ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Η βραδιά που άλλαξε την Ευρώπη

Δύο μπλοκ, ένας λαός σε δύο χώρες. Τριάντα χρόνια μετά την πτώση του μισητού Τείχους του Βερολίνου και οι παρεξηγήσεις, οι γκρίνιες καλά κρατούν. Κάποιοι μιλούν για τις προσδοκίες που διαψεύστηκαν και οι περισσότεροι συμφωνούν ότι οι προκαταλήψεις ανάμεσα στους Γερμανούς υπάρχουν μέχρι σήμερα.

"Για τους Ανατολικογερμανούς η αλλαγή έκανε τα πάντα διαφορετικά, για τους Δυτικογερμανούς άλλαξε μόνο τον ταχυδρομικό κώδικα", έχει πει ο πρώην υπουργός Εσωτερικών, Τόμας ντε Μεζιέρ περιγράφοντας εύστοχα το ιστορικό γεγονός της πτώσης.

Συνοικία Κρόιτσμπεργκ, Βερολίνο. δεκαετία του `80. Μια φθινοπωρινή μέρα. Παιδιά παίζουν στους δρόμους, δυο ηλικιωμένοι κάθονται σε ένα παγκάκι της πλατείας. Λίγα μέτρα πιο πέρα, νεαροί πανκ ακούν δυνατά μουσική και κάποιοι κρύβονται στις γωνίες να καπνίσουν. Πίσω από το τείχος, ανατολικά διακρίνεται η σημαία της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας με το σφυρί και τον διαβήτη μέσα σε ένα στεφάνι από στάχυα. Με ένα ταξίδι στο χρόνο, καλλιτέχνες όπως ο Γιόνας Ρότε προτείνουν μια βόλτα στο "Ανατολικό Βερολίνο". Οι επισκέπτες της έκθεσης "Time Ride", που βρίσκεται κοντά στο σημείο ελέγχου Τσάρλι, με την βοήθεια της εικονικής πραγματικότητας θα κάνουν ένα ταξίδι στο χρόνο.

Τριάντα χρόνια πριν, τη δεκαετία του `80 ήταν αδιανόητο για τους πολίτες της Ανατολικής Γερμανίας και των υπολοίπων πολιτών κρατών-δορυφόρων της Σοβιετικής Ένωσης να περάσουν στη Δύση. Το καλοκαίρι του 1989, στα αυστροουγγρικά σύνορα διοργανώθηκε ένα πικνίκ που ήταν η αφορμή για να περάσουν 700 πολίτες της πρώην Ανατολικής Γερμανίας τα σύνορα Ουγγαρίας-Αυστρίας, που χώριζαν την Ευρώπη σε "κομμουνιστική" και "καπιταλιστική". Λίγους μήνες μετά, με βαριοπούλες, κασμάδες ακόμα και με τα χέρια, οι Βερολινέζοι γκρέμισαν το μισητό τείχος που έκοβε την Γερμανία στα δύο και δίχασε ολόκληρο λαό. Είχε προηγηθεί η συνέντευξη του εκπροσώπου της κεντρικής επιτροπής του κυβερνώντος κόμματος της Ανατολικής Γερμανίας στην οποία ανακοίνωσε, πρόωρα όπως αποδείχτηκε, ότι εγκρίθηκε νέος νόμος που επιτρέπει στους Ανατολικογερμανούς να ταξιδεύσουν στη Δύση. Στο Βερολίνο τα νέα ταξίδευσαν μέσα στη νύχτα. Χιλιάδες Βερολινέζοι έφτασαν μπροστά στο τείχος. Σοκαρισμένοι οι φύλακες που δεν είχαν ειδοποιηθεί αντιστάθηκαν αρχικά αλλά μετά τους άφησαν να περάσουν.

