ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Πυρρίχιος για φινάλε

«Μα, δεν είναι όλοι Πόντιοι!» Σάββατο βράδυ, λίγο καιρό πριν, και το Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας έχει μεταμορφωθεί σε ένα ζωντανό ανθρώπινο τοπίο. Η ποντιακή παράδοση που κάθε χρόνο αυτή την εποχή έχει την τιμητική της φαίνεται ότι γοήτευσε και ένα κοινό διαφορετικό, που ήθελε να δει από κοντά τους χορευτές του Πόντου. Φωτογραφικές μηχανές και κινητά επιστρατεύτηκαν για να αποτυπώσουν μια θαυμάσια υπερπαραγωγή του Συνδέσμου Ποντιακών Σωματείων (ΣΠοΣ) Νοτίου Ελλάδος και Νήσων, της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Ηλία Υφαντίδη.
Επτά παρά κάτι , όταν από τα μεγάφωνα ακούγεται η προτροπή «επιτρέψτε να ακουστεί ο ήχος της ψυχής και του πόνου κλείνοντας τα κινητά σας», κάποιοι από τους θεατές θα μείνουν ακίνητοι σαν αγάλματα. Τα λάβαρα των συλλόγων θα πάρουν θέση σχηματίζοντας ένα μεγαλοπρεπή σκηνικό. Βορράς, Νότος, Δύση και Ανατολή.
«Για μας τους Πόντιους ο χορός είναι τρόπος ζωής», μου λέει η Ματούλα μέσω Skype από την Αμερική. Κάθε Κυριακή οι γονείς της έβαζαν τις φορεσιές της Πατρίδας και πήγαιναν στο σύλλογο. Στα παράλια της Μαύρης Θάλασσας , η οικογένεια των προγόνων έζησε ειρηνικά και κάποιοι από αυτούς μεγαλούργησαν. Ώσπου ήρθε ο ξεριζωμός. Τα χωριά του Πρύτανη ποταμού και της πανέμορφης Ματσούκας με το μεθυστικό μέλι έγιναν ανάμνηση. Οι Πόντιοι άφησαν την πατρίδα και τα σπίτια τους, πήραν τις μνήμες , τις παραδόσεις και τους χορούς τους.
Τα τραγούδια τους ήταν πικρά γεμάτα από την προγονική νοσταλγία . Τραγούδια για τον ξεριζωμό, την θάλασσα, για την αγάπη και το θάνατο. Ο χορός τους ενώνει. Σαν τη μεγάλη αγκαλιά της μητέρας πατρίδας.
Σε έναν κόσμο πολυμορφίας και παραλογισμού ο ομαδικός λαϊκός χορός είναι το τελευταίο δείγμα συμμετοχικής δημιουργικής διαδικασίας. Η κοινωνική αλληλεγγύη μεταδίδεται με τις συμβολικές κινήσεις των ποδιών και των χεριών και είναι από τις πιο σπάνιες δραστηριότητες όπου ο άνθρωπος δίνεται ολόκληρος. Οι Έλληνες της Μαύρης Θάλασσας ήταν ένας ζωντανός λαός που είχαν ανεπτυγμένη την κοινωνική αλληλεγγύη. Στάθηκαν γρήγορα στα πόδια τους και έπρεπε να αντιδράσουν στην κοινωνική περιθωριοποίηση, διατηρώντας την ταυτότητά τους. Έτσι ,έκαναν αισθητή την παρουσία τους μέσα από τους ποντιακούς συλλόγους. Τον δυνατότερο ρόλο έπαιξε ο χορός.
«Ήλιε μ’ασήν ανατολήν φέρον με το/ πουλόπο μ’/ Μη λες με τέαμ ‘κι επορείς και καίω το καρδόπο μ’». Βαθιά και υγρή η φωνή, ξεσήκωσε τον κόσμο. «Ήλιε μ’ασήν ανατολήν».
Οι καιροί αλλάζουν. Μέσα από το χορό και τα τραγούδια οι άνθρωποι αφηγούνται τη δικιά τους ιστορία. Καθώς η νύχτα προχωράει, λίγο μετά τις έντεκα η ποντιακή λύρα παίρνει φωτιά. Έχεις ανάγκη να ακούσεις μουσική που να μιλάει στην ψυχή σου. Στο τέλος της βραδιάς όλοι γίνονται μια μεγάλη αγκαλιά.
Ο τίτλος της φετινής μάζωξης των απανταχού Ποντίων , οι οποίοι κάθε χρόνο μέσω των χορών αποτίουν φόρο τιμής στα περίπου πεντακόσιες χιλιάδες θύματα της Γενοκτονίας ήταν «Υψηλαντών το Όραμαν, Πυρρίχιου το Σθένος». Ο περισσότερος κόσμος δεν γνωρίζει ότι η οικογένεια Υψηλάντη ήταν ποντιακής καταγωγής.

