ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Τι μπορεί να αφυπνίσει το Πανεπιστήμιο;

Η  προσπάθεια εξάλειψης των παθογενειών του Ν. 1268/82 επιχειρήθηκε με το Ν. 3549/07. Δυστυχώς όμως, το πνεύμα της γενικής  βούλησης της κοινωνίας δεν μπόρεσε τότε να εκφραστεί με  ένα νομοθέτημα καθολικής αποδοχής. Το  νομοθέτημα αυτό ήρθε λίγα χρόνια αργότερα με συνοδό την παρακμή της χώρας.

Ο Ν. 4009/11 άλλαξε σημαντικά τη δομή του πανεπιστημίου…

Αν οι αλλαγές συνιστούσαν επένδυση ή όχι  θα το έδειχνε ο χρόνος. Άλλωστε, ο χρόνος είναι ο ρυθμιστής, αρκεί να τον αφήσουμε να δρα για να δούμε όλα τα πράγματα να μεταμορφώνονται. Οι ιδέες στις οποίες βασίζονται οι αλλαγές βυθίζονται σε ένα μακρύ παρελθόν και ο χρόνος προετοιμάζει την ανθοφορία τους. Κατά τον G. Le Bon,  oι ιδέες είναι κόρες του παρελθόντος, μητέρες του μέλλοντος και πάντα σκλάβες του χρόνου.

Η χώρα μας, πιστή στις αλλαγές και όχι στις μεταρρυθμίσεις, άλλαξε το Ν. 4009/11, που φιλοδοξούσε να μεταρρυθμίσει το ελληνικό πανεπιστήμιο, με το Ν. 4485/17,  που επανέφερε  ό, τι είχε συνδυαστεί με συναλλαγές, με λαϊκισμό, με ατιμωρησία και με αλλοίωση του ακαδημαϊκού περιβάλλοντος. Μαζί με την καταιγίδα της επιστροφής στο παρελθόν,  η νέα κυβερνητική πολιτική υιοθετεί την υποβάθμιση του θεσμού με τη νομοθετική μετεξέλιξη των ΤΕΙ σε πανεπιστήμια και την περαιτέρω εξακτίνωση των πανεπιστημίων. Τίποτε όρθιο…

Βιώνουμε την «υποβάθμιση» της τεχνικής εκπαίδευσης, τη «λυκειοποίηση» των πανεπιστημίων και την υιοθέτηση του «απόψε αυτοσχεδιάζουμε»… και ο κατήφορος συνεχίζεται…

Στη χώρα μας το δημόσιο πανεπιστήμιο πέρασε και περνάει μεγάλες δοκιμασίες. Τα αποτελέσματα όλων αυτών αποτυπώνονται στο σώμα του και χρειάζεται κάτι που θα το αφυπνίσει. Η προσφορά της δημόσιας εκπαίδευσης, σε παγκόσμιο επίπεδο, στο άνοιγμα των οριζόντων και την αξιοποίηση των δυνατοτήτων του ανθρώπου ήταν και συνεχίζει να παραμένει ανεκτίμητη.

Το ερώτημα που εγείρεται είναι: τι μπορεί να συμβάλει στην αφύπνιση του δημόσιου πανεπιστημίου;

Όπως είναι γνωστό, το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι οι δημόσιοι πάροχοι εκπαίδευσης υποφέρουν από τα ίδια προβλήματα που μαστίζουν τους μονοπωλιακούς παρόχους οποιουδήποτε πράγματος: χαμηλή ποιότητα λόγω έλλειψης ανταγωνισμού και αύξηση της αδράνειας από τη συσσώρευση και κεφαλαιοποίηση των «κεκτημένων».

Η αριστερά και κάποιοι συντηρητικοί απορρίπτουν τα ιδιωτικά σχολεία γιατί θεωρούν ότι αυτά γεννούν την ανισότητα. Δεν αναγνωρίζουν το ρόλο που αυτά διαδραματίζουν στη βελτίωση των εκπαιδευτικών προτύπων σε ολόκληρο τον κόσμο.

«η βιοποικιλότητα είναι προτιμότερη από το μονοπώλιο»

Ένα μείγμα δημόσιων και ιδιωτικών (μη κερδοσκοπικών) εκπαιδευτικών ιδρυμάτων με ουσιαστικό και υγιή ανταγωνισμό ευνοεί τη δημιουργία περιβάλλοντος αριστείας. Σε όλο τον κόσμο οι έξυπνες χώρες ενισχύουν τον ανταγωνισμό του ιδιωτικού με το δημόσιο τομέα και στην εκπαίδευση, με σκοπό να τονώσουν τις δυνατότητες και δεξιότητες του ανθρώπινου δυναμικού τους. Το παράδειγμα της Αμερικής είναι χαρακτηριστικό: τα πανεπιστήμια που λειτουργούν σε περιβάλλον ανταγωνισμού μεγαλουργούν, ενώ τα λύκεια που λειτουργούν σε ένα μονοπωλιακό σύστημα βρίσκονται, στο πλαίσιο του PISA, σε πολύ κακή κατάσταση.  Αλήθεια, θα ήταν άραγε Harvard το Harvard αν κάποια στιγμή είχε εθνικοποιηθεί είτε από την Πολιτεία της Μασαχουσέτης είτε από την Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση;

Οι πολέμιοι της ιδιωτικής εκπαίδευσης πρέπει να κατανοήσουν ότι: η μέτριας ποιότητας δημόσια εκπαίδευση είναι το κίνητρο για την εμφάνιση ιδιωτικής εκπαίδευσης ποιότητας, πρότυπο αναφοράς για αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα.

Μια λογική πρόταση είναι η συνύπαρξη των δύο τύπων εκπαίδευσης υπό το βλέμμα ενός αυστηρού συστήματος αξιολόγησης της πορείας τους.

Τον 21ο αιώνα η επανάσταση στην εκπαίδευση, και κατ’ επέκταση στην οικονομία, θα προέλθει από την αριστεία στην οποία η ιδιωτική εκπαίδευση έχει ρόλο. Μπορούμε το ρόλο αυτό να τον παραγνωρίσουμε; Μπορούμε να τον αρνηθούμε;

Κλείνοντας θέλω να τονίσω: πρέπει να πιστέψουμε ως λαός ότι η επένδυση στην παιδεία είναι επένδυση για το μέλλον και μαζί να συνδέσουμε την εκπαίδευση με ένα παραγωγικό μοντέλο ανάπτυξης της χώρας. Η τεχνολογία-επιστήμη είναι το κλειδί του μέλλοντος, δεν έχουμε άλλη επιλογή....

Το μήνυμα έρχεται από πολύ μακριά: Η γνώση είναι ευκαιρία...

 

 

Ομ .Καθηγητής Χρήστος Β. Μασσαλάς-π. Πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων,

E-mail: [email protected]

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.