ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Ο ΑΓΙΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΚΑΙ ΟΙ 100 ΜΕΡΕΣ ΑΓΩΝΙΑΣ ΤΟΥ ΣΤΑΪΚΟΥΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΖΕΛΣΟΜΙΝΑ...

Η Τζελσομίνα, ένα ονειροπαρμένο και καλοκάγαθο κορίτσι που βλέπει μόνο το καλό στους άλλους, πωλείται από τη μητέρα της στον Ζαμπανό, έναν βάρβαρο πλανόδιο "καλλιτέχνη τσίρκου". Ο Ζαμπανό συμπεριφέρεται με το χειρότερο τρόπο στη Τζελσομίνα και δε διστάζει να την απατήσει με άλλες γυναίκες. Έπειτα από μια έκρηξη βίας του Zαμπανό, η Tζελσομίνα αποφασίζει να δραπετεύσει. Σε ένα γειτονικό χωριό βλέπει την παράσταση ενός άλλου περιπλανώμενου, του ισορροπιστή Tρελού, και μένει έκθαμβη. ο Ζαμπανό όμως τη βρίσκει και την αναγκάζει να τον ακολουθήσει. Οι δυο τους πλέον αποτελούν μέλη του προσωπικού ενός τσίρκου. Στο ίδιο τσίρκο εργάζεται κι ο ισορροπιστής Τρελός που είχε μαγέψει τη Τζελσομίνα με τα ακροβατικά του. Ο Τρελός θα βοηθήσει τη Τζελσομίνα να καταλάβει ότι αγαπά τον Ζαμπανό παρά τον βίαιό του χαρακτήρα κι ότι εκείνος τη χρειάζεται κι ενώ σε εκείνη θα δοθούν πολλές ευκαιρίες να σπάσει τα δεσμά της και να ξεφύγει από τον τύραννο, εκείνη θα παραμείνει δίπλα του για να υπομείνει τις βίαιες του εκρήξεις. Σε λίγες γραμμές αυτή είναι η υπόθεση της ταινίας La Strada (ο Δρόμος), του Φεντερίκο Φελίνι. Και η οποία, θα μπορούσε κάποιος να πει ότι έχει ομοιότητες με την περιπετειώδη σχέση που ανέπτυξε η χώρα μας με τους Ευρωπαίους εταίρους-δανειστές της, τη δεκαετία της κρίσης και των μνημονίων.

Καταφύγαμε στην ως άνω παρομοίωση επειδή στις 20 Ιανουαρίου, ημερομηνία γέννησης του διάσημου Ιταλού σκηνοθέτη, ξεκινά ένας καινούργιος δρόμος για την ελληνική οικονομία. Την μεθεπόμενη Δευτέρα έρχεται στην Αθήνα το κλιμάκιο της τρόικας (που τώρα λέγεται Θεσμοί) προκειμένου να ξεκινήσει η πέμπτη αξιολόγηση, που, ουσιαστικά, θα είναι και το πρώτο σοβαρό κρας-τεστ της κυβέρνησης Μητσοτάκη, η οποία πριν ένα μήνα ψήφισε τον πρώτο της προϋπολογισμό, σηματωρό της "δεξιάς λωρίδας" του δρόμου στον οποίον θα βαδίσει η οικονομία της χώρας για τα επόμενα τρία χρόνια. Για το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης η (βασίμως πιθανολογούμενη) θετική έκθεση του κλιμακίου θα δώσει τη δυνατότητα στα ευρωπαϊκά όργανα και ιδιαίτερα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αποφανθεί, προς τα τέλη Φεβρουαρίου, με την έκθεση ενισχυμένης εποπτείας, ότι "όλα βαίνουν καλώς στην Ελλάδα". Και το κυριότερο ν' ανάψει το πράσινο φως προκειμένου ν' αρχίσει η συζήτηση για τη μείωση των υπέρογκων δημοσιονομικών πλεονασμάτων, στα οποία έχει δεσμευθεί η χώρα μας -3,5% του ΑΕΠ έως το 2023 και 2,2% έως και το 2060. Βεβαίως, για να συμβεί αυτό θα πρέπει η νέα ανάλυση βιωσιμότητας του χρέους, που θα συνοδεύει την έκθεση της Επιτροπής, να αποδεικνύει ότι το ελληνικό χρέος θα παραμείνει βιώσιμο ακόμη και στην περίπτωση που τα πλεονάσματα μειωθούν. Το ερώτημα είναι αν μπορούν ο Χρ. Σταϊκούρας και οι συνεργάτες του στο υπουργείο Οικονομικών να πείσουν τους κοινοτικούς αξιωματούχους ότι όντως υπάρχουν οι προϋποθέσεις για να χαλαρώσουν τα λουριά της εποπτείας, τα οποία συμφωνήθηκαν το 2018, προκειμένου να τελειώσει το Πρόγραμμα Διάσωσης (το μνημόνιο) της Ελλάδας. Στην κατεύθυνση αυτή δουλεύει εντατικά, το τελευταίο διάστημα, ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους, επικεφαλής του οποίου είναι ο Δημήτρης Τσάκωνας και για τον οποίον ο προϊστάμενος του υπουργός μόνον καλά λόγια έχει να πει, όχι μόνον για τον τρόπο που ετοιμάζεται η έκδοση και νέου ομολόγου, αλλά και για τα στοιχεία με τα οποία εμπλουτίζει τον φάκελο που ο Χρ. Σταϊκούρας θα παρουσιάσει στους ομολόγους του στο Γιούρογκρουπ, προκειμένου να τους πείσει για την ορθότητα άμα και αναγκαιότητα να μειωθούν τα πλεονάσματα.

