ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

71ο Φεστιβάλ Καννών: Πώς να προδώσεις τους πρίγκηπες (του σινεμά)

Την εποχή των άπειρων δυνατοτήτων δεν υποτίθεται ότι απολαμβάνουμε; Και των άπειρων πιθανοτήτων, επομένως. Ας μην απορούμε, λοιπόν, για την τύχη των απανταχού αδικημένων. Όμως, να βρίσκονται υπό διωγμόν οι πρίγκηπες του σινεμά, και μάλιστα στο υπέρλαμπρο ανάκτορό του; Προεξοφλώντας την πτώση των Καννών, οι ανταποκριτές του Χόλιγουντ γι’ άλλα μιλούν. Δίχως AMAZON και NETFLIX, δίχως πυροβολικό βαρύ, δίχως πρεμιέρες και αστέρες υπερατλαντικούς, αναπόφευκτο να μειωθεί η γνωστή φαντασμαγορία του φεστιβάλ. Πρώτο δείγμα κιόλας; Η αναχώρηση πολλών δημοσιογράφων πριν από τη λήξη του προγράμματος, και η μειωμένη κίνηση στην Κρουαζέτ το τελευταίο τριήμερο. Δεν πειράζει, άλλο όσκαρ κι άλλο φοίνικες της Κυανής Ακτής. Μπαίνεις στον πειρασμό να υπερασπιστείς την επίχρυση εκδοχή τους απέναντι στους επικυρίαρχους του θεάματος, μα γρήγορα επανέρχεσαι. Επειδή σ’ ενδιαφέρει το καλό σινεμά κι όχι η έκβαση μιας αναμέτρησης για τα μερίδια της αγοράς, από την αίθουσα της γειτονιάς ως τις ψηφιακές πλατφόρμες προβολής και εκμετάλλευσης. Όχι, οι Κάννες δεν είναι το οχυρό μιας ορισμένης αισθητικής αλλ’ ο διαχειριστής και διανομέας τάσεων και σχεδιασμών, συμπαραγωγών και ισορροπιών, για την Ευρώπη και τους συμμάχους της.

Αν υποτιμήσει κανείς αυτήν την διάσταση, παραμένει ρομαντικός και, το χειρότερο, κινδυνεύει να χάσει όλα τα στοιχήματα. Όπως έχασαν τα γραφεία που έδιναν φαβορί τον Ζία Ζανγκ-Κε, για παράδειγμα. Κάτι ήξεραν τα’ άλλα που επέμεναν στο ιταλικό δίδυμο (Ρορβάχερ και Γκαρόνε) και δικαιώθηκαν. Τι δίδυμο, τι φορκάστ, τι γκανιάν, δεν έγινε ιππόδρομος το σινεμά. Μήπως έγινε Φαρ-Ουέστ η σύγχρονη Ριβιέρα;

