ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Η θνητότητά μας...

Ο θάνατος σηματοδοτεί ένα τέλος. Ο στοχασμός του εγείρει πολλά αναπάντητα ερωτήματα, ερωτήματα που θέτουμε από την παιδική ηλικία. Για τον Πλάτωνα, ο θάνατος προκαλεί μόνο επιφανειακή μεταβολή στον φυσικό κόσμο (θεωρούσε το σύνολο της ζωής ως προετοιμασία για την ευδαιμονική λύτρωση του θανάτου).

Κατά τον Αριστοτέλη, τα πράγματα στον φυσικό μας κόσμο βρίσκονται σε μια μόνιμη διαδικασία γένεσης, ανάπτυξης, μεταβολής, παρακμής και παύσης. Η πλειονότητα των φιλοσόφων βρίσκεται σε συμφωνία μαζί του, δηλαδή η συνείδηση του ανθρώπου ως ατόμου παύει να λειτουργεί κατά τον θάνατο.

Πώς μπορούμε να βελτιώσουμε την καταστροφικότητα του θανάτου;

Κατά τον Αριστοτέλη: να ζούμε με τον καλύτερο και απολαυστικότερο δυνατό τρόπο. Η ηθική αυτάρκεια ενέχει την ανεξαρτησία και απαιτεί να είμαστε αληθινοί με τον εαυτό μας.

Οι ψυχολόγοι πιστεύουν ότι η επιθυμία για «τέλος» είναι έμφυτη στον ανθρώπινο εγκέφαλο και ότι μπορεί να έχει βιολογική βάση, κάτι που μας βοηθάει να διαχειριστούμε, καθώς μεγαλώνουμε, τα χρόνια της παρακμής και την προοπτική του θανάτου.

Κάθε ζωή έχει τη δική της ιστορία και το παρηγορητικό χαρακτηριστικό του θανάτου είναι: Όταν πεθαίνουμε το μόνο πράγμα που δεν αλλάζει είναι το «πρόσωπο» που πεθαίνει. Στο ανθρώπινο αρχείο, αλλά και στη μνήμη των άλλων ανθρώπων, ο εαυτός μας ως μοναδικό πρόσωπο ολοκληρώνεται επειδή παύει να είναι επιδεκτικός στην αλλαγή όταν πεθαίνουμε.

Ο Αριστοτέλης θεώρησε το ευ θνήσκειν εξίσου σοβαρό με το ευ ζην.

Εκείνο που είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός είναι ο πόνος που είναι απόρροια του θανάτου αγαπημένων μας προσώπων. Η απώλεια είναι διαφορετική για τους ανθρώπους που δεν έχουν την υπόσχεση της μετά θάνατον ζωής από τη θρησκεία. Για τον δοκιμαζόμενο άνθρωπο, τίποτα από όσα προσφέρουν ανακούφιση δεν θα πρέπει να απορρίπτονται αβασάνιστα. Το να ζει κάποιος χωρίς πίστη στο Θεό ή χωρίς ελπίδα για μια μετά θάνατον ζωή (κάτι που αποτελεί την πεμπτουσία της χριστιανικής θρησκείας) είναι πολύ δύσκολο για χαλεπούς καιρούς.

Ο Πλάτων πίστευε πως η ψυχή θα μπορούσε να χωριστεί από το σώμα, πως υπήρχε πριν από τη γέννηση και είναι βέβαιο πως θα συνέχιζε να υπάρχει μετά τον θάνατο. Κατά τον Αριστοτέλη, ο Θεός πρέπει να συνδεθεί με μια δραστηριότητα η οποία να συμφωνεί με τη δραστηριότητα των υψηλότατων αρετών και ότι εμείς ως άνθρωποι είμαστε στα καλύτερά μας, όντας πάρα πολύ «ενάρετοι» και άρα πάρα πολύ ευτυχισμένοι, όταν εξασκούμε με τρόπο ενεργό τη νοημοσύνη μας.

Τελικά

Η διαρκής γέννηση ως αέναο γίγνεσθαι είναι ό, τι πιο κοντινό στην αιώνια ύπαρξη και ο άνθρωπος είναι στοιχείο της αιωνιότητας.

Ο Καθηγητής Χρήστος Β. Μασσαλάς-π. πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
E-mail: [email protected]

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.