ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Λευκό μπαστούνι, πυξίδα προς την ανεξαρτησία

 

Έχετε δει ποτέ στο δρόμο κάποιον να περπατά και να κουνά σε τοξοειδή κίνηση μπροστά του ένα λευκό λεπτό σωλήνα; Έχετε αναρωτηθεί τι κάνει με αυτό το περίεργο «σκήπτρο» και πώς βοηθιέται από αυτό; Κάποτε άκουσα ένα παιδάκι με προφανώς καλπάζουσα φαντασία να λέει στον μπαμπά του: «Κοίτα ένα περίεργο ραβδί! Δε μοιάζει με αυτά του Χάρι Πότερ! Είναι άραγε μαγικό;». Σίγουρα κανείς ποτέ δεν εκτέλεσε μαγικά ξόρκια με κάτι τέτοιο, αλλά, αν κατά τύχη κάποια 15η Οκτωβρίου (ημέρα αφιερωμένη στο λευκό μπαστούνι) πέσετε πάνω σε κάποια επίδειξη χειρισμού του λευκού μπαστουνιού, μη διστάσετε να φορέσετε τη μαύρη μάσκα και να περιηγηθείτε στο χώρο με «ξεναγό», όχι την όρασή σας, αλλά αυτό το περίεργο αντικείμενο και τότε, αμέσως θα καταλάβετε πως αυτό προσφέρει σε κάθε άνθρωπο με οπτική αναπηρία διέξοδο προς δύο έννοιες, όντως μαγικές, την ανεξάρτητη διαβίωση και τη συμπερίληψη.

Τι σημαίνει όμως η φράση ανεξάρτητη διαβίωση για έναν άνθρωπο με αναπηρία στην όραση; Ας προβληματιστούμε, λοιπόν, αρχικά σχετικά με την ανεξαρτησία! Σίγουρα, αν δεν έχεις επαρκή οπτική απεικόνιση, τα πάντα, σχεδόν, είναι πολύ πιο δύσκολα και πιο χρονοβόρα. Όμως τα περισσότερα δεν είναι ακατόρθωτα. Όταν δε βλέπεις, είναι δεδομένο πως δεν έχεις καλή αποτύπωση του περιβάλλοντα χώρου, ωστόσο με την κατάλληλη εκπαίδευση, τα απαραίτητα τεχνικά βοηθήματα και ασφαλώς μεγάλη επιμονή μπορείς να κινηθείς ανεξάρτητα. Για αυτήν την πολυπόθητη ανεξάρτητη διαβίωση, λοιπόν, κάποτε εφευρέθηκε το σημαντικότερο βοήθημα για ανθρώπους με αναπηρία όρασης, το λευκό μπαστούνι. Ένα αντικείμενο ταμπού για όποιον έχει μεγάλες δυσκολίες στην όραση, καθώς αυτόματα αυτό τον κάνει να ξεχωρίζει από το πλήθος, ενδεχομένως να αισθάνεται λίγο-πολύ και «δαχτυλοδειχτούμενος». Το ταμπού ωστόσο (σύμφωνα και με την προσωπική εμπειρία του γράφοντα!) κονιορτοποιείται μετά από λίγες βόλτες (σε… μακρινές και άγνωστες γειτονιές, για… ευνόητους λόγους,  από αυτές που μένει και κινείται) με τις πρώτες δειλές απόπειρες χρήσης του λευκού μπαστουνιού. Τότε καταλαβαίνει κανείς πως ένα σκαλί ή μια τρύπα δέντρου στα «υπέροχα» πεζοδρόμιά μας δεν αποτελεί τόσο μεγάλη απειλή, καθώς δεν θα τα «πιάσει» το πόδι του, με τα γνωστά αποτελέσματα, αλλά πριν από αυτόν θα τα «πιάσει» το μπαστούνι και όλα θα είναι πολύ πιο απλά, γρήγορα, εύκολα και… ανώδυνα.

