ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Τσερνομπίλ: Ηχογραφώντας το μέλλον

Μπορεί άραγε το χρονικό του μέλλοντος να αποκαλύψει το ζοφερό παρελθόν; Παρακολουθώντας την συγκλονιστική σειρά του HBO για το Τσερνομπίλ από την έκρηξη του αντιδραστήρα και μετά ένιωσα πως η ιστορία γράφεται από τις προσωπικές μαρτυρίες που σε περιπτώσεις όπως η πυρηνική τραγωδία είναι συγκλονιστικές.

Το "Chernobyl" που έχει σπάσει κάθε ρεκόρ θεαματικότητας στηρίζεται στο εξαιρετικό βιβλίο της Σβετλάνα Αλεξίεβιτς , "Τσερνομπίλ: Ένα χρονικό του μέλλοντος", εκδόσεις Πατάκη, ένα σπαρακτικό αφήγημα του 20ου αιώνα. Η Λευκορωσίδα συγγραφέας, δέκα χρόνια μετά το ατύχημα, κατάφερε να μπει στην "απαγορευμένη ζώνη", έψαξε αρχεία εφημερίδων, νοσοκομείων και μίλησε με όλους εκείνους τους ανθρώπους που έζησαν την τραγωδία. Στο ντοκιμαντέρ μιλούν άντρες, γυναίκες, μανάδες που γέννησαν παραμορφωμένα παιδιά, νεαροί έφηβοι που συναντιούνται σε μονάδες λευχαιμικών ασθενών, κορίτσια που κρύβουν την καταγωγή τους γιατί αν την αποκαλύψουν δεν θα βρουν ποτέ σύζυγο.

Τριάντα τρία χρόνια μετά, ο πυρηνικός όλεθρος του Τσερνομπίλ εξακολουθεί να παραμένει ο χειρότερος εφιάλτης για τους πληθυσμούς ενώ χιλιάδες θάνατοι από καρκίνο και λευχαιμία συνδέονται με το ατύχημα. Έχουν γυριστεί πολλές ταινίες και ντοκιμαντέρ για το χειρότερο πυρηνικό δυστύχημα που συνέβη στη γη.

"Όλοι γνωρίζουμε τι συνέβη στις 26 Απριλίου 1986 ,αλλά δεν ξέρουμε σχεδόν τίποτα για τα γεγονότα του καλοκαιριού και του φθινοπώρου του 1986", είχε δηλώσει ο Ουκρανός σκηνοθέτης Σεργκέι Ζαμπολότνι. Το "Τσερνομπίλ.3828" είναι αφιερωμένο στους "ρευστοποιητές", τους ήρωες δηλαδή που δούλεψαν σκληρά και με αυταπάρνηση στην μολυσμένη από ραδιενέργεια οροφή του Τσερνομπίλ, πληρώνοντας το θάρρος τους με την ίδια τους τη ζωή.

Το "ατύχημα" σημειώθηκε στον αντιδραστήρα Ν0 4 του Πυρηνικού Σταθμού Παραγωγής του Τσερνομπίλ της Σοβιετικής Ένωσης ο οποίος σήμερα βρίσκεται στα εδάφη της Ουκρανίας.

