ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Ανακαλύπτοντας… ξανά την «Ευρώπη των πολλών ταχυτήτων»

Μετά την περυσινή απόφαση των Βρετανών για Brexit και την εκλογή Τραμπ στις ΗΠΑ, αλλά και με δεδομένο τον άνεμο των ακροδεξιών λαϊκιστών που έχει αρχίσει να πνέει με δύναμη στην Ευρώπη (Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, Αυστρία κτλ) ολοένα και περισσότεροι στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα έλεγαν ότι «κάτι πρέπει να γίνει». Η Ευρώπη, κατά την προσφιλή συνήθειά της, έπαιζε άμυνα και όταν η σταγόνα της κρίσης έφτασε μία ανάσα πριν να ξεχειλίσει το ποτήρι της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, τότε κατέστη σαφές ότι χρειάζεται ένα σχέδιο για το μέλλον. Κάπως έτσι φτάσαμε στις προχθεσινές ανακοινώσεις και υπονοούμενα της «Συνόδου των Βερσαλιών», μετά τα «5 σενάρια» που είχε αναπτύξει για την Ευρώπη ο πρόεδρος της Κομισιόν, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, μία εβδομάδα νωρίτερα.

Προς το παρόν… ευχολόγια

Βεβαίως, με δεδομένη την ένταση της κρίσης στον κόσμο και κυρίως στη Γηραιά Ήπειρο, θα περίμενε κανείς από τους ακριβοπληρωμένους τεχνοκράτες της Κομισιόν ένα αρκετά συγκροτημένο σχέδιο –ή έστω προσχέδιο- και όχι κάποια γενικόλογα σενάρια που θα μπορούσε να γράψει ένας μαθητής Λυκείου σε μία έκθεση για το μέλλον της Ευρώπης. Συν τοις άλλοις, θα περίμενε κανείς ότι ένας «φανατικός ευρωπαϊστής» που υπερηφανεύεται ότι ήταν μεταξύ των συντακτών της Συνθήκης του Μάαστριχτ», όπως ο πρόεδρος Γιούνκερ, θα παρουσίαζε όχι απλοϊκά σενάρια, αλλά μία πρόταση με όραμα και προοπτική. Άλλωστε, τις τελευταίες δεκαετίες, η συζήτηση για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση ήταν μία συζήτηση όχι μόνο πολιτική και τεχνοκρατική, αλλά αμιγώς οραματική. Κι όμως, η έννοια του «οράματος» για το μέλλον απουσίαζε και από την εισήγηση Γιούνκερ, αλλά και από τις τοποθετήσεις των «BIG4» στις Βερσαλίες. Μ’ άλλα λόγια, αυτή η συζήτηση προσώρας διεξάγεται με όρους ευχολογίων και απέχει πολύ από την μετεξέλιξή της σε ένα συγκροτημένο σχέδιο για την «μετά Brexit» και… «μετά Τραμπ» Ευρώπη.

Δεν είναι τυχαίο ότι ήδη, σε όλες τις αναλύσεις για αυτό το υποτιθέμενο προσχέδιο, περισσεύουν τα παραπολιτικού χαρακτήρα σχόλια: πώς ο Γιούνκερ επιχειρεί να προστατεύσει την υστεροφημία του ανοίγοντας την πόρτα της εξόδου, πώς ο Σόιμπλε προσπαθεί να «περάσει» μέσω της «Ευρώπης των πολλών ταχυτήτων» το σχέδιό του για «Ευρωζώνη των τριών «Α», πώς ο Ολάντ στηρίζει τις θέσεις του Βερολίνου για να διασφαλίσει μία υψηλή ευρωπαϊκή θέση μετά την έξοδό του από το Μέγαρο των Ηλυσίων, τον προσεχή Απρίλιο.

Προκλήσεις και κίνδυνοι

Προφανώς, η έννοια της «Ευρώπης των πολλών ταχυτήτων» δημιουργεί προβληματισμό. Και δυνητικά, ένα τέτοιο σχέδιο θα μπορούσε να οδηγήσει στην διχοτόμηση της Ευρώπης και στην οριστική υποχώρηση της διαδικασίας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Με άλλα λόγια, μία Ευρώπη με πολλές ταχύτητες κρύβει τον κίνδυνο άλλες χώρες να μείνουν πίσω και άλλες να προχωρήσουν μπροστά, «απαλλαγμένες» από τα «βάρη» των αδυνάμων. Ειδικά για την Ελλάδα, σε ένα ασταθές περιβάλλον και με δεδομένη την οικονομική αδυναμία της, μία τέτοια συζήτηση θα μπορούσε να κρύβει ακόμη και ένα Grexit.