Οι προϋποθέσεις της απόφασης να μειωθούν τα πλεονάσματα είναι αφενός το μέγεθος της ανάπτυξης και αφετέρου τα επιτόκια εξυπηρέτησης των δανείων που έχει λάβει η χώρα. Και φυσικά ρόλο θα παίξει και ο τρόπος που οι αγορές αντιμετωπίζουν τώρα την ελληνική οικονομία και ιδιαίτερα ο βαθμός αξιολόγησης από τους μεγάλους επενδυτικούς οίκους. Όσον αφορά το τελευταίο, σημειώνουμε ότι ο οίκος Fitch πρόκειται να ξεκινήσει πρώτος, στις 24 Ιανουαρίου, την βαθμολόγηση της χώρας, μεσούσης δηλαδή της έρευνας που θα διεξάγει το κλιμάκιο των Θεσμών, στο πλαίσιο της πέμπτης αξιολόγησης. Οι άλλοι τρεις θα το πράξουν, ο μεν Moody's στις 8 Μαΐου, οι δε Standard and Poor's και DBRs στις 24 Απριλίου. Στην πλατεία Συντάγματος θεωρούν δεδομένη την αναβάθμιση της χώρας, όμως δεν περιμένουν να "σκαρφαλώσουμε" και πολλά σκαλοπάτια. Ιδίως ο Fitch εικάζεται ότι θα είναι ο πιο συντηρητικός στην αναβάθμιση καθώς ο αμερικανικός οίκος έχει ήδη τοποθετήσει τη χώρα μας υψηλότερα (ΒΒ-) από τις τρεις άλλες. Ενδεχομένως, η μικρής κλίμακας αναβάθμιση από τον Fitch να γίνει, λένε οι περί τα διεθνή οικονομικά ειδήμονες, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα, στους άλλους τρεις οίκους, να βάλουν μεγαλύτερο βαθμό ούτως ώστε στο τέλος οι εκτιμήσεις τους για την κατάσταση στην Ελλάδα να είναι, αν όχι ίδιες, παραπλήσιες. Σε κάθε περίπτωση το οικονομικό επιτελείο ευελπιστεί πως, αν όχι μέχρι τον Μάϊο σίγουρα στο τέλος του 2020, η πιστοληπτική ικανότητα της χώρας Ελλάδα θα έχει αναβαθμιστεί σημαντικά και οπωσδήποτε η αξιολόγησή της θα την κατατάσσει στα ασφαλή επενδυτικά καταφύγια.