Μιλώντας για βραβεία, ο Σαμ Πέκινπα δεν κέρδισε ποτέ του ένα όσκαρ. Όταν ο Γκοντάρ κι η παρέα της νουβέλ βαγκ έκαναν τον δικό τους Μάη στις Κάννες του ’68, εκείνος γύρισε το αριστούργημά του, την «Άγρια Συμμορία». Μισόν αιώνα μετά, το φεστιβάλ απονέμει στο «LE LIVRE D’ IMAGE» έναν ειδικό Χρυσό Φοίνικα αλλ’ ο Γκοντάρ ούτε που πλησιάζει. Όσο για την «WILD BUNCH» την γαλλικών συμφερόντων εταιρεία διανομής, κάνει την έκπληξη, κατακτώντας το χρυσό βραβείο με το κοινωνικό δράμα του Χιροκάζου Κόρε-Έντα «Shoplifters» (Ιαπωνία), χρονικό μιας οικογένειας μικροκλεφτών που υιοθετεί ένα κοριτσάκι. Έκπληξη ή κατάπληξη, η Ασία περίμενε την σειρά της ένα τέταρτο του αιώνα. Ο συνεπής Κόρε-Έντα έχει βρεθεί και σε καλύτερη φόρμα, όμως δεν είναι ο πρώτος που βραβεύεται με σχετική καθυστέρηση. Οι Αγγελόπουλος και Τσεϊλάν είναι άλλες δύο παρόμοιες περιπτώσεις. Ο πρώτος, πάντως, είχε το θάρρος να διαμαρτυρηθεί ειρωνικά όταν ένιωσε να αδικείται «Το βλέμμα του Οδυσσέα», είκοσι χρόνια πριν. Από τότε άλλαξαν πολλά, μαζί με το βλέμμα του σινεμά, του θεατή και του κόσμου. Το προσωπικό όραμα και ύφος, η ιδιαίτερη γραφή κι οι ιδιοσυγκρασίες των δημιουργών εμπνέουν σε κάποιους σεβασμό, δεν πείθουν όμως τις κριτικές επιτροπές μ’ επικεφαλής, ιδίως, πρόσωπα τύπου Κέιτ Μπλάνσετ. Κι έτσι, ο δεύτερος από τους προηγούμενους, βραβευμένος για την «Χειμερία νάρκη» του κι όχι για το κορυφαίο του «Κάποτε στην Ανατολία», φέτος αγνοείται παντελώς, αυτός και το υπαρξιακό δράμα «Άγρια αχλαδιά». Τουλάχιστον, ο Κόρε-Έντα και ο Πάβελ Παβλικόφσκι (βραβείο σκηνοθεσίας για την κομψή, ερωτική ιστορία «COLD WAR») διασώθηκαν από την πεντάδα των αντικειμενικά επικρατέστερων. Ο Νουρί Τσεϊλάν, όμως, ο Ζανγκ-Κε με το «ASH IS THE PUREST WHITE» (Κίνα) και ο Λι Τσανγκ Σον με το σύγχρονο νουάρ «BURNING» (Ν. Κορέα) συνθέτουν την τριάδα των μεγάλων πρωταγωνιστών και, ταυτόχρονα, αδικημένων της διοργάνωσης. Έστω, την σινεφιλική βιρτουοζιτέ του Κορεάτη την αναγνώρισε η διεθνής κριτική με το βραβείο της FIPRESCI.

Οι δυο σπουδαίοι δημιουργοί θυσιάστηκαν στον βωμό της πολιτικής ορθότητας και της προγραμματισμένης ενίσχυσης ενός σινεμά στρατευμένου στην «καυτή» πολιτική ατζέντα του καιρού μας. Ταυτότητες, δικαιώματα, προσφυγόπουλα, ανήλικοι, εκτοπισμένοι. Ζήτω ο ανθρωπισμός, καμία αντίρρηση. Με τόσο πανάκριβο τίμημα, όπως «κάτω το διαφορετικό σινεμά»; Όχι μόνον βραβεύσεις με κριτήριο το θέμα, τις αγαθές προθέσεις ή την πληροφορία και την ταύτιση με ειδικές ομάδες κοινού. Μια ταινία-μια συζήτηση, ένα ολόκληρο φεστιβάλ κι ένα ολόκληρο σύστημα στην υπηρεσία της ομοιομορφίας. Η εκδίκηση του μέσου όρου και των ομάδων πίεσης, ο θρίαμβος των δημοσκοπήσεων. Δύσκολοι καιροί για τους πρίγκηπες. Τους γυρίζει και ο Φοίνικας την πλάτη. Ίσως η MOSTRA να σταθεί πιο τρυφερή. Ως το φθινόπωρο, ποιος θα θυμάται τα βραβεία των Καννών; Σε λίγα χρόνια δεν θα θυμούνται ούτε εκείνον τον Ρώσο συγγραφέα, πώς τον λένε να δεις, Τολστογέφσκι;

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.