Για την ώρα, πάντως, κάτι τέτοιο δεν έχει διαφανεί στον ορίζοντα. Αντιθέτως, η «λελογισμένες» υποχωρήσεις του Βερολίνου ως προς το ελληνικό χρέος και την ανάγκη να κλείσει η αξιολόγηση δείχνουν ότι το ελληνικό ζήτημα παραμένει για την Ευρώπη ένας παράγοντας αστάθειας που πρέπει να πάψει να έχει τέτοιο χαρακτήρα και να μπει η χώρα μας στο «ορθό» δρόμο.
Βεβαίως, αφ’ ης στιγμής αναμένεται να ανοίξει μία τέτοια συζήτηση, απαιτείται εγρήγορση και προτάσεις όχι μόνο από την κυβέρνηση αλλά από το σύνολο των πολιτικών δυνάμεων που υπερασπίζονται την ευρωπαϊκή προοπτική: μία ειλικρινής –και χωρίς κοκορομαχίες- συζήτηση στη Βουλή επί του θέματος θα ήταν μια πρώτη, καλή ιδέα, όπως επίσης και η συγκρότηση προτάσεων και «γραμμής άμυνας» από το Μέγαρο Μαξίμου και το υπουργείο Εξωτερικών.

Πάντα έτσι ήταν

Πέραν, όμως, αυτών, η «Ευρώπη των πολλών ταχυτήτων» είναι σαν… την πυρίτιδα. Υπάρχει εδώ και πολλές δεκαετίες, δεν προσπαθούν κάποιοι να την ανακαλύψουν τώρα. Η Ευρώπη, αντιθέτως, αν έχει φτάσει εδώ που έχει φτάσει, το έχει κάνει με πολλές ταχύτητες. Ειδικά μετά την απόφαση του 2004 να προηγηθεί της εμβάθυνσης η διεύρυνση, οι «πολλές ταχύτητες» ήταν μονόδρομος. Όσο το όραμα των «Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης» παραμένει μακριά, η Ε.Ε. είναι μία Ένωση 27 χωρών (αφού η Βρετανία μάλλον έχει ανοίξει την πόρτα της εξόδου) και προφανώς, ο συντονισμός μεταξύ όλων αυτών των χωρών δεν είναι εύκολη υπόθεση. Πάντα, στην Ευρώπη, λειτουργούσε προωθητικά ο «γαλλογερμανικός άξονας», έπεφταν ενδιαφέρουσες ιδέες στο τραπέζι, κάποιες χώρες τις υλοποιούσαν και κάποιες έμεναν πίσω. Άλλη συμπεριφορά και άλλες ταχύτητες επεδείκνυαν οι χώρες της Μπενελούξ, άλλες ο ευρωπαϊκός Νότος, άλλες οι χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ.

Πολλές ταχύτητες υπήρχαν πάντα –και αυτό δεν αφορά μόνο την οικονομία. Για παράδειγμα, μπορεί στο προσφυγικό η Ελλάδα και η Ιταλία να βρίσκονται στην ίδια ταχύτητα με τις χώρες της «ομάδας Βίζενγκραντ» και των κλειστών συνόρων; Προφανώς και όχι. Όπως, επίσης, η αποδυναμωμένη οικονομικά Ελλάδα προφανώς και δεν μπορεί να υλοποιήσει τόσο εύκολα προγράμματα για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (τι ειρωνεία…) για τις νέες τεχνολογίες.

Τυπικά, η Ευρωζώνη παραμένει η «πρώτη ταχύτητα» της Ευρώπης. Και σε αυτή την «πρώτη ταχύτητα» η Ελλάδα κάνει φιλότιμες προσπάθειες και μεγάλες θυσίες για να παραμείνει. Από εκεί και πέρα, όταν η «Ευρώπη των πολλών ταχυτήτων» θα αρχίσει να υλοποιείται, χρειάζεται ευθύνη, αλλά και στρατηγική σκέψη από όλους προκειμένου να λαμβάνονται γρήγορα και υπεύθυνα οι αποφάσεις σχετικά με το σε ποια άλλα πεδία θέλουμε, ως χώρα, να βρισκόμαστε στην «πρώτη ταχύτητα». Κι ας αφήσουμε τους άλλους να ακολουθήσουν αργότερα.