Ήταν 9.20 μ.μ. 9 Νοεμβρίου 1989, όταν σηκώθηκε η μπάρα στο συνοριακό φυλάκιο ανοίγοντας το δρόμο για την γερμανική επανένωση. Ήταν η βραδιά που άλλαξε την Γερμανία. Μπροστά στις τηλεοπτικές κάμερες που κατέγραφαν την ιστορία εκτυλίχτηκαν σκηνές που κανένας στην Ανατολική Γερμανία δεν περίμενε. Πολλοί ήταν αυτοί που δεν πίστευαν στα μάτια τους παρόλο που παρακολουθούσαν τις εικόνες.

"Ήμουν στην κουζίνα και μαγείρευα. Όταν άνοιξα την τηλεόραση και είδα την πτώση του τείχους, νόμιζα ότι έβλεπα ταινία. Αναρωτιόμουν συνεχώς, πως έκαναν αυτό το γύρισμα; Μετά σκέφτηκα ότι ήταν συγκλονιστική ταινία. Άλλαζα τα κανάλια και έβλεπα παντού τα ίδια... Μόνο την επόμενη μέρα συνειδητοποίησα ότι έγινε κάτι σημαντικό", θυμάται η Χάνα.

"Είχαμε μεγάλες προσδοκίες, ήταν το όνειρό μας", θα πει ο Γιόχαν. Μετά την πτώση του Τείχους, οι περισσότεροι συνειδητοποίησαν ότι τα πράγματα δεν ήταν όπως τα περίμεναν. Η ζωή ενός Δυτικογερμανού δεν είχε καμιά σχέση με την οικονομική κατάσταση του Ανατολικογερμανού πολίτη. Οι δυο χώρες είχαν περισσότερες διαφορές παρά ομοιότητες. Όμως, τι σημαίνει να είσαι Wessi (δυτικός) στα μάτια ενός Ossi (ανατολικού). Πώς ήταν το κλίμα μετά την πτώση; Αν ανατρέξει κανείς στα βιβλία και στις ταινίες θα διαπιστώσεις πόσο εύκολα οι καθημερινοί, οι άνθρωποι της διπλανής πόρτας μετά την Ένωση της Γερμανίας διαπίστωσαν ότι ήταν εκτός πραγματικότητας. Πώς είναι να ζεις σε ένα μπλοκ όπου λείπουν βασικά είδη καθημερινής χρήσης και μερικά μέτρα πιο πέρα να βλέπεις τα ακριβά καταστήματα και τα εύπορα σπίτια των Δυτικογερμανών; Όλοι συμφωνούν ότι η οικονομική κατάσταση των Δυτικογερμανών υπερεκτιμήθηκε και μπορεί στο δυτικό τμήμα να υπήρχαν πλούσιοι, ακριβά αυτοκίνητα και περισσότερες μετοχές εισηγμένες στο χρηματιστήριο, από ότι στο ανατολικό, αλλά παράλληλα υπήρχε ανισότητα, ανεργία, φτώχεια.

Τριάντα χρόνια μετά την πτώση του Τείχους γκράφιτι και ζωγραφιές παραμένουν από τα πιο διάσημα σημεία για τους τουρίστες. Το "φιλί", των συντρόφων Μπρέζνιεφ και Χόνεκερ, που έγινε αργότερα "το αδελφικό φιλί", το γκράφιτι του Σοβιετικού καλλιτέχνη Ντμίτρι Βραμπέλ σε έναν τοίχο στην ανατολική πλευρά του Βερολίνου, κέρδισε την παγκόσμια αναγνώριση και αποτελεί κομμάτι της ιστορίας της πόλης.

"Πώς θα ήταν τα πράγματα αν η ιστορία έπαιρνε άλλο δρόμο;", αναρωτιέται ο Γιόνας Ρότε επιμελητής της έκθεσης "Time Ride". "Αν δεν συνέβαινε η ειρηνική επανάσταση του 1989; Συνεχίζουμε να θέτουμε αυτό το ερώτημα. Είναι σημαντικό για την κοινωνία μας. Συνεχίζουμε να μελετάμε τις μέρες που οδήγησαν στην πτώση του Τείχους. Νιώθουμε πως αυτή είναι η δική μας αποστολή".

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.