Οι θετικές αξιολογήσεις/αναβαθμίσεις είναι ο ένας από τους τρεις στόχους που έχει θέσει για τις επόμενες 100 ημέρες, μέχρι τον Απρίλιο, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης. Ο δεύτερος, όπως αναφερθήκαμε και στην αρχή, είναι η έκθεση βιωσιμότητας του χρέους, το περιεχόμενο της οποίας (θα πρέπει) να συνηγορεί υπέρ της μείωσης των πλεονασμάτων. Τόσο η έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος, που θεωρεί το 2,2% εφικτό στόχο, όσο και το νέο κείμενο -με αριθμούς, στοιχεία, πίνακες- που ετοιμάζει ο ΟΔΔΗΧ στηρίζουν το αίτημα του Χρήστου Σταϊκούρα, προς τους ομολόγους του, αλλά και προς ΕΚΤ, ΕΣΜ, ΔΝΤ να μειωθούν τα πρωτογενή πλεονάσματα. Το ερώτημα είναι πόσο ρεαλιστικός είναι ο στόχος να μειωθούν τα πλεονάσματα από το 3,5% στο 2-2,5%; Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, μείωση κατά μία μιάμιση μονάδα, στην παρούσα φάση, είναι εξαιρετικά δύσκολο να γίνει αποδεκτή από τους εταίρους/δανειστές και ιδιαίτερα από τον ΕΣΜ και τους Γερμανούς. Παρότι υπάρχει εκτίμηση στο πρόσωπο του πρωθυπουργού και του υπουργού οικονομικών για την ειλικρίνεια των προθέσεων τους, οι κοινοτικοί αξιωματούχοι και οι θεσμικοί παράγοντες θέλουν να είναι απολύτως βέβαιοι ότι η βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών αποκτά χαρακτήρα μονιμότητας και δεν είναι πρόσκαιρα, λόγω της ευφορίας που υπάρχει από την κυβερνητική αλλαγή, τα πρώτα μέτρα και τις φιλελεύθερες διακηρύξεις της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Και φυσικά επειδή υπάρχει και η "βόμβα" του ιδιωτικού χρέους, το οποίο, σύμφωνα με τους υπολογισμούς, είναι μιάμιση φορά μεγαλύτερη από το δημόσιο καθώς πλησιάζει, αν δεν ξεπερνά, τα 300 δις. ευρώ.

Το σίγουρο είναι ότι τον Απρίλιο ο Χρήστος Σταϊκούρας έχοντας αρωγό τη νέα έκθεση βιωσιμότητας του δημοσίου χρέους θα υποβάλει το αίτημα για μείωση των πλεονασμάτων ελπίζοντας ότι, έστω τον Οκτώβριο, αυτό θα γίνει δεκτό προκειμένου στον προϋπολογισμό του επόμενου έτους η οικονομική πολιτική της κυβερνήσεως να έχει μεγαλύτερα περιθώρια φορολογικής ελάφρυνσης και άσκησης επενδυτικής και κοινωνικής πολιτικής. Στα υπέρ της ελληνικής πρότασης είναι και η λάθος πρόβλεψη, σχετικά με το κόστος δανεισμού της χώρας, που περιλαμβάνεται στην έκθεση βιωσιμότητας του χρέους που συνετάχθη τον Ιούνιο του 2018, προκειμένου να βγει η χώρα από τα μνημόνια. Προβλέπεται ότι για το 2019 θα διαμορφωθεί στο 4,1%, για το 2020 στο 4,4% και πάνω από 5% μέχρι το 2030, όταν η απόδοση του ελληνικού ομολόγου έχει πέσει κάτω από το 1,5% και ο δανεισμός (9 δις ευρώ) έχει γίνει με χαμηλότερο επιτόκιο από αυτό που προέβλεπαν το ΔΝΤ και η Κομισιόν. Και οπωσδήποτε το ίδιο πρόκειται να συμβεί και με τα περίπου οκτώ (8) δις ευρώ που σχεδιάζεται να δανειστούμε από τις αγορές το 2020.