2 αναγνώστες σχολίασαν

Συμμετοχή στην συζήτηση
  1. ΠΑΣΟΚ: Η Eurostat κατέρριψε τον μύθο

    Η υπεύθυνη Οικονομίας του ΠΑΣΟΚ Β.Παπανδρέου δήλωσε ότι η απόφαση της Eurostat «κατέρριψε τον μύθο, που επιμελώς προσπάθησε να χτίσει ο κ. Αλογοσκούφης, περί αξιόπιστης κυβέρνησης, η οποία δίνει τα πραγματικά στοιχεία και, δήθεν, δεν κάνει αλχημείες με αυτά».
    «Είναι φανερό ότι η κυβέρνηση ενέπλεξε, για ακόμη μία φορά, την Στατιστική Υπηρεσία σε μικρομομματικά παιχνίδια» είπε η κ. Παπανδρέου και προσέθεσε ότι η «εικόνα αναξιοπιστίας» της κυβέρνησης συμπληρώνεται με την άνοδο του πληθωρισμού και της ανεργίας μετά τις εκλογές και τις «τραγελαφικές κινήσεις στο θέμα του πετρελαίου θέρμανσης και της φορολογίας ακινήτων».
    «Η αναθεώρηση του ΑΕΠ διαμορφώνεται στο 9,6% αντί για 25,7% που ισχυριζόταν η κυβέρνηση και η αξιοπιστία των πεπραγμένων της δοκιμάζεται, για μια ακόμη φορά. Έναν ολόκληρο χρόνο μετά την υποβολή των στοιχείων, που μας έκαναν κατά 25,7% πλουσιότερους στα χαρτιά, στην Eurostat και αφού η είδηση έκανε το γύρο του κόσμου με αιχμηρά σχόλια σε βάρος της χώρας μας, η προχειρότητα των χειρισμών της κυβέρνησης οδηγεί, και πάλι, στο διεθνή διασυρμό της Ελλάδας», δήλωσε ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ, Γ.Ραγκούσης.
    «Μέσα από τη σημερινή ανακοίνωση προκύπτουν σαφώς οι μεθοδεύσεις που επιχειρήθηκαν με τα στοιχεία. Αλλά δεν υπάρχει λέξη για το λογαριασμό που έρχεται. Αποκαλύπτεται και πάλι πως οι υποσχέσεις και οι δηλώσεις περί διαφάνειας και αξιοπιστίας των στοιχείων για τη Νέα Δημοκρατία ήταν και παραμένουν κούφια λόγια», αναφέρει ο κ. Ραγκούσης και προσθέτει:
    «Μετά την «απογραφή», η ΕΣΥΕ δέχεται ένα ακόμα πλήγμα. Άλλωστε τα στοιχεία που δημοσιεύονται για την ανεργία, τον πληθωρισμό, τα ελλείμματα, δημιουργούν συνεχώς εύλογες απορίες και ερωτηματικά. Είναι τυχαίο ότι η ανεργία κι ο πληθωρισμός μειώθηκαν, σύμφωνα με την ΕΣΥΕ, προεκλογικά για να αυξηθούν αμέσως μετά; Οι μεθοδεύσεις και το αλαλούμ της κυβέρνησης δεν έχουν όρια».
    ΣΥΡΙΖΑ: Αποκαλύφθηκε η αυθαιρεσία της ΝΔ
    «Η έγκριση της Eurostat για αύξηση του ΑΕΠ της χώρας μας κατά 9,6%, αντί του 25,7% που είχε προτείνει η κυβέρνηση, έρχεται να αποκαλύψει την αυθαιρεσία και την προχειρότητα των κυβερνητικών προτάσεων αλλά και τις εμφανείς σκοπιμότητες, που όπως είχαμε υπογραμμίσει, υπέκρυπταν», δήλωσε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Π.Λαφαζάνης.
    «Το γεγονός ότι η αναθεώρηση του ΑΕΠ θα ανέλθει μόνο στο 9,6%, σε συνδυασμό και με τις απαράδεκτες δεσμεύσεις της κυβέρνησης για ισοσκελισμένο προϋπολογισμό έως το 2010, προμηνύει ακόμα μεγαλύτερη κλιμάκωση της ήδη σκληρής λιτότητας και της πρωτοφανούς φοροεπιδρομής» πρόσθεσε ολοκληρώνοντας.

  2. freeman 12:58 08/03/2017

    ΡΕ ΑυγουλοΚουροτρόλ , άσε τις αναλύσεις και τράβα το βράδυ στο φιλόξενο στασίδι του Λιάτσου .

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.