Ας περάσουμε, όμως, και στο κομμάτι της συμπερίληψης. Μια έννοια σχετικά σύγχρονη, αλλά τόσο απαραίτητη! Τα άτομα με αναπηρία όρασης οφείλουν να απαιτούν συμπερίληψη σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής τους, από τα πρώτα βήματα στο σχολικό περιβάλλον, ακολούθως στη φοιτητική ζωή, στην μετέπειτα εργασιακή αποκατάσταση και ούτω καθ’ εξής. Ασφαλώς και απέχουμε πολύ από την επίτευξη της πλήρους και υγιούς συμπερίληψης, όμως δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε το γεγονός πως τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικά βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση. Ίσως το σημαντικότερο, παρμένο από τη σχολική ζωή, να είναι ο θεσμός της παράλληλης στήριξης. Πλέον οι γονείς δεν είναι «υποχρεωμένοι» να στέλνουν τα παιδιά τους σε ειδικά σχολεία, αλλά με τη βοήθεια της/του εκπαιδευτικού τής παράλληλης στήριξης μπορούν να τα πηγαίνουν στο σχολείο της γειτονιάς τους (είτε αυτό βρίσκεται σε κάποιο απομακρυσμένο χωριό είτε στο κέντρο της Αθήνας) και εκεί τα παιδιά να εντάσσονται στο κοινωνικό σύνολο και να λαμβάνουν, προσαρμοσμένη στις ανάγκες τους, την ίδια εκπαίδευση με τους συνομηλίκους τους. Άλλωστε κανένας υγιής νους δεν επιθυμεί την ύπαρξη ενός «γκέτο» ατόμων με οπτική αναπηρία, τα οποία θα ζουν σε ένα μικρόκοσμο, στον οποίο θα συναναστρέφονται μόνο μεταξύ τους. Για να το θέσουμε απλά λοιπόν, όπως η ανεξάρτητη διαβίωση έτσι και η συμπερίληψη αποτελούν αυτονόητους πυλώνες της ύπαρξης κάθε ανθρώπου, είτε έχει κάποια αναπηρία -εν προκειμένω οπτική- είτε όχι.

Και για να μιλήσω λίγο και με αφορμή την καθημερινή εμπειρία, αυτούς τους δύο πυλώνες προσπαθούμε με όλες μας τις δυνάμεις να ενισχύσουμε και από μέρους μας, με την πολύτιμη αρωγή της διοίκησης του Κέντρου Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών και του Πανελληνίου Συνδέσμου Τυφλών, στο 1ο Κ.Δ.Α.Π. για άτομα με οπτική αναπηρία. Το σλόγκαν μας δεν θα μπορούσε να είναι άλλο από το «Σπάστε τη γυάλα!». Έτσι, παροτρύνουμε τόσο τα μικρά, όσο και τα μεγαλύτερα μέλη της δομής μας να μη στέκονται στα στενά περιοριστικά δεδομένα, αλλά να επιδιώκουν συνεχώς εκείνο, το εσφαλμένα αδύνατο και ουτοπικό, που το θεωρούν ακατόρθωτο! Αυτό το προσπαθούμε και θέλω να πιστεύω πως σε ικανοποιητικό βαθμό το καταφέρνουμε, μέσα από τις προσανατολισμένες υπηρεσίες που παρέχουμε.

Κλείνοντας, επανερχόμενος στα λόγια εκείνου του μικρούλη με την εκπληκτική φαντασία, είμαι βέβαιος ότι μεγαλώνοντας θα καταλάβει πως προφανώς δεν υπάρχουν ούτε μαγικά αντικείμενα ούτε ξόρκια, αλλά υπάρχουν αντικείμενα τόσο ξεχωριστά, που σε συνδυασμό με την επιμονή κάποιου μπορούν να αποκτήσουν ανεκτίμητη αξία.

 

Ο Αλέξανδρος Μητροβγαίνης είναι φιλόλογος, υπεύθυνος 1ου Κ.Δ.Α.Π. ΑμεΑ για άτομα με οπτική αναπηρία.

 

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.