Σημειώνουμε ότι για το τρέχον έτος η χώρα δεν χρειάζεται να δανειστεί καθώς υπάρχει το "μαξιλάρι" των 30 δις ρευστότητας που κληροδότησε η προηγούμενη κυβέρνηση στην παρούσα. Όμως το οικονομικό επιτελείο θα προχωρήσει σε δανεισμό ευελπιστώντας σε επιτόκιο που το (χαμηλό) ύψος του θα πιστοποιεί αφενός την θεαματική βελτίωση των δημοσιονομιών μεγεθών και αφετέρου την αύξηση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας, κάτι που οπωσδήποτε ενισχύει και την εικόνα της κυβερνήσεως τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό. Θα πρέπει επίσης να θεωρούμε ως σίγουρο ότι η κυβέρνηση τους επόμενους θα προχωρήσει στην εξόφληση ενός ακόμη τμήματος από το χρέος του ΔΝΤ. Όχι βέβαια με την ευκολία που το έκανε την προηγούμενη φορά καθώς το ποσό του χρέους του ΔΝΤ που εξοφλήθηκε είχε επιτόκιο 5%, ενώ τώρα το ποσό που θα εξοφληθεί έχει επιτόκιο 1,9% και κατά συνέπεια το κόστος δανεισμού για την εξόφλησή του θα πρέπει να είναι τουλάχιστον κάτω από αυτό το επιτόκιο. Η πρόωρη εξόφληση των δανείων του ΔΝΤ είναι σημαντική όχι μόνον γιατί μειώνει την εξάρτηση από τον "κακό της παρέας", αλλά και επειδή περιορίζει την αναλογία του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ, κάτι που καθιστά πιο εύκολη τη σύνταξη της νέας έκθεσης για τη βιωσιμότητα του χρέους.

Ένα ακόμη αίτημα του οικονομικού επιτελείου προς τους εταίρους-δανειστές είναι και η αλλαγή στη χρήση των ANFAs και SMPs. Αντί τα κέρδη από τα ελληνικά ομόλογα που πρέπει να επιστρέψουν οι κεντρικές τράπεζες της ευρωζώνης στη χώρα μας να πηγαίνουν σε λογαριασμό για την εξόφληση του χρέους (αυτό προέβλεπε η συμφωνία του Ιουνίου 2018) να δοθεί η δυνατότητα, αν όχι όλο, έστω ένα τμήμα του που μπορεί να είναι και το 50%, να κατευθυνθεί στη χρηματοδότηση επενδυτικών και αναπτυξιακών πρωτοβουλιών. Εφόσον αυτό συμβεί τότε στον "κουμπαρά" του οικονομικού επιτελείου εκτός από το ποσό που θα προκύψει από τη μείωση των πλεονασμάτων θα εισρεύσει και ένα άλλο ποσό που δεν είναι διόλου ευκαταφρόνητο. Για την τετραετία υπολογίζεται στα 5 δις, κάτι που αναμφίβολα θα προσδώσει μεγάλη ευχέρεια κινήσεων στην κυβέρνηση προκειμένου να καταρτίσει με λιγότερες δυσκολίες το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα, να υλοποιήσει, ει δυνατόν, το μεγαλύτερο μέρος του προγράμματος της και να διεκδικήσει (μέσα από τη βελτίωση και της πραγματικής οικονομίας, που προσώρας μόνο σε επίπεδο ψυχολογίας και κλίματος έχουμε) την επανεκλογή της, υπό την προϋπόθεση φυσικά, στο μεσοδιάστημα, να μην υπάρξει κάποια συγκλονιστική ανατροπή εξαιτίας άλλων θεμάτων και ιδιαίτερα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Και σίγουρα σε αυτόν τον "κουμπαρά" το οικονομικό επιτελείο στηρίζει και τις ελπίδες του να εξαγγείλει, τον Απρίλιο, μείωση του φόρου αλληλεγγύης, που μπορεί να φτάσει ακόμη και στο 1/3. Μια ελάφρυνση της τάξεως των 200 - 300 ευρώ μπορεί να μην είναι αρκετή για τους αδύναμους όμως δεν μπορεί να θεωρηθεί και ευκαταφρόνητη αφού η πραγματική οικονομία ακόμη κινείται μεταξύ σφύρας και άκμονος.

