• Με «βραχιολάκι» ο 39χρονος παραολυμπιονίκης

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Ερντογάν: Από κουλουράς νέο-Σουλτάνος

Στη πλειονότητα τους οι πολιτικές κινητοποιήσεις στη Τουρκία είναι πολύχρωμες και εορταστικές. Όμως οι πιο έξαλλες φιέστες προς τιμή κάθε αμφίβολου μεγαλείου σημαδεύονται μάλλον από γκλαμουράτες υπερβολές σε ένα σκηνικό που παραπέμπει στο μπερντέ του Καραγκιόζη, παρά από την αίσθηση Χολιγουντιανής υπερπαραγωγής.

Στις 29 Μαΐου εφέτος, αποφράδα ημέρα για την Ορθοδοξία, από μια υπερυψωμένη εξέδρα  στην πλατεία Γενικαπί της Κωνσταντινούπολη, και ενώ εκατοντάδες χιλιάδες Τούρκοι παρακολουθούσαν μαχητικά αεροσκάφη να ζωγραφίζουν την εθνική σημαία με χρωματιστό κόκκινο καπνό στον ουρανό, ο Ερντογάν γιόρταζε πανηγυρικά την άλωση της χριστιανικής Πόλης από τους Οθωμανούς.

Μια μπάντα από 563 μέλη -όσα και τα χρόνια από την άλωση- ντυμένα με στολές γενιτσάρων παιάνιζε όσο ο ίδιος πρόβαρε αφ’υψηλού ξιπασμένες πόζες υποδυόμενος ένα μεταχρονολογημένο Μωάμεθ Β' το Πορθητή, μπροστά σε μια 3-D οθόνη. Αφού διάβασε ένα απόσπασμα από το Κοράνι και απευθύνθηκε περιφρονητικά στους εξεγερμένους του πάρκου Γκεζί, επιτέθηκε σε όσους δυσανασχετούν με τις επιδομές του κατά της κοσμικής παράδοσης της χώρας. «Ορκίζομαι» είπε, « ότι θα  βάλουμε στη θέση που τους αξίζει όσους αντιδρούν στις εκκλήσεις μας για προσευχή».

Την ίδια στιγμή το πλήθος παραληρούσε υπό την ιαχή  “Αλαχού Ακμπαρ”, με πάθος  αντίστοιχο των ορδών του ISIS. Ενδεικτικό ίσως των  διασυνδέσεων  και της  συγκεκαλυμμένης επιμελητείας που  πρόσφερε   η Τουρκική κυβέρνηση στο Ισλαμικό χαλιφάτο και άλλες τρομοκρατικές ομάδες που δρουν στη Συρία. Προφανώς οι διευκολύνσεις,  όπως κατήγγειλε η αντιπολίτευση, έγιναν με το αζημίωτο ενώ  τα κέρδη  από το λαθρεμπόριο πετρελαίου κατευθύνθηκαν στην, κατά τα αλλά λιτοδίαιτη όπως η ίδια επαίρεται, οικογένεια Ερντογάν. Με πιο ωφελημένους τον ένα του γιό και τον ένα του γαμπρό

Λίγες ημέρες, πάντως, μετά από αυτή τη εθνικιστικό-θρησκευτική έξαρση τελέστηκε ισλαμική λειτουργία για πρώτη φορά μετά το 1934 στη Αγία Σοφία, η οποία αν και λειτουργεί κανονικά ως μουσείο  μετατράπηκε επί τούτου σε μουσουλμανικό τέμενος. Η άδεια είχε  την πύρινη σφραγίδα ενός  νέο- σουλτάνου που ελάχιστα πλέον θύμιζε τον μεγαλόψυχο, ασυμβίβαστο, ικανό αλλά και πονηρό γιο ενός ταπεινού ακτοφύλακα. Εκείνο το ψηλό έφηβο, μαθητή του θρησκευτικού γυμνάσιου Ιμάμ Χατίπ  της Κωνσταντινούπολης, που στις αρχές του 70 πούλαγε χύμα απόσταγμα ροδιού, λεμονάδες  και σιμίτια στο ταβλά στα σοκάκια του Μπειόγλου , ενώ παράλληλα έπαιζε ποδόσφαιρο στη Κασίμπασα σπορ, την τοπική ομάδα του ίδιου μαχαλά.

Για το μικρό και φτωχό Ρετζέπ από τους παραμελημένους της κοσμικής Κεμαλικής ελίτ, η φιλοδοξία του εκείνη την εποχή έφτανε μέχρι την εκλογή του σε πρόεδρο της νεολαίας του ισλαμικού κόμματος Εθνικής Σωτηρίας. Η ιδεαλιστική επιθυμία του, όμως, για εξουσία καθρεφτιζόταν στα διακοσμητικά φώτα του Ραμαζανιού που κρεμιούνται από μιναρέ σε μιναρέ στα 80.000 περίπου τζαμιά τη χώρας. Στα ίδια τεμένη που οι μουεζίνηδες ξεσήκωναν με τα μεγάφωνα το κόσμο με  πρόωρο κάλεσμα για προσευχή τη νύχτα του πραξικοπήματος, το οποίο λειτούργησε ως πρόσκληση εγρήγορσης  της ισλαμικής κοινότητας κατά των στασιαστών.

