ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Η... πνευμονία που προκάλεσε στις οικονομίες ο κορωνοϊός-στο μαύρο βάθρο των χωρών με τη μεγαλύτερη ύφεση η Ελλάδα

Οι πληγές της πανδημίας του Covid-19 είναι ορατές στο κορμί των οικονομιών των χωρών, ιδιαίτερα της Δύσης, και θα παραμείνουν ακόμη για καιρό ανοιχτές.

Οι…πρωταθλητές στην ύφεση

Με βάση τα στοιχεία της Eurostat, την πιο βαριά ύφεση ανάμεσα σε 22 χώρες γνώρισε για το 2020 η Ισπανία με συρρίκνωση του παραγόμενου προϊόντος της τάξεως του 10,96%.

Από κοντά και η Ιταλία με πτώση που άγγιξε το 9% και ακολουθούν η Κροατία, η Ελλάδα και η Γαλλία.

Στον αντίποδα ισχυρή ανάπτυξη σημείωσε η Ιρλανδία της τάξεως του 3,42% και πιο ισχνή η Τουρκία (1,79%), ενώ τη μικρότερη ύφεση κατέγραψαν η Λιθουανία, η Σερβία και το Λουξεμβούργο.

Τα τρία οικονομικά μοντέλα

Υπάρχουν τρία βασικά οικονομικά μοντέλα.

Στο πρώτο βασίζονται κυρίως οι χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου. Η παραγωγή καθοδηγείται από την εγχώρια ζήτηση και κυρίως από την  ιδιωτική κατανάλωση (και δευτερευόντως από τη δημόσια κατανάλωση δηλαδή την  κατανάλωση του κράτους). Η αδύναμη ή ισχυρή εγχώρια κατανάλωση είναι αυτή που αποθαρρύνει ή ενθαρρύνει να παράγεται λιγότερο ή περισσότερο προϊόν.

Στο δεύτερο μοντέλο στηρίζονται χώρες που κρατούν χαμηλά τη φορολογία τους για να προσελκύουν ιδιωτικές επενδύσεις, όπως η Ιρλανδία. Η παραγωγή βασίζεται στις ιδιωτικές επενδύσεις. Οι ιδιώτες επενδύουν ή αποεπενδύουν στη χώρα αυτή δημιουργώντας ή καταργώντας θέσεις εργασίας και η παραγωγή αυξάνεται ή μειώνεται.

Το δε τρίτο μοντέλο είναι χαρακτηριστικό των χωρών της Ασίας που υποτιμούν τα νομίσματά τους για να έχουν φθηνά προϊόντα τα οποία εξάγουν, όπως η Κίνα. Η παραγωγή δε βασίζεται στην εγχώρια ζήτηση αλλά στην ζήτηση από το εξωτερικό, δηλαδή στις εξαγωγές. Καθώς αυξάνονται ή μειώνονται οι εξαγωγές, αυξάνεται ή μειώνεται η παραγωγή.

 

Το αδύναμο οικονομικό μοντέλο της Ελλάδας και των χωρών του Ευρωπαϊκού Νότου

Με βάση τα παραπάνω, μελετήσαμε με οικονομετρική έρευνα σε 22 χώρες κατά πόσο η οικονομική ύφεση του 2020 λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού συνδέεται, δηλαδή ενθαρρύνεται ή αποθαρρύνεται από τρεις παραμέτρους : Τη μέση ροπή για κατανάλωση, το ποσοστό ιδιωτικών επενδύσεων και με το ποσοστό εξαγωγών.

Η μέση ροπή για κατανάλωση είναι ο λόγος ιδιωτικής κατανάλωσης προς διαθέσιμο εισόδημα και δείχνει τί ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματος δαπανάται από τους ιδιώτες για καταναλωτικά αγαθά.

Το διαθέσιμο εισόδημα των ιδιωτών (νοικοκυριά και επιχειρήσεις) κατευθύνεται σε ιδιωτική κατανάλωση και σε ιδιωτική αποταμίευση. Το διαθέσιμο εισόδημα είναι το συνολικό εισόδημα αν πληρώσουμε τους φόρους και εισπράξουμε τα επιδόματα ή άλλες μεταβιβαστικές πληρωμές.

Η ιδιωτική αποταμίευση κατευθύνεται είτε σε ιδιωτικές επενδύσεις είτε σε μελλοντική κατανάλωση.

Με την έρευνά μας βρήκαμε ότι στις 7 από τις 10 χώρες (70% των περιπτώσεων) η οικονομική ύφεση επιδεινώθηκε ή αποδυναμώθηκε από αυτές τις τρεις παραμέτρους.

Στατιστικά σημαντικά είναι τα αποτελέσματα όμως μόνο για τη μέση ροπή για κατανάλωση.

Οι έξι  χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά ύφεσης διακρίνονται από υψηλή μέση ροπή για κατανάλωση.

Αυτό είναι λογικό και εξηγείται από: Την επιστημονική (μακροοικονομική) και τη λογική οικονομική εξήγηση.

Βάσει της απλής λογικής οικονομικής εξήγησης, όσο μεγαλύτερη μέση ροπή για κατανάλωση έχει μια χώρα τόσο μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματος δαπανάται για καταναλωτικά αγαθά και δεν κατευθύνεται στην αποταμίευση (μικρή μέση ροπή για αποταμίευση). Η έλλειψη αποταμίευσης αποδυναμώνει την ιδιωτική κατανάλωση στο μέλλον. Δηλαδή εάν δεν έχεις κάνει αποταμίευση, και έρθει η πανδημία του κορωνοϊού και το εισόδημά σου μειωθεί λόγω αναστολής εργασίας ή μετατροπής της εργασίας σου από πλήρη σε μερική απασχόληση, δεν έχεις αποταμίευση για να στηρίξεις την κατανάλωσή σου σε αυτή την έκτακτη περίπτωση και η κατανάλωσή σου μειώνεται. Έτσι η εγχώρια παραγωγή εκτός από το πλήγμα των κλειστών επιχειρήσεων δέχεται και το πλήγμα της εξαιρετικά μειωμένης κατανάλωσης κι έτσι μειώνεται ακόμη περισσότερο. Συνεπώς η χώρα καταγράφει υψηλό ρυθμό οικονομικής ύφεσης.

Βάσει της επιστημονικής μακροοικονομικής εξήγησης, όσο μεγαλύτερη είναι η μέση ροπή για κατανάλωση τόσο μεγαλύτερη είναι και η οριακή ροπή για κατανάλωση που δείχνει πόσο αυξάνεται ή μειώνεται η καταναλωτική δαπάνη σε μια αύξηση ή μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος κατά 1 νομισματική μονάδα (πχ. κατά 1 ευρώ). Η μεγάλη οριακή ροπή για κατανάλωση συνεπάγεται μεγαλύτερο πολλαπλασιαστή αυτόνομης ζήτησης. Έτσι σε μια μείωση της ζήτησης αν έχουμε μεγάλο πολλαπλασιαστή μειώνεται κατά πολύ η παραγωγή.  Συνεπώς η χώρα καταγράφει υψηλό ρυθμό οικονομικής ύφεσης.

Ο Κωνσταντίνος Βουδούρης είναι Καθηγητής Χρηματοοικονομικών & Μακροοικονομίας σε πανεπιστημιακά φροντιστήρια [Desknet,Παπαϊωάννου, Οικομάθεια, Myproject]

 

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.