Το ερώτημα βεβαίως είναι αν η μείωση του φόρου αλληλεγγύης, οι αναβαθμίσεις των ξένων οίκων και η (βασίμως πιθανολογούμενη στο προβλεπτό μέλλον) μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων θα μπορέσουν να επισκιάσουν τις αρνητικές εντυπώσεις και καταστάσεις που θα προκύψουν από τον οριστικό τερματισμό, τον Απρίλιο, της προστασίας της πρώτης κατοικίας. Η εκτίμηση που υπάρχει στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης είναι ότι η ίδια έκανε ότι μπορούσε να κάνει έχοντας εγκαίρως προειδοποιήσει τους "κόκκινους" δανειολήπτες να ενταχθούν στις ρυθμίσεις, αλλά οι δανειστές δεν δέχονται πλέον να δοθεί άλλη παράταση και ο πρόσθετος λόγος είναι ότι εκτός των άλλων θα καταρρεύσει και το σχέδιο "Ηρακλής" με συνέπειες, όπως λένε, αρκούντως σοβαρές τόσο για την οικονομία όσο κυρίως για τις τράπεζες και τα funds που αναλαμβάνουν τα κόκκινα δάνεια. Η εκτίμηση που υπάρχει στην κυβέρνηση είναι ότι, με εξαίρεση λίγες περιπτώσεις, στην πλειοψηφία τους αυτοί που θα πληγούν είναι οι λεγόμενοι "στρατηγικοί κακοπληρωτές" και όσοι προτιμούν τη δικαστική διευθέτηση της διαφοράς, η οποία ειρήσθω εν παρόδω είναι μακροχρόνια. Για παράδειγμα πρωτοδικείο στον Πειραιά προσδιόρισε δικάσιμο, για πλειστηριασμό ακινήτου, το 2033. Οπωσδήποτε, οι αρνητικές επιπτώσεις συνεκτιμώνται, όμως, όπως μάς λέει στέλεχος του οικονομικού επιτελείου, η απόφαση της κυβερνήσεως είναι τον Απρίλιο η προστασία της πρώτης κατοικίας να τελειώσει οριστικά.

Πάντως και εν κατακλείδι, μπορεί στην επικαιρότητα να κυριαρχούν τα ελληνοτουρκικά, η προεδρική εκλογή και ο εκλογικός νόμος όμως στο Μαξίμου και στην πλατεία Συντάγματος είναι πεπεισμένοι ότι αυτό που θα καθορίσει τις εξελίξεις και θα επηρεάσει τους πολιτικοεκλογικούς συσχετισμούς θα είναι η οικονομία. Η βελτίωση του οικονομικού κλίματος, η αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας, ο φτηνός δανεισμός, η μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων σε συνδυασμό με την πολιτική και κυβερνητική σταθερότητα είναι παράγοντες που βοηθούν σημαντικά στη μείωση των φόρων, στην προσέλκυση επενδύσεων και στην επέκταση της επιχειρηματικής δράσης, πράγματα απαραίτητα προκειμένου να αυξηθεί η κερδοφορία των (ιδιωτικών και δημόσιων) εταιρειών, να μειωθεί η ανεργία και το κυριότερο, μέσω της "πάχυνσης" του ΑΕΠ, να υπάρξει αναδιανομή, υπέρ των αδυνάμων και της μεσαίας τάξης, του παραγόμενου πλούτου. Πάντως, εάν, λόγω της αυξανόμενης έντασης στα ελληνοτουρκικά, υπάρξουν πρόσθετες δαπάνες για την αμυντική ενίσχυση της χώρας τότε ο κίνδυνος να πέσουν έξω οι σχεδιασμοί του οικονομικού επιτελείου είναι τόσο μεγάλος, που στο Μαξίμου και την πλατεία Συντάγματος ούτε να τον σκέφτονται δεν θέλουν. Και φυσικά δεν πρόκειται να τους βοηθήσει ούτε ο άγιος Ευθύμιος, η μνήμη του οποίου εορτάζεται στις 20 Ιανουαρίου, (την ημέρα αφίξεως δηλαδή του κλιμακίου της τρόικας και της χάραξης από τον Μητσοτάκη και τον Σταϊκούρα, του (νέου) La Strada στην οικονομία) και στον οποίον μεταξύ των άλλων θαυμάτων αποδίδεται και ο χορτασμός με ελάχιστα ψωμιά 400 ατόμων που πήγαν στο μοναστήρι του σε μια μέρα...

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.