Αυτή τη δύναμη των Ιμάμηδων και τις αναφορές στο Κοράνι, τις αντιλήφθηκε πολύ νωρίς στη πολιτική καριέρα του ο Ερντογάν. Όταν το 1994 εξελέγη, ως ο πρώτος Ισλαμιστής, δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης, διαχειρίστηκε το Δήμο κινητοποιώντας με μια γιγαντιαία μηχανή προπαγάνδας που καθοδηγούσε τους πολίτες να πιστεύουν ότι τα κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα είναι μια μορφή φιλανθρωπίας που είναι διαθέσιμα μόνο σε  όσους τον ψηφίζουν.

Και βέβαια εναλλάσσοντας τη πυγμή της σιδερένιας γροθιάς με τον ευσπλαχνία του βελούδινου γαντιού, παραμέλησε σκόπιμα τις προβληματικές ρωγμές στο κοινωνικό καθρέφτη μεταξύ  θρησκευόμενων και κοσμικών Τούρκων. Από τη μια  βελτίωσε τις συνθήκες υδροδότησης και αποκομιδής απορριμμάτων στη Κωνσταντινούπολη, από την άλλη εφάρμοζε συντηρητικές πολιτικές απαγόρευσης της δημόσιας ερωτοτροπίας ή της κατανάλωσης ποτού. Πολύ αργότερα ως πρωθυπουργός πλέον ο Ερντογάν, χαρακτήρισε μέσα στο Κοινοβούλιο το αλκοόλ «μητέρα όλων των κακών»

Διαχειριστής της εξουσίας, ποτέ διανοούμενος ο Ερντογάν , κατά την έναρξη της πολιτικής του σταδιοδρομίας εκμεταλλεύτηκε την μετριοπαθή μουσουλμανική ιντελιγκέντσια  του δικτύου του Φετουλάχ Γκιουλέν για τη θεμελίωση του ισλαμισμού ως ηγεμονική εναλλακτική λύση στα πολιτικά ζητήματα της χώρας. Μαζί με τον αυτοεξόριστο πλέον κληρικό επιχείρησαν την αόρατη διείσδυσή στις αρτηρίες του συστήματος και τα κέντρα εξουσίας. Εξάλλου ο ίδιος ο Ερντογάν εκείνη τη περίοδο  παραήταν άγαρμπος και λειτουργούσε ως νεοπροσύλητος φανατικός κατά την εκδήλωση των θρησκευτικών του πεποιθήσεων.

Όντας δήμαρχος της Πόλης το Δεκέμβριο του 1997, καταδικάστηκε σε 10 μήνες φυλάκιση και  αφαίρεσης  των πολιτικών του δικαιωμάτων για υποκίνηση θρησκευτικού μίσους, όταν στην ανατολική τουρκική πόλη Σιίρτ διάβασε ένα ποίημα του Ισλαμιστή, θεωρούμενου ως πατέρα του Τουρκικού εθνικισμού, ποιητή Μεχμέτ Ζίγια Γκεκάλπ   Οι στίχοι του ποιήματος έλεγαν:  Τα τζαμιά είναι στρατώνες μας /οι τρούλοι τα κράνη μας/ οι μιναρέδες οι ξιφολόγχες μας/ και οι πιστοί οι στρατιώτες μας.

Στη φυλακή Πιναρχισάρ, 200 χλμ βορείως της Κωνσταντινούπολης όπου κρατήθηκε τελικά μόνο για τέσσερις μήνες, ο μυστακοφόρος δήμαρχος συνειδητοποίησε εκ των συνθηκών ότι δεν αρκούσε μόνο ο θρησκευτικός ζήλος και  η άντληση θάρρους από την πίστη για πολιτικές υπερβάσεις. Χαλαρός στο κελί του, που περιελάμβανε σαλόνι με γραφείο και τηλεόραση, καθώς και ξεχωριστό υπνοδωμάτιο στρωμένο με χαλιά,  ανακάλυψε την ισχύ του ιδεολογήματος της ασφάλειας και εμπνεύστηκε τη συμφιλίωση  του Ισλάμ με την καταστολή.

