ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Λιόδεντρα & φραγκόσυκα

Ύδρα, Καρδαμύλη, Χανιά, Κέρκυρα.  Ο Νίκος Χατζηκυριάκος Γκίκας, ο Τζον Κράξτον και ο Πάτρικ Λη φέρμορ , συνδέθηκαν με φιλία που κράτησε μισό αιώνα . Η αγάπη τους για την Ελλάδα βρισκόταν στο επίκεντρο της σχέσης τους και αντανακλάται στο έργο τους. Λευκωσία, Αθήνα, Λονδίνο. Η έκθεση ''Γκίκας,Craxton, Leigh Fermor: η γοητεία της ζωής στην Ελλάδα'' με τους  πίνακες και τις υδατογραφίες του Γκίκα  και του Κράξτον, τα κείμενα του Λη Φέρμορ αλλά και  τις ιδιαίτερα σπάνιες φωτογραφίες αποκαλύπτει την παθιασμένη αγάπη τους για την χώρα μας. Στον τελευταίο σταθμό, στο Ηνωμένο Βασίλειο αποτυπώνεται το πάθος των δυο Βρετανών για την ιστορία μας, την ύπαιθρο, τον ελληνικό τρόπο ζωής .

''Αυτός εδώ δεν είναι ο κόσμος μου, είναι σαν να ζω στην καρδιά ενός μαρουλιού'', είχε γράψει για την πατρίδα του την  Αγγλία, ο Πάτρικ Λη Φέρμορ , ο παθιασμένος φιλέλληνας μποέμ που αγάπησε με πάθος την Ελλάδα και τους Έλληνες. Ο ταξιδιωτικός συγγραφέας που μιλούσε ελληνικά με βρετανική προφορά , ήταν ένα ελεύθερο πνεύμα, ένας σύγχρονος Οδυσσέας που είχε μια μοναδική εμμονή με την Ελλάδα και έζησε τα τελευταία 25 χρόνια της ζωής του στη χώρα μας. Το σπίτι στην Καρδαμύλη βρίσκεται ακριβώς πάνω στη θάλασσα, την οποία ο  συγγραφέας λάτρευε. ''Εγώ χρειάζομαι καυτές πέτρες, κι αγκάθια, λιόδεντρα και φραγκόσυκα'', είχε πει ο Βρετανός λόγιος , Πάντι, όπως τον φώναζαν χαϊδευτικά οι αγαπημένοι  του ή Μιχάλη, όπως τον έλεγαν  οι Κρητικοί φίλοι του. Κατά την διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, έζησε περισσότερο από δύο χρόνια στα βουνά της Μεγαλονήσου, όπου πήρε μέρος στην Αντίσταση. Μεταμφιεσμένος ως βοσκός με το όνομα 'Μιχάλης'  ήταν ένας από την περιβόητη ομάδα αξιωματικών , μαζί και  Κρητικοί αγωνιστές, που  συνέλαβε τον Γερμανό διοικητή Κράιπε. Οι περισσότεροι τον θυμούνται κάτι  ανάμεσα σε Τζέιμς Μποντ και Γράχαμ Γκριν , όπως τον είχε περιγράψει το BBC. Ο Βρετανός συγγραφέας, διανοούμενος και  στρατιώτης  ταξίδεψε, έγραψε και αγάπησε  την Ελλάδα σαν δεύτερη πατρίδα του.  Εκεί, στην Καρδαμύλη με ντόπια πελεκητή πέτρα, χώμα και νερό, έφτιαξε το σπίτι του. Στο Καλαμίτσι, λίγο έξω από την Καρδαμύλη της Μεσσηνιακής Μάνης, πάνω στο βράχο που αγνάντευε τη θάλασσα, μέσα στα κυπαρίσσια και τις ελιές, ο Βρετανός συγγραφέας ρούφηξε, τον ήλιο και την αρμύρα της θάλασσας. Στο πανέμορφο σπίτι του που είχε σχεδιάσει με τον αρχιτέκτονα Νίκο Χατζημιχάλη φιλοξενούσε τους πολυάριθμους φίλους του.

Κάθε φωτογραφία και μια ιστορία. Η κοινή  αγάπη για την Ελλάδα τους ένωσε. Ο Βρετανός Ίαν Κόλλινς έχει βιογραφήσει τον Τζον Κράξτον.

'' Όταν νύχτωσε έναστρος ουρανός. Εκείνη την ώρα ήρθαν ο John Craxton και ο  L. Freud, δύο νέοι ζωγράφοι που τους ακούω από τότε που ήρθα και που τους γνώρισα  μόνο χθες. ..Ο πρώτος Άγγλος, ο δεύτερος εγγονός του μεγάλου Freud. Γλεντούν στην Ελλάδα, όπου βρίσκουν πράγματα που τους λείπουν από τον τόπο τους. Το φώς κι ένα άλλο είδος ανθρώπινης επικοινωνίας, καθώς λένε. Διασκεδάζουν με τον Καραγκιόζη που παίζει στο χωριό. Ξεκινήσαμε όλοι μαζί να πάμε να τον δούμε'', γράφει ο Σεφέρης στις ''Μέρες Ε’ '', 1945-1951.

Η Ευρώπη προσπαθούσε να σταθεί στα πόδια μέσα από τις στάχτες του Πολέμου όταν ο Άγγλος εικαστικός έφτασε στη χώρα μας. Στον  Πόρο όπου έζησε με το φίλο του Λούσιαν Φρόιντ, ο Κράξτον  αποτύπωσε στον καμβά του τα αγκάθια , τα φραγκόσυκα αλλά και τις λεμονιές. Ο Κράξτον αγάπησε ιδιαίτερα την Κρήτη και έγινε επίτιμος Βρετανός πρόξενος. Το προσωπικό του καταφύγιο χτισμένο στην πλαγιά ενός λόφου είναι ένα λιθόκτιστο κτίριο λαϊκής αρχιτεκτονικής  όπως χαρακτηρίστηκε ομόφωνα μνημείο από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεώτερων Μνημείων.

Οι τρεις δημιουργοί έφτιαξαν  ''καταφύγια'' μοναδικής ομορφιάς , πλήρως εναρμονισμένα με τον περιβάλλοντα χώρο, αγάπησαν με πάθος τις απλές καθημερινές ασχολίες, τα όμορφα γεύματα, ένα ποίημα. ‘’Το βράδυ του Αυγούστου καθόμασταν στην ταράτσα κάτω από τον ξάστερο ουρανό και συζητούσαμε για ποίηση, πίναμε κρασί, κολυμπούσαμε, γαϊδουροκαβαλαρίες, σκάκι- μια ζωή που θύμιζε μυθιστορήματα``, γράφει ο Γκίκας για τη ζωή τους στην Ύδρα.

Ο Γκίκας, ο μεγαλύτερος από τους τρεις  δημιουργούς αν και δέχτηκε επιρροές από τον Ματίς και τον Πικάσο εμπνέεται από το ελληνικό τοπίο και το φως που τονίζει τους γεωμετρικούς του όγκους.

Οι επιστολές  και τα σημειώματα που περιλαμβάνονται στην έκθεση μαρτυρούν τη βαθιά φιλία τους αλλά και την αγάπη τους για τον τόπο. Όπως γράφει ο Πάτρικ Λη Φέρμορ :'' Η Ελλάδα ήταν κάτι περισσότερο απ’όλα όσα είχα φανταστεί και κάτι πολύ περισσότερο απ’όσο περίμενα ''.

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.