Πώς να περιγράψεις μια πόλη φάντασμα; Λίγο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Σοβιετικοί, ακολουθώντας το παράδειγμα και τα σχέδια των Αμερικανών θα φτιάξουν τη δική τους μυστική ατομική πόλη στα Νότια Ουράλια. Την έλεγαν Οζέρσκ εκείνη την εποχή αλλά όλοι την ανέφεραν Τσελιαμπίνσκ 40 . Ήταν μια ήσυχη πόλη εκατό χιλιάδων κατοίκων που ζούσαν ανέμελα παρόλο που ακόμα και τα παιδιά τους δεν μπορούσαν να τους επισκεφτούν. Στο συγκλονιστικό ντοκιμαντέρ "Μυστική πόλη", κάτοικοι αλλά και επιστήμονες , μέλη της Σοβιετικής τότε επιτροπής ατομικής ενέργειας περιγράφουν πως ήταν η ζωή στη πόλη η οποία υπήρξε η αποθήκη των πυρηνικών αποθεμάτων της Σοβιετικής Ένωσης για πάνω από μισό αιώνα. Για να πας εκεί θα χρειαζόσουν ολόκληρη στρατιωτική δύναμη. Με τη βοήθεια των κατοίκων κατάφερε το συνεργείο και αρκετές κρυφές κάμερες να μπουν παράνομα στην Πόλη40 . Ο θεατής σοκάρεται από τις μαρτυρίες των ανθρώπων που γεννήθηκαν και έζησαν στην πόλη που δίπλα της κατασκευάστηκε το πυρηνικό εργοστάσιο.
Οι Σοβιετικοί με άκρα μυστικότητα μετέφεραν ατομικούς επιστήμονες, οι οποίοι αφού εγκαταστάθηκαν εκεί με τις οικογένειες τους , μόνο μετά οκτώ χρόνια μπορούσαν να βγουν από την πόλη , δεν επιτρεπόταν να τους επισκεφτούν συγγενείς ενώ όλοι τους θεωρούσαν αγνοούμενους. Η σιωπή τους ήταν το διαβατήριο για μια καλύτερη ζωή, ποιοτικά αναβαθμισμένη και με παροχές που ούτε στον ύπνο τους δεν είχαν δει οι υπόλοιποι Σοβιετικοί εκείνη την εποχή.

"Ζούσαμε σαν καλοαναθρεμμένα ζώα σε ζωολογικό κήπο και ποτέ δεν αναρωτήθηκα γιατί ήταν έτσι", εξομολογείται στην κάμερα ένας από τους κατοίκους. "Τρώγαμε λουκάνικα και βούτυρο, είχαμε αθλητικούς συλλόγους και θέατρα και ο πατέρας μου μπορούσε να μου δώσει ένα ρούβλι την ημέρα για φαγητό, είχαμε στοίβες από σοκολάτες , γι αυτό μας αποκαλούσαν τα "παιδιά της σοκολάτας", λέει ένας τοπικός δημοσιογράφος.

"Όλοι πιστεύαμε ότι είμαστε προνομιούχοι", λέει στο ντοκιμαντέρ μια δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εξηγώντας πως ήταν η κατάσταση στην τότε Σοβιετική Ένωση και πως οι συμπολίτες της που έμεναν εκεί πίστευαν ότι είχαν κύρος γιατί συναναστρέφονταν με την αφρόκρεμα των επιστημών.

"Κάποια φορά που έγινε διαρροή ραδιενεργούς σκόνης , ο πατέρας μου την μάζεψε με τα χέρια. Πέθανε πενήντα χρονών από καρκίνο στον πνεύμονα", λέει, ο γιος, ενός φυσικού που δούλευε στο εργοστάσιο. Η έκρηξη στον αντιδραστήρα 4 μεταδόθηκε από τα επίσημα κυβερνητικά χείλη αρκετές ώρες μετά το πυρηνικό ολοκαύτωμα. Τα πλάνα σοκάρουν καθώς επιστήμονες εξηγούν μπροστά στην κάμερα ότι τρεις γενιές ολόκληρες επηρεάστηκαν από την ακτινοβολία και όσοι επέζησαν αντιμετωπίζουν γενετικά προβλήματα.

Στις αρχές της δεκαετίας του ’90 εμφανίστηκαν οι οικολόγοι από το πράσινο κίνημα και διάφοροι ακτιβιστές και προσπαθούσαν να πείσουν τους κατοίκους για το ρίσκο των πυρηνικών ατυχημάτων. Και όπως γράφει η Αλεξίεβιτς στη μοναδική δική της μαρτυρία: "Μαγνητοφωνώντας τους, είχα την αίσθηση πως ηχογραφώ το μέλλον".

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.