ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Είναι επιτρεπτές οι πολιτικές «ποινικοποίησης» και «αυτοδικίας» στη δημόσια υγεία;

Τα αρνητικά συμβάντα στη δημόσια υγεία είναι συχνά, τις τελευταίες δεκαετίες,  επισυμβαίνουν στις αναπτυσσόμενες αλλά και στις  ανεπτυγμένες χώρες και αιτιολογούνται από ένα πολυπαραγοντικό και στοχαστικό υπόδειγμα στο πλαίσιο της παγκοσμιοποιημένης ανθρώπινης δραστηριότητας. Το οποίο περιλαμβάνει - μεταξύ άλλων- τις μετακινήσεις των πληθυσμών και τη περιστολή της δαπάνης στα προγράμματα δημόσιας υγείας, πρόληψης και περιβαλλοντικής υγιεινής.

Σημαντική επίδραση, στη διαμόρφωση αυτών των αρνητικών φαινομένων, ασκείται από τη μεταβολή της επιδημιολογικής "συμπεριφοράς" διαφόρων νοσημάτων αλλά και την ένταση των μειζόνων παραγόντων κινδύνου για την υγεία.

Τα φαινόμενα αυτά επιβαρύνονται στη χώρα μας από τη βλαπτική επίπτωση των "μνημονιακών" πολιτικών οι οποίες  χαρακτηρίζονται από τη δραματική μείωση των πόρων και την αποδιάρθρωση του δημόσιου τομέα της υγείας αλλά και από την "κόπωση" του ιατρικού και νοσηλευτικού σώματος και των άλλων επαγγελματιών υγείας. Κυρίως όμως "φορτίζονται" από την αλυσιτέλεια των "μεταρρυθμιστικών" προσπαθειών στην υγεία και τη διοικητική αποκέντρωση, η οποία οφείλει -ούτως ή άλλως- να εμπλέκεται στα ζητήματα της δημόσιας υγείας και της περιβαλλοντικής υγιεινής.

Υπό το πρίσμα αυτό, η ανασυγκρότηση των υπηρεσιών και η προτεραιοποίηση των επιλογών στη δημόσια υγεία συνιστά βεβαίως την αναγκαία συνθήκη, αλλά όμως η ικανή τοιαύτη σχετίζεται με την ωριμότητα του πολιτικού προσωπικού, την υπεύθυνη επαγγελματική συμπεριφορά του ιατρικού και νοσηλευτικού σώματος και ακόμη με την ενεργοποίηση των πολιτών -χρηστών των υπηρεσιών υγείας.

Εν άλλοις λόγοις και με αφορμή την εμφάνιση ενός μικρού αριθμού σποραδικών κρουσμάτων ελονοσίας καθίσταται εμφανές οτι το φαινόμενο έχει σύνθετο και πολυπαραγοντικό χαρακτήρα ώστε η επιδημιολογική διερεύνηση αυτού να είναι επείγουσα και να κινητοποιεί τα κατάλληλα και αναγκαία μέτρα περιβαλλοντικής εξυγίανσης. Από την άλλη πλευρά, πρέπει να σημειωθεί οτι η μετάβαση της ευθύνης αλλά και των μέτρων εφαρμογής των πολιτικών δημόσιας υγείας και περιβαλλοντικής υγιεινής,  από τη κεντρική διοίκηση στη περιφερειακή και τοπική αυτοδιοίκηση, υπήρξε διαχρονικά ατελέσφορη.

Ομοίως, η "πολιτική" επανεμφάνιση του ζητήματος της αυξημένης και βαρείας νοσηρότητας (κατά συνέπεια και της θνητότητας) από την εποχιακή γρίπη κατατείνει στην αναζήτηση κλινικών απαντήσεων δια μέσου της υψηλής βιοϊατρικής τεχνολογίας αντί της οφειλόμενης κλινικής και επιδημιολογικής προσέγγισης και της ισχυρής σύστασης για "συμμόρφωση" από μέρους των γιατρών πρώτης επαφής σε πληθυσμούς αυξημένου κινδύνου σύμφωνα με τις συστάσεις και τα πρωτόκολλα εμβολιασμού των ενηλίκων.

