτελούν «σώμα» της κοινωνίας της γείτονος, αφορούν ζητήματα υπαρκτά εθνικά και θρησκευτικά.

Η Ελλάδα εγγυάται σταθερότητα και ειρήνη

Αυτή η Τουρκία ως έχουσα ενδεικτικώς τα προαναφερόμενα μείζονα εσωτερικά ζητήματα, με κρίσιμες επιλογές εξωτερικών προσδιορισμών επιβάλλεται αφενός να μην προβαίνει σε «εξαγωγή» των προβλημάτων της όποτε αυτά οξύνονται και μάλιστα προβάλλοντάς τα στην Ελλάδα κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, και αφετέρου υποχρεούται να υπερασπίζεται το δημόσιο διεθνές δίκαιο και τις υφιστάμενες Συνθήκες –ήτοι το υπάρχον status. Άλλως η Τουρκία καθίσταται εξόχως επικίνδυνος αποσταθεροποιητικός παράγοντας για την ευρύτερη περιοχή.

Τούτων δοθέντων η Ελλάδα αναδεικνύεται αντιθέτως ο μεγάλος εγγυητής για την ασφάλεια και την ειρήνη στην περιοχή. Η Ελληνική Κυβέρνηση καλείται να αναδείξει με τις αναγκαίες παρεμβάσεις και παραστάσεις της το νέο αυτό ρόλο που μπορεί και πρέπει να ανατεθεί στην Ελλάδα και που σε τελευταία ανάλυση αξίζει να της ανατεθεί.

---------------------------------------------

Ο Πέτρος Μηλιαράκης δικηγορεί στα Ανώτατα Ακυρωτικά Δικαστήρια της Χώρας και στα Ευρωπαϊκά Δικαστήρια του Στρασβούργου και του Λουξεμβούργου (ECHR και GC - EU).

 

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.