• Το Μαξίμου «ξορκίζει» τη «σαλαμοποίηση» της συμφωνίας

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Η πολιτική ως αφήγημα

Το περίφημο "Kennedy-Nixon Debate" στις αρχές της δεκαετίας του '60 άλλαξε τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον κόσμο, αλλά κυρίως μετέβαλε -τύποις και ουσία- τη πολιτική. Επειδή έδειξε με τον πλέον εμφανή τρόπο ότι η πολιτική δεν συνιστά μόνον ιδεολογική προσέγγιση ή ακόμη διαδικασία η οποία περιορίζεται στη κατανομή του οφέλους από τη "κατάληψη" του κράτους.

  Πρωτίστως, στην εποχή μας, αποτελεί μια αφήγηση η οποία περιλαμβάνει μια σύνθετη και διατομεακή "ανάγνωση" της πραγματικότητας και ταυτόχρονα μια πρόταση παρέμβασης σε αυτήν. Υπό το πρίσμα αυτό, το πολιτικό αφήγημα περιέχει -πλην των ορθολογικών στοιχείων- μια βιωματική συνιστώσα κινητοποίησης και έγερσης των μαζών, φαινόμενο το οποίο μπορεί να δράσει ανατρεπτικά στις πολιτικές και κοινωνικές ισορροπίες.

  Δεδομένου ότι η πολιτική συνιστά αφ' ενός ένα εγχείρημα με σκοπό την αποτελεσματική  διαχείριση και τον έλεγχο των κοινωνικών υποθέσεων και αφ' ετέρου μια ακολουθία-σειρά πράξεων δια των οποίων επιδιώκεται η πραγματοποίηση ενός κοινωνικού σχεδίου, για τούτο επισύρει τη προσοχή και το ενδιαφέρον των λαϊκών μαζών.

   Προφανώς, η κατάκτηση ενός κοινού σχεδίου εντός του οποίου συναιρούνται οι ατομικές πολιτικές και ιδεολογικές προτιμήσεις δεν είναι εφικτή. Μόνον σε κάποιες περιπτώσεις  εμφανίζονται ως παραμορφώσεις αυτής της αρχής, οι οποίες όμως -ορθώς- προσλαμβάνονται ως ιστορικά ατυχήματα ολοκληρωτικού χαρακτήρα. Εξ αυτού προκύπτει αβιάστως οτι η πολιτική δεν μπορεί παρά να είναι -από τη φύση της-  δημοκρατική και πλουλαριστική. 

   Η διαπίστωση αυτή -πλην της προφανούς δυσχέρειας του εγχειρήματος- προσδίδει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην άσκηση πολιτικής αλλά απαιτεί την ύπαρξη ενός αφηγήματος ως "εργαλείου" κοινωνίας ανάμεσα στην ηγεσία και τη βάση.

   Η απίσχναση της ιδεολογίας ως πολιτικού αφηγήματος και ο εγκλωβισμός της, ανάμεσα στην ακαδημαϊκότητα και τον φονταμενταλισμό, ανέδειξε ως αναγκαίο κακό την πολιτική της επικοινωνίας και του λεκτικού φορμαλισμού. Η οποία, επιχειρεί να λειτουργήσει ως υποκατάστατο του πολιτικού και ιδεολογικού αφηγήματος με τη χρήση αποσπασματικών λεκτικών "clichés" ή τυποποιημένων κανόνων "life style".

   Όμως, ο ουσιαστικός και συμβολικός ρόλος της πολιτικής δεν υπηρετείται με "εικαστικά" σχήματα μικρού προσδόκιμου επιβίωσης ή με δάνεια απο το "marketing". Απόδειξη αυτού του ισχυρισμού είναι το γεγονός οτι η ισορροπία στη πολιτική ζωή εκφράζεται από το συσχετισμό των δυνάμεων, οι οποίες αντανακλούν κυρίως τα συμφέροντα των κοινωνικών ομάδων, την αντιπαράθεση ιδεών αλλά και τις εθνικές συγκρούσεις. Δηλαδή, από τα πραγματικά προβλήματα της κοινωνίας και του ανθρώπου.

