ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Δημιουργική παρόρμηση στην ιατρική φροντίδα

Η επανάσταση της ομαδικής αντίληψης στις ατομικές ιατρικές δεξιότητες και το μέλλον της θεραπείας

Η παγερή αίθουσα αναμονής του νοσοκομείου, ανήκει πια στο παρελθόν. Η αίσθηση των αρνητικών συναισθημάτων λόγω της δομής και της κατάστασης στην οποία βρίσκεται το νοσοκομείο δεν υπάρχει. Έχουμε σώσει το εθνικό μας σύστημα υγείας, έχουμε δημιουργήσει ένα περιβάλλον που δεν ενισχύει την αρνητικότητα σε αυτό και η πρόληψη της υγείας είναι ο στόχος για τον οποίο είμαστε περήφανοι πως έχουμε επιτύχει βελτιώνοντας, όχι μόνο την ποιότητα ζωής αλλά, παράλληλα, εξοικονομώντας αρκετούς, από τους περιορισμένους μας πόρους, στρέφοντάς τους προς την καινοτομία της ιατρικής και του φαρμάκου.Είναι υπαρκτό όμως το παραπάνω σενάριο; Οποιοσδήποτε πιστεύει στα παραμύθια μπορεί να σηκώσει το χέρι του τώρα. Θα είναι εκείνος, που οι ονειρικές του παρωπίδες θα τον κάνουν να παραβλέπει την ύπαρξη ενός αναπληρωτή υπουργού υγείας που καπνίζει στη διάρκεια συνέντευξης τύπου με τη συναίνεση και, όχι την επίπληξη του υπουργού του, πως μέσα στα μαγαζιά της χώρας μας ο καπνός από τα τσιγάρα είναι ανύπαρκτος και καθόλου αποπνικτικός και, πως, η κυβέρνηση μας δεν στηρίζει έναν δικτάτορα του οποίου ο καταπιεσμένος του λαός προσπαθεί να επιβιώσει και πεθαίνει στους δρόμους από την πείνα.
Η πραγματικότητα ωστόσο αποδομεί το σενάριο αυτό και μας επαναφέρει στην αλήθεια εκεί δηλαδή, που οι πολιτικές υγείας, με κάποιο ανεξήγητο τρόπο δεν ακολουθούν κάποια συνεπή ροή στο πέρασμα του χρόνου ενώ, παράλληλα χάνονται στην μετάφραση της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας. Άλλωστε, η λέξη μεταρρύθμιση του συστήματος παρά τη συχνή της χρήση μοιάζει ένα φτωχά κατανοητό concept στο στόμα των ειδικών και αυτό, στην καλύτερη περίπτωση.
Γνωρίζουμε τη φθορά που υπάρχει στο εθνικό μας σύστημα υγείας. Γνωρίζουμε πως η κατάσταση των νοσοκομείων είναι η συνέπεια της απόσυρσης του πραγματικού ενδιαφέροντος της πολιτείας για την κατάσταση των ανθρώπων που προσδοκούν να θεραπευτούν σε αυτά και, πως η μόνη μας ελπίδα είναι οι επαγγελματίες υγείας που δουλεύουν σε ένα τέτοιο περιβάλλον και αρνούνται να παραιτηθούν και να συμβιβαστούν με αυτή την κατάστασή του.
Είναι δύσκολο κανείς να φανταστεί οποιαδήποτε άλλη δημόσια προσπάθεια, όπως αυτή των νοσοκομείων, με τέτοια μεγάλη επίδραση για την κοινωνία. Το νοσοκομείο συμβολίζει την ύπαρξη ενός κοινού σκοπού, μία κοινή προσπάθεια, τη σύγκλιση των προβληματισμών και την αποτύπωσή τους σε δράση. Κάτι, που στις ημέρες μας γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο.
Αρκετούς αιώνες πριν, τα νοσοκομεία συγκέντρωναν στο εσωτερικό τους πλήθος κόσμου για τους οποίους εκείνο που η νοσηλεία τους σε αυτά θα έκανε να διαφέρει ήταν μόνο η εξέλιξη της φροντίδας. Αυτό γιατί, εκείνη την εποχή η νοσοκομειακή περίθαλψη είχε εποπτικό, κυρίως, ρόλο και αφορούσε στο σύνολό της την θαλπωρή, την προστασία, το φαγητό, την προσοχή, την φιλική αντιμετώπιση και το ενδιαφέρον που το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό έδειχνε στους ασθενείς που βρισκόντουσαν σε κάποιο από τα κρεβάτια του. Είναι η εποχή που εάν κάποιος θα επιβίωνε ή όχι σχετιζόταν με τη φυσική εξέλιξη της ίδιας της ασθένειας στον οργανισμό του.
