ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Βαθιά και ανθρώπινα

«Είναι ώρα να οικοδομήσουμε μια περισσότερο ενωμένη, περισσότερο ισχυρή και περισσότερο δημοκρατική Ευρώπη για το 2025». Το όραμα του Γιούνκερ για την αναγέννηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης , γνωστό ως Λευκή Βίβλος ήδη παρουσιάστηκε στους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Μάρτιο όταν συναντήθηκαν για τον εορτασμό της 60ης επετείου της Συνθήκης της Ρώμης.

«Θα ‘ρθει μια μέρα που εσύ Γαλλία, εσύ Ρωσία, εσύ Ιταλία, εσύ Αγγλία, εσύ Γερμανία, εσείς έθνη της ηπείρου, δίχως να χάσετε τις ιδιαιτερότητες και το μεγαλείο σας, θα ενωθείτε και θα δημιουργήσετε την ευρωπαϊκή αδερφοσύνη…», ήταν τα λόγια του Ουγκώ στο Συνέδριο για την Ειρήνη, τον Αύγουστο του 1849.

Τελευταία Κυριακή του Σεπτέμβρη, ο καιρός ζεστός και υγρός στέλνει τον κόσμο έξω από το σπίτι. Μάλλον δεν έχει έρθει το οριστικό τέλος του καλοκαιριού εφόσον ζούμε στη χώρα της αιώνιας λιακάδας.

«Από πού πάνε στην Ακρόπολη;», το ζευγάρι των τουριστών έσκασε ένα πλατύ χαμόγελο. Μου θύμισε ήρωες του Φατίχ Ακίν κατευθείαν από το «Βερολίνο». Στα διάκενα των συρμών υποψιάζεσαι τον καταγάλανο ουρανό. Όσο η Άννα και η Ελπίδα μιλούσαν για θέματα μουσικής που αφορούσαν τον πολιτισμένο κόσμο , στο μετρό μπήκε μια οικογένεια ρομά.

«Αν πας στο μοναστηράκι, αξίζει να δοκιμάσεις σουβλάκι!» Οι Γερμανοί κατέβηκαν στην «Ακρόπολη» και όλο «ντάνκε» και «ντάνκε». Η αθεόφοβη Άννα πρόλαβε και τους σχεδίασε ένα χάρτη με τα βασικά αξιοθέατα. Αχ, αυτή η Ευρώπη των λαών. «Εμένα η γάτα μου τρώει μαρούλι. Δεκάρα δεν δίνει για τα ποντίκια», η Ελπίδα ισχυρίζεται ότι το περιβάλλον και η παιδεία μπορούν να αλλάξουν τον άνθρωπο.

Οι Γερμανικές εκλογές της 24ης Σεπτεμβρίου έδειξαν, εκτός από την αδιαμφισβήτητη δυναμική της Μέρκελ στη Γερμανική πολιτική σκηνή, και την ισχυρή παρουσία της ακροδεξιάς δύναμης . Το AfD μοιάζει με τις υπόλοιπες ακροδεξιές οργανώσεις της Ολλανδίας της Αυστρίας και της Γαλλίας. Διόλου τυχαίες οι κοινές εμφανίσεις των ακροδεξιών Φράουκε Πέτρι και Γιοργκ Μόιτχεν με τους Γκερτ Βίλντερς και Μαρί Λεπέν. Με σύνθημα «έξω οι πρόσφυγες από την Ευρώπη» , τα ακροδεξιά κόμματα ζητούν την αναθεώρηση της Συνθήκης του Σέγκεν , τα κλειστά σύνορα και το κόψιμο της χρηματοδότησης για την κατασκευή τόπων λατρείας για τη μουσουλμανική κοινότητα.

«Κάθε εποχή είναι μια σφίγγα που καταποντίζεται στην άβυσσο μόλις λυθεί ο γρίφος της..», έγραψε ο Χάινε.