   Η πολιτική και η κοινωνική ισορροπία αναδεικνύει, σε κάθε περίπτωση, τη δεσπόζουσα θέση ενός αφηγήματος το οποίο εκφράζει τις θέσεις της κυρίαρχης και κρατούσας τάξης στο όνομα όμως του συνόλου της κοινωνίας. Η αναφορά αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή αφ' ενός συμβάλλει στη μείωση της αβεβαιότητας και αφ' ετέρου τροφοδοτεί τους μηχανισμούς συναίνεσης και ιδεολογικής νομιμοποίησης. Στο πλαίσιο αυτό, επιχειρείται η διασφάλιση της κοινωνικής ευημερίας (κατά συνέπεια και της κοινωνικής συνοχής) και ταυτοχρόνως η προοπτική εφαρμογής ενός συνολικού προγράμματος για την οργάνωση της κοινωνίας.

 Παρά το γεγονός ότι, κατά καιρούς, πολλά από τα πολιτικά αφηγήματα εμφανίζουν σχετική πληρότητα, εν τούτοις συχνά ενοχοποιούνται για ταυτολογία, κατασκευή και κλειστότητα στις ιδέες, τις θέσεις και τα προγράμματα. Με τρόπο ώστε να αποδυναμώνουν τη κοινωνική δυναμική και να εμποδίζουν τη προώθηση των ανοικτών κοινωνιών, οι οποίες συνδέονται με τις ελευθερίες και τη κοινωνική προστασία.

 Ο εκφυλισμός του πολιτικού αφηγήματος σε "ξύλινη γλώσσα" ή/και απουσία αυτού ακυρώνει τη πολιτική ως διαδικασία και ως πράξη ολοκλήρωσης των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων  αλλά και μείωσης της αβεβαιότητας έναντι των κοινωνικών κινδύνων.

   Η πολιτική και κοινωνική αδράνεια η οποία επικρατεί στη χώρα ως αποτέλεσμα του "μνημονιακού" collapsus αποστερεί απο τις συνιστώσες του πολιτικού συστήματος να εκφέρουν ένα πολιτικό αφήγημα "ενοποίησης" των προτιμήσεων και των προσδοκιών των πολιτών.

  Τούτου δοθέντος, το πρόβλημα συνίσταται στην αναζήτηση 

μιας πολιτικής αφήγησης αποπαγίδευσης της χώρας από τον "μνημονιακό" βρόγχο και τον παραλυτικό διχασμό.

  Ο John Fitzerald Kennedy κέρδισε το "debate", τις εκλογές και το στοίχημα με την ιστορία επειδή ακριβώς είχε την ευκαιρία να απευθύνει στην αμερικανική κοινωνία και στο κόσμο ένα αφήγημα με ενοποιητικό χαρακτήρα και με προοπτική: αυτό της ειρηνικής συνύπαρξης και της αποφυγής ενός πυρηνικού πολέμου. Εν ολίγοις, είχε να διηγηθεί ενα ρεαλιστικό "story" το οποίο συνέβαλε στη μείωση της αβεβαιότητας, την αποτροπή της έντασης και τη διασφάλιση της ευημερίας σε συνθήκες ελευθερίας και ασφάλειας.

  Τα σχετικά παραδείγματα στη χώρα μας -αν και σπάνια- είναι ενδιαφέροντα, σημαντικά και συμβολικά ακόμη και στη πρόσφατη μεταπολιτευτική περίοδο. Υπό την έννοια αυτή, αναζητείται στη χώρα ένα αφήγημα δηλαδή ένα περιεκτικό και τεκμηριωμένο πρόγραμμα οικονομικής ανασυγκρότησης αλλά κείμενο ένας αφηγητής ο οποίος μπορεί να προσδώσει  στοιχεία κοινωνικής έγερσης και εθνικής ανάτασης. 

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.