Οι επισημάνσεις αυτές υπογραμμίζουν την αποσπασματική και  ασθενή επιχειρηματολογία της παραδοσιακής κλασικής βιοϊατρικής προσέγγισης έναντι της δημόσιας υγείας και της κοινωνικο-οικολογικής διάστασης των προβλημάτων αυτών.

Επίσης αναδύουν και αναδεικνύουν την "κακή" ισορροπία ανάμεσα στη δημόσια υγεία και την κλινική ιατρική και την "απίσχναση" της κουλτούρας για τα θέματα της υγείας, της νόσου και της κλινικής ιατρικής στη χώρα μας.

Κοινός παρονομαστής αμφοτέρων αποτελεί η επιθετική (ψευδο)επικοινωνία και η "απειλητική" πολιτικολογία (με συμπτώματα bullying) οι οποίες τείνουν να υποκαταστήσουν τη πραγματική δημιουργική πολιτική και στην προκειμένη περίπτωση τη συναινετική και τεκμηριωμένη πολιτική δημόσιας υγείας.

Προφανώς η ευθύνη της κεντρικής διοίκησης για τη κινητοποίηση των εμπλεκομένων μερών αποτελεί κρίσιμη συνιστώσα. Όπως επίσης και η αυτενέργεια των αρχών της περιφερειακής και τοπικής αυτοδιοίκησης, οι οποίες οφείλουν και αξίζει να επωμισθούν -πλην της δημόσιας υγείας και της περιβαλλοντικής υγιεινής- πρόσθετες ευθύνες στη πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας και στη νοσοκομειακή περίθαλψη ενδοπεριφερειακές εμβέλειας.

Ανεξαρτήτως αυτών των επισημάνσεων η συμβολή του ιατρικού και νοσηλευτικού σώματος -πλην της επιστημονικής και τεχνικής συμβολής του στα θέματα αυτά- δύναται να συνεισφέρει στην προώθηση μιας κοινοτικής κουλτούρας στην υγεία.  Ιδιαιτέρως σε αντίστιξη με τις πρακτικές του ιατροτεχνολογικού συμπλέγματος το οποίο υποτιμά βαρέως την ανάγκη ιατρικής συμβουλευτικής υποστήριξης στις πολιτικές "συμμόρφωσης" των ασθενών στους κανόνες της θεραπείας και υπερτιμά ατεκμηρίωτα τις πρακτικές χρήσης και συχνάκις κατάχρησης της τεχνολογίας.

Η κατάσταση αυτή απεικονίζει αφ' ενός το "κλίμα" αμηχανίας στην παραγωγή πολιτικής και αφ' ετέρου επιτυγχάνει τη συσκότιση και απόκρυψη του πολιτικού και κοινωνικού χαρακτήρα της υγείας, την νόσου και της κλινικής ιατρικής. Ως εκ τούτου, παρεμποδίζει την ανεύρεση συνθετικών, συναινετικών και τεκμηριωμένων απαντήσεων και επιβεβαιώνει -εν τινι μέτρω- την περίφημη ρήση του Michel Foucault ότι "η υγεία είναι ενα πεδίο ταξικής πάλης".

Εν κατακλείδι στα προβλήματα αυτά εμπλέκεται προσθέτως μια πολιτική παθολογία επικοινωνιακών χειρισμών, ρητορικής επιθετικότητας και εικονοκλαστικής μεταπολιτικής με τη χρήση νέων "εργαλείων" (κοινωνικά δίκτυα,  "χρήση" της δικαιοσύνης και αλλά σχετικά). Η εξέλιξη αυτή επιτείνει τα φαινόμενα "καθοδικής σπείρας" στη πολιτική και κοινωνική ζωή και θέτει φραγμούς στην προσπάθεια απεμπλοκής της χώρας από την διπλή παγίδευση "μνημονίων" και οικονομικής και κοινωνικής κρίσης.

Συμπτώματα αυτής της κατάστασης αποτελούν οι -κατά καιρούς- εμφανιζόμενες  απόπειρες ρητορικής καταγγελίας ή πολιτικής και δικαστικής "ποινικοποίησης" συμβάντων σποραδικού χαρακτήρα (όπως για παράδειγμα τα κρούσματα ελονοσίας και η θνητότητα της γριπώδους συνδρομής).