Ο πόλεμος άλλαξε τα πάντα. Όμως την ίδια στιγμή κάποιοι πίστευαν ότι ο ευρωπαϊκός όλεθρος πρόσφερε ευκαιρίες. Στην μεταπολεμική Ευρώπη η προοπτική για πολιτική σταθερότητα εξαρτιόταν πρωτίστως από την οικονομική ανάκαμψη. Οι απαισιόδοξοι έβαζαν στοίχημα ότι η Ευρώπη θα κατέρρεε εξαιτίας των εμφυλίων πολέμων. Και οι πιο αισιόδοξοι περίμεναν ότι θα περνούσαν τουλάχιστον είκοσι χρόνια προτού ανακάμψει η Ευρώπη. Η ίδια η Γερμανία ήταν μια έρημη χώρα . Η γερμανόφωνη κεντρική Ευρώπη δεν υπήρχε και οι περισσότεροι διανοούμενοι είχαν καταφύγει στο εξωτερικό ή στην ανατολική Γερμανία που πρόβαλλε το αντιναζιστικό της παρελθόν. Παρά τη λογοκρισία και τις άλλες πιέσεις κάποιοι συγγραφείς όπως ο Μπρεχτ επέλεξαν να ζήσουν στην Ανατολική Γερμανία. Με μεγάλο μέρος της πολιτιστικής παραγωγής να έχει απαξιωθεί λόγω του σφετερισμού του από τους ναζιστές, οι Γερμανοί διανοούμενοι, συγγραφείς , ηθοποιοί και σκηνοθέτες αναρωτιόντουσαν ποιο μπορεί να είναι το πολιτικό μέλλον της Ευρώπης.

Το 1948 , ο Τ.Σ Έλιοτ στο βιβλίο του «Σημειώσεις για τον ορισμό της κουλτούρας», ισχυριζόταν, «με κάποια βεβαιότητα ότι η εποχή μας είναι εποχή παρακμής, τα πρότυπα του πολιτισμού μας είναι χαμηλότερα απ’ότι πριν από πενήντα χρόνια και τα σημάδια αυτής της παρακμής είναι ορατά σε όλα τα πεδία της ανθρώπινης δραστηριότητας».

Τα πρώτα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου ο ανταγωνισμός ήταν ασύμμετρος. Στην ευρωπαϊκή πολιτιστική ελίτ ήταν ακόμη διαδεδομένο το αίσθημα , πέρα από τις ιδεολογικές αντιπαραθέσεις, ότι μοιράζονταν μια κοινή κουλτούρα την οποία απειλούσε η Αμερική. Οι ΗΠΑ ξόδεψαν εκατομμύρια δολάρια στην προσπάθειά τους να εισχωρήσουν στην ευρωπαϊκή κουλτούρα , επιβεβαιώνοντας απλώς την έμφυτη καχυποψία της ευρωπαϊκής διανόησης. Σε μια Ευρώπη που το χειμώνα κρύωνε εξαιτίας της έλλειψης του άνθρακα και που ο πόλεμος άλλαξε μονομιάς, η σύγχρονη μορφή ψυχαγωγίας ήταν ο κινηματογράφος. Χίλιες νέες κινηματογραφικές αίθουσες εγκαινιάστηκαν στη Γαλλία κατά το δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1950.

«Θέλουμε ένα σπίτι να ζούμε σ’αυτό , ώστε εμείς και τα παιδιά μας να πιστεύουμε στο μέλλον», τραγουδούσαν οι άστεγοι στην ταινία «Θαύμα στο Μιλάνο» του Ντε Σίκα. Πολλοί ιστορικοί , θυμόντουσαν τα χρόνια που ακολούθησαν μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και ανησυχούσαν ότι θα ξαναζούσαν μια νέα μεταπολεμική ύφεση .
Μου αρέσει η επιμονή και η συνέπεια των σύγχρονων καλλιτεχνών που παρά τις δυσκολίες της εποχής δεν διστάζουν να ακολουθήσουν τα όνειρά τους. Με πλάνα βαθιά κοφτά.. ανθρώπινα. Όπως πρέπει να είναι η ενωμένη Ευρώπη. Ώρα τους καλή!

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.