Μόνο που στη κρυστάλλωση της σύνθεσής του κράτησε  καλά κρυμμένο το δεύτερο συστατικό  σύμφωνα με τη Τουρκική παροιμία “Μην πεις το μυστικό σου στο φίλο σου, γιατί θα το πει στον φίλο του”. Και ανέμενε να ξημερώσουν «καλύτερες μέρες». Όταν πια από θέση ισχύος θα αντικαθιστούσε το βαθύ  κράτος της παραδοσιακής στρατοκρατικής γραφειοκρατίας, η οποία αντιλαμβανόταν τον εαυτό της ως θεματοφύλακα της κοσμικότητας, από ένα βαθύ Ερντογανικό κράτος.

Ήταν η εποχή που η νεότερη γενιά των ισλαμιστών που είχαν ακολουθήσει την ηγεσία του  Νετσμεττίν Ερμπακάν μεταλλασσόταν  πολιτικά. Μετά τη αποτυχημένη σύγκρουση του τελευταίου με το Κεμαλικό κατεστημένο το οποίο έθεσε εκτός νόμου το κόμμα του της Ευημερίας, η “ανανεωτική” Ισλαμική του πτέρυγα άρχισε να ομαδοποιείται γύρω από τον πανύψηλο δήμαρχο της Κωνσταντινούπολης. Αναπόφευκτα, ο Ερντογάν ψήλωνε ακόμα περισσότερο, ανεβασμένος πλέον στο βάθρο του δικού του  κόμματος.

Όποιος στις αρχές του νέου αιώνα περνούσε την είσοδο των πανομοιότυπων ανά την Τουρκική επικράτεια, λιτών γραφείων του κόμματος Ανάπτυξης και Δικαιοσύνης, που ο ίδιος ίδρυσε  θα σκόνταφτε στην απαράλλαχτη διακόσμηση τους. Ένα αντίγραφο της γέφυρας του Βοσπόρου στους τοίχους συμβόλιζε την καταγωγική προέλευση του ηγέτη. Στα ράφια τόμοι της εγκυκλοπαίδειας Britannica που μοίραζαν δωρεάν με κουπόνια οι εφημερίδες  ανταποκρινόταν στο σεβασμό της σύγχρονης γνώσης και της επιστημονικής φώτισης. Στο έδαφος ένα φτηνό νάιλον χαλί προσευχής σηματοδοτούσε την ταπεινότητα και τη θρησκευτική πίστη.

Ωστόσο, το κεντρικό αφήγημα του Ερντογάν αντλούσε επιχειρήματα  για την αδελφότητα , τη δικαιοσύνη, την αλληλεγγύη και τη φιλανθρωπία  που διασφαλίζει ο ίδιος ο Προφήτης και καθαυτός ο λόγος του Θεού που αποτυπώνεται στο Κοράνι. Στόχος η στρατολόγηση εκατομμυρίων  αποκλεισμένων  ψηφοφόρων  από το κοσμικό μπλοκ εξουσίας και καταπιεσμένων πολιτών από το ελιτίστικο βαθύ Κεμαλικό κράτος. Ο μυστακοφόρος πολιτικός πιο ταλαντούχος στην επικοινωνία παρά στο ποδόσφαιρο αποκαλυπτόταν πλέον ικανότατος στο πολιτικό σεντράρισμα και απολύτως αποτελεσματικός ρητορικό μονότερμα.

Στα επίσημα εγκαίνια του νεοϊδρυθέντος κόμματος του το 2001 στην 'Άγκυρα, ανάμεσα στους ξένους επίσημους προσκεκλημένους παραβρέθηκαν εκ μέρους τη Ελληνικής κυβέρνησης ο τότε υπουργός Άκης Τσοχατζόπουλος, και ο τότε ο αρχηγός της αξιωματικής  αντιπολίτευσης Κώστας Καραμανλής συνοδευόμενος από τον πρέσβη Πέτρο Μολυβιάτη.  Άπαντες εκ της Ελληνικής αντιπροσωπείας έμειναν εντυπωσιασμένοι  βλέποντας το Ερντογάν  να απευθύνεται με παλμό στο πολυπληθές κοινό από μια εξέδρα ύψους 25 μέτρων.

Και στάθηκαν ενεοί  ακούγοντας  τον να ρητορεύει επί  δύο ώρας από στήθους. Ελάχιστοι παρατήρησαν ότι διάβαζε από δυο γιγαντιαία «ότο κιού» ηλεκτρονικής ανάγνωσης του κειμένου , δεξιά και αριστερά προσεκτικά καλυμμένα πάνω από τα κεφάλια  του ακροατηρίου. Με τίποτε, βέβαια, το τρικ δεν μείωνε το χάρισμα της επικοινωνιακής αμεσότητας του. Ο ίδιος έλαμπε περισσότερο και από τον  πυρακτωμένο γλόμπο που αποτελούσε το έμβλημα της σημαίας του κόμματος του. Η συσκότιση θα ερχόταν λίγα χρόνια αργότερα.

( Διαβάστε το τρίτο και τελευταίο μέρος του άρθρου την Κυριακή 7 Αυγούστου)

 

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.