Οι γιατροί και τότε ήταν πολύ απασχολημένοι ωστόσο, η ιατρική γνώση και οι δυνατότητές τους δεν ξεπερνούσαν συγκεκριμένες θεραπευτικές και ιατρικές παρεμβάσεις. Αυτή η εικόνα έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη σημερινή εποχή όπου, οι γιατροί μας έχουν δεκάδες χιλιάδες φάρμακα στη διάθεσή τους, ακολουθούν ιατρικά πρωτόκολλα και, όλα αυτά, σε συνδυασμό με τις αυξημένες παρεμβατικές τους ικανότητες και δεξιότητες μπορούν να εγγυηθούν μία μακροχρόνια και υγιή ζωή, εάν όχι για όλους, σίγουρα για τους περισσότερους από εμάς.
Αναντίρρητα, η ευθραυστότητα της υγείας και, ως αποτέλεσμα, η διατήρησή της αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση και αγωνία των ανθρώπων και το σημαντικότερο στοίχημα κάθε κυβέρνησης και κάθε πολιτικής υγείας. Και αυτή με τη σειρά της, φαίνεται πως επικεντρώνει τις προσπάθειές της στο πως να κάνει καθολική την πρόσβαση στις επιστημονικές δυνατότητες και την εμπειρία των γιατρών της.
Και οι γιατροί, καθώς και οι υπόλοιποι επαγγελματίες υγείας, είναι εκείνοι που βλέπουν από πρώτο χέρι τον παγκόσμιο αγώνα που επικρατεί, ο οποίος σχετίζεται με την κοινωνική αγωνία για πρόσβαση στις δεξιότητές τους αυτές. Το διαφορετικό επίπεδο εισοδήματος, η ζωή σε απομακρυσμένες περιοχές και το επίπεδο διαθεσιμότητας υπηρεσιών υγείας αποτελούν τρία από τα μεγαλύτερα και, κυριότερα, εμπόδια ως προς την επιτυχία αυτού του αγώνα προς όφελος της κοινωνίας.
Και είναι αλήθεια, πως το μοντέλο αυτό της ιατρικής εξελίχθηκε πάρα πολύ από την εποχή όπου ο γιατρός ήταν ικανός να θυμάται όλες τις απαραίτητες και σημαντικές πληροφορίες για τους ασθενείς του και να ενεργεί παρεμβατικά μόνος του. Σήμερα, έχει μεταστραφεί σε ένα μοντέλο που επικροτεί τη συλλογικότητα και που οι πληροφορίες των ασθενών φυλάσσονται και ανακαλούνται από εξελιγμένα τεχνολογικά συστήματα ενώ, και η ευθύνη της θεραπείας καθώς, και το αποτέλεσμά της αφορά όχι μόνο έναν γιατρό αλλά το σύνολο της ομάδας.
Άλλωστε, είναι αδιανόητο να ζητά κανείς από έναν γιατρό σήμερα να συγκρατεί όλες τις σημαντικές πληροφορίες και, παράλληλα να έχει άριστη γνώση των θεραπευτικών πρωτοκόλλων, των διαδικασιών και της εφαρμογής τους όσον αφορά τους ασθενείς που βλέπει.
Και αυτό γιατί, η ιατρική επιτυχία σήμερα εξαρτάται από τον συγχρονισμό και την συνεργασία της ομάδας που αναλαμβάνει τον ασθενή, χαρακτηριστικό που υπερβαίνει εκείνο που ορισμένοι γιατροί ονομάζουν ως τέλος της δημιουργικότητας, της τολμηρότητας των αποφάσεων και της ανεξαρτησίας τους, όπως εκείνα τα χαρακτηριστικά που θεωρούσαν πως υπήρχαν στη βάση της ιατρικής που εξασκούνταν στο παρελθόν.
Και είναι αλήθεια πως, η περιπλοκότητα των συστημάτων υγείας μπορεί να υπερβαίνει κυβερνήσεις, οικονομίες και κοινωνίες όταν όμως μία ομάδα λειτουργεί με σύστημα, με διαδικασίες και εμπιστοσύνη μεταξύ της μπορεί να υπάρξουν σημαντικές βελτιώσεις και αλλαγές στην πορεία της υγείας των ασθενών.
Κάποιοι, βέβαια, μπορεί να σκεφτούν πως το ομαδικό μοντέλο δεν θα μας εγγυηθεί καλύτερες υπηρεσίες υγείας με χαμηλότερο κόστος. Κάποιοι, όπως και εγώ, ίσως και να έχουν αντίθετη άποψη γι’ αυτό.
Ό,τι όμως και εάν είναι αυτό που πιστεύουμε η διαφορά μεταξύ του θριάμβου και της αποτυχίας στην ιατρική δεν είναι η προθυμία να παίρνουμε ρίσκα. Αλλά, η επιδεξιότητα που επιδεικνύουμε στην αντιμετώπισή τους.
Η Φαίη Θειακού είναι Οικονομολόγος/Αναλύτρια Αγορών, κάτοχος MBA και MHA, PhD (candidate)

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.