Τα συμπτώματα αυτά επισυμβαίνουν σε διαχρονική βάση και έχουν  σύνθετη αιτιολογία κυρίως διοικητικής ανεπάρκειας και απουσίας της δέουσας πολιτικής προτεραιοποίησης. Ως εκ τούτου επιζητούν απαντήσεις με ολοκληρωμένες πολιτικές δημόσιας υγείας και περιβαλλοντικής υγιεινής διατομεακού και διεπιστημονικού χαρακτήρα οι οποίες οφείλουν να εφαρμόζονται επιμελώς απο τις περιφερειακές και τοπικές αρχές.

Εξ άλλου η εμπειρία έχει δείξει οτι οι ευκαιριακές και "κερδοσκοπικές" πρακτικές στη πολιτική καταλήγουν συχνάκις σε boomerang. Για παράδειγμα, η υψηλή αποφεύξιμη ή αποτρεπτή θνησιμότητα (δηλαδή η θνησιμότητα η οποία μπορεί να αποτραπεί με τα διαθέσιμα μέσα) για πολλές αιτίες παραμένει υψηλή και μπορεί να ερμηνευθεί ως  πλημμέλεια πολιτικού ή δικαστικού χαρακτήρα. Πράγμα το οποίο σημαίνει -κατά τη λογική της πολιτικής "αυτοδικίας" την "ποινική" εμπλοκή μεγάλου αριθμού πολιτικών στελεχών (μεγάλης εμβέλειας) των παρελθόντων ετών; Ή ακόμη η απουσία σύστασης προς τους ασθενείς για τη ελάχιστη ή σχεδόν μηδενική κατανάλωση άλατος, σακχάρου και λίπους η οποία ευθύνεται για την πρόωρη και άδικη θνησιμότητα, τη βαρεία νοσηρότητα και ενδεχομένως την αναπηρία δύναται να δικαιολογήσει τη "ποινικοποίηση" της πρακτικής χιλιάδων επαγγελματιών υγείας;

Προφανώς όταν η ευκταία και παραγωγική αντιπαράθεση στη πολιτική ζωή υποστρέφει σε πρακτικές "ποινικοποίησης" ή πολιτικής "αυτοδικίας" είναι βέβαιο οτι προκαλεί φαινόμενα "αυτεπίστροφου". Ούτως εχόντων των πραγμάτων ο φαύλος κύκλος συνεχίζεται και οι πολιτικές πολιτικής "αυτοδικίας" και "ποινικοποίησης" δεν είναι επιτρεπτές στη δημόσια υγεία επειδή πρωτίστως δεν είναι αποτελεσματικές. Είναι η στιγμή  της επανεφεύρεσης της πραγματικής ουσίας στη πολιτική καθώς και των μεγάλων συνθέσεων. Ιδία στη πολιτική υγείας.

Αναγκαίο υστερόγραφο:

Ειναι βέβαιο οτι πολιτικές και δραστηριότητες της κεντρικής διοίκησης στη δημόσια υγεία και την ιατρική περίθαλψη αξίζουν ενδελεχούς παρατήρησης, συστηματικής κριτικής και ενδεχομένως δομικής αντιπαράθεσης, όπως επιβάλλουν οι περιστάσεις και επιβάλλουν οι δημοκρατικοί κανόνες. Όμως, οι πρακτικές της "ποινικοποίησης" και της πολιτικής "αυτοδικίας" δεν εμπίπτουν στους κανόνες του δίκαιου και παραγωγικού πολιτικού παιγνίου, αλλά αναδύουν την οσμή "αντιποίνων". Άπαντα ταύτα "εγγράφονται" στη πολιτική μνήμη και δυστυχώς πολλάκις "νομιμοποιούνται" ως κυρίαρχη πολιτική μεθοδολογία. Πράγμα το οποίο βλάπτει τη δημοκρατία και τη προσπάθεια ανασυγκρότησης της χώρας. Για τούτο πρέπει να αποκλεισθούν  ως "εργαλείο" άσκησης πολιτικής.

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.