ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Ο τελευταίος ερημίτης του Ιονίου

Πώς είναι να ζεις σχεδόν σαράντα χρόνια σε μια βραχονησίδα, σε μια άγνωστη γωνιά του Ιονίου; Ο παπά-Γρηγόρης, ο φωτισμένος ιερομόναχος έζησε όλη του τη ζωή στις Στροφάδες ως φύλακας άγγελος του βυζαντινού μοναστηριού. Ένα βιβλίο με έρευνα και εξαιρετικές φωτογραφίες έρχεται να μας θυμίσει ή να μας μάθει την ιστορία του βυζαντινού μοναστηριού που χτύπησε ανελέητα ο Εγκέλαδος πριν ένα χρόνο. Το  καστρομονάστηρο είναι χτισμένο πάνω στην νησίδα Σταμφάνη που μαζί με την Άρπυια σχηματίζουν τις Στροφάδες που βρίσκονται 27 μίλια μακριά από τη Ζάκυνθο.

Σύμφωνα με την μυθολογία, η ονομασία των Στροφάδων, οφείλεται στη "στροφή" των Βορεάδων, φτερωτών γιων του Βορέα που καταδίωξαν ως εδώ τα μυθικά τέρατα, δεν μπόρεσαν να τα αντιμετωπίσουν και πήραν το δρόμο της επιστροφής για να συναντήσουν τους υπόλοιπους Αργοναύτες.

Την Σταμφάνη, που αποτελεί πέρασμα και σταθμό αποδημητικών πτηνών και έχει πηγάδια με πόσιμο νερό, επέλεξε το πρώτο μισό του 13ου  αιώνα ο Αυτοκράτορας της Νίκαιας Θεόδωρος ο Α’ Λάσκαρις να φτιάξει το καστρομονάστηρο, ένα μοναστικό συγκρότημα , μοναδικό για την αρχιτεκτονική του  για να ικανοποιήσει την επιθυμία της κόρης του Ειρήνης.  Τετάρτη βράδυ, στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης δεν έπεφτε καρφίτσα. Η παρουσίαση του βιβλίου, «Ο τελευταίος μοναχός των Στροφάδων. Αναφορά από ένα άγνωστο νησί του Ιονίου», εκδόσεις Πατάκη, του φωτογράφου Μπομπ Μακ Κέιμπ και της δημοσιογράφου Κατερίνας Λυμπεροπούλου, συγκέντρωσε το ενθουσιώδες ετερόκλητο κοινό που ανυπομονούσε  να δει τo σπάνιας ομορφιάς φωτογραφικό υλικό και κυρίως  να ακούσει τις μαρτυρίες επιστημόνων και ανθρώπων που έζησαν στις Στροφάδες. Ο βασικός πρωταγωνιστής του εξαιρετικού εγχειρήματος είναι o ιερομόναχος, πατέρας Γρηγόρης, μια ασκητική μορφή που έζησε σχεδόν 40 χρόνια στη Σταμφάνη, έφυγε από τη ζωή τον Ιούλιο του 2017 και ευτυχώς δεν έζησε τον πρόσφατο σεισμό και τις καταστροφές στη μονή που είχε προβλέψει.

«Αν πέσει τώρα, είναι χαμένη υπόθεση. Αυτά δεν μπορούν ξαναχτιστούν. Κανένας δεν μπορεί να χτίσει κάτι τέτοιο», προέβλεψε ο πατέρας Γρηγόρης, σχολιάζοντας τις φωτογραφίες των Στροφάδων, του ΜακΚέιμπ. Ο τελευταίος  φαροφύλακας, ο Δημήτρη Στήθος, έζησε στους Στροφάδες επί 15 χρόνια και όταν πρωτοπήγε στο νησί, η πρόσβαση ήταν δύσκολη και δεν υπήρχε ρεύμα  και τηλέφωνο. Με την επικοινωνία ανύπαρκτη, συχνά λόγω κακοκαιρίας εγκλωβίζονταν για αρκετές μέρες και έπρεπε να ανάψουν φωτιά για να τους δουν, απέναντι στη Ζάκυνθο. «Ήσουν απομονωμένος απάνου σε κάβους, μακριά από τη στεριά, σε ακατοίκητα ξερονήσια όπου οι μεταφορές γίνονταν με κάτι καΐκια, πολύ δύσκολα… Το ξέρετε το "παγκάκι της απελπισίας"». Έτσι το έλεγαν οι φαροφύλακες, διότι κοίταζαν αποκεί τη θάλασσα προς τη Ζάκυνθο, αν ερχόταν κανείς, το ονόμασαν το "παγκάκι της απελπισίας".

Ο Λάμπης  Καλόφωνος, έτερος πρωταγωνιστής του βιβλίου που μετέφερε με την βάρκα τις προμήθειες, όταν οι καιροί το επέτρεπαν, -καθότι παρά τα τέσσερα αγκυροβόλια που υπάρχουν, οι Στροφάδες νήσοι είναι απρόσιτοι λόγω της έλλειψης σύγχρονων λιμενικών εγκαταστάσεων,  μίλησε με αφορμή τις φωτογραφίες για  τα 18 πηγάδια και τις "υπόγειες δεξαμενές" μιας βραχονησίδας όπως η Σταμφάνη, το εντυπωσιακό δάσος, το σθένος των μοναχών απέναντι στις επιδρομές που δέχτηκαν όλα αυτά τα χρόνια αλλά αναφέρθηκε και σε άλλα θέματα όπως είναι η αγροτική ζωή των μοναχών αλλά και το εφιαλτικό βίωμα των σεισμών που ρήμαξε το ιστορικό μοναστήρι.

Ο αμερικανός, γιος εκδότη, Ρόμπερτ Μακ Κέιμπ που αγάπησε με πάθος την χώρα μας δεν έπαψε να φωτογραφίζει μνημεία και περιοχές της χώρας μας αλλά και τους ανθρώπους που έζησαν εκεί. Μέσα από τον φακό του αποθανάτισε το καστρομονάστηρο, τα παρεκκλήσια του, τους φούρνους, τους μύλους, τα σπίτια, το φάρο και την απόκοσμη ομορφιά των Στροφάδων. Η φωτογράφιση και η συνοδευτική έρευνα αφιερώνεται στην μνήμη του πατέρα Γρηγόρη.

«…Πατέρα Γρηγόρη, τι είναι αυτό που σας έκανε να μένετε μόνος σας τόσα χρόνια εκεί; Απόφυγα τις ιδιοτροπίες των άλλων κι οι άλλοι τις δικές μου. Κι έχω να σας πω ένα: Αν δεν στεριωθεί ο Πύργος πιο μόνιμα, στον πρώτο σεισμό θα καταρρεύσει..» είπε κλείνοντας την ομιλία της η συγγραφέας Κατερίνα Λυμπεροπούλου, ανακαλώντας τα προφητικά λόγια του ιερομόναχου, καθώς ο ισχυρός σεισμός προκάλεσε μεγάλες καταστροφές. Η παρουσίαση έκλεισε με μία αισιόδοξη είδηση από το ΥΠΠΟΑ, το οποίο εξασφάλισε 3,5 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους για μία πρώτη απόπειρα αναστήλωσης ενώ συνεχίζεται και η προσπάθεια εξεύρεσης και άλλων πόρων. «Ξυπνούσα κάθε μέρα κι έβλεπα τον ορίζοντα» είχε πει χαρακτηριστικά ο παπά-Γρηγόρης που έζησε κακουχίες και σεισμούς στην Κατερίνα Λυμπεροπούλου. «Έζησα μόνος μου αλλά ελεύθερος».

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.