«Τ’άκουσες αδελφέ;» Ο Πυρρίχιος ήταν το φινάλε. Ένας χορός -σκυτάλη που τον συναντάμε τον 7ο αιώνα π.Χ στην Σπάρτη και χορεύεται έως και σήμερα από τα χορευτικά συγκροτήματα των ποντιακών σωματείων. Πώς να περιγράψεις τον αρχαιότερο χορό , πώς να αποδώσεις την αίγλη του χορευτικού συμπλέγματος, την πρωτοτυπία, τον ενθουσιασμό, την συγκίνηση; Πανάρχαιος χορός, εμπνευστής του οποίου θεωρείται ο καταγόμενος από την Γόρτυνα της Κρήτης, Θάλητας, φίλος του Λυκούργου της Σπάρτης τον οποίο επισκέφτηκε και μετέφερε εκεί τον Πυρρίχιο ή Πυρίχη. Ο ρυθμός του βασιζόταν πάνω στον «πυρρίχιο πόδα». Ο γρήγορος ρυθμός του χορού έδινε τη δυνατότητα στους χορευτές να κάνουν ιδιαίτερα εντυπωσιακούς ελιγμούς,αναπαριστώντας τη μάχη. Σύμφωνα με τον Ξενοφώντα , στην ``Κύρου Ανάβαση``, ο Πυρρίχιος χορευόταν από πολλούς χορευτές , συνήθως κατά ζεύγη, έχοντας ο ένας επιθετικό και ο άλλος αμυντικό ρόλο. Στις μη δωρικές πόλεις χορευόταν όχι τόσο έντονα και ήταν καθαρά ψυχαγωγικός χορός.
Ο Πυρρίχιος αποκαλείται και Σέρρα , γιατί στον ποταμό Σέρα της Τραπεζούντας υπήρχαν οι πιο φημισμένοι χορευτές. Οι Αθηναίοι τον χόρευαν στα Παναθήναια και οι Σπαρτιάτες όταν πήγαιναν στον πόλεμο. Ο Ξενοφώντας αναφέρει ότι όταν οι Έλληνες επέστρεψαν από την Περσία το 400 π.Χ , οι κάτοικοι του Πόντου και της Κερασούντας οργάνωσαν μια μεγάλη γιορτή στην οποία χόρεψαν τον Πυρρίχιο. Περιείχε στροφές στα πλάγια, πηδήματα και πισωγυρίσματα, επιθετικές κινήσεις και χαμηλώματα που συνοδεύονται από ζωηρές φωνές. Τον διέσωσαν οι Πόντιοι και θεωρείται αναπόσπαστο κομμάτι της Ποντιακής παράδοσης. Στον σύγχρονο Πυρρίχιο οι άντρες , ντυμένοι στα μαύρα χορεύουν χωρίς οπλισμό και σχηματίζουν μια ευθεία γραμμή αντί για κύκλο.

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.