ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Τουρκία: Εκλογές πολλών …ρίχτερ

Update: Το παρακάτω κείμενο γράφτηκε το μεσημέρι της Κυριακής 1η Νοεμβρίου, αρκετές ώρες πριν κλείσουν οι κάλπες στην Τουρκία. Το αποτέλεσμα με την άνετη νίκη και την αυτοδυναμία του κόμματος του Ερντογάν διαψεύδει μεγάλο μέρος του. Τόσο ο υπογράφων όσο και οι δημοσκόποι έπεσαν έξω. Ευτυχώς, η εισαγωγική παράγραφος διασώζει το πνεύμα του κειμένου:

 

Η Τουρκία είναι για τους δυτικούς ό,τι και οι σεισμοί για τους επιστήμονες, ενώ ξέρουμε πολύ καλά τα αίτια τα οποία τους προκαλούν έχουμε πλήρη αδυναμία να τους προβλέψουμε. Κι αν το γεωλογικό ρήγμα της Ανατολίας αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες απειλές της ανατολικής λεκάνης της Μεσογείου, οι πολλαπλές γεωπολιτικές ρηγματώσεις της γείτονος χώρας μπορούν επίσης να έχουν απρόβλεπτες συνέπειες όχι μόνο για το χώρο της Εγγύς Ανατολής αλλά για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, την Ανατολική Ευρώπη και τα Βαλκάνια.

Ετσι, οι σημερινές, επαναληπτικές εκλογές στην Τουρκία μπορεί να γίνουν ο καταλύτης μεγάλων, εν πολλοίς απρόβλεπτων εξελίξεων τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και για την ευρύτερη περιοχή συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, υπό το βάρος, ιδιαίτερα του προσφυγικού ζητήματος αλλά και των εθνικών διαφορών μας στην Κύπρο και το Αιγαίο.

Θα χρειαζόντουσαν σελίδες επί σελίδων για να περιγράψει κάποιος τη σημερινή κατάσταση στην Τουρκία, πόσο μάλλον την περίοδο από το 1994 όταν έκανε ουσιαστικά την πρώτη του εμφάνιση ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ως δήμαρχος Κωνσταντινούπολης, μέχρι και σήμερα.

Ο σημερινός Πρόεδρος της Τουρκίας κατάφερε πολύ γρήγορα να καταστεί ο απόλυτος κυρίαρχος του πολιτικού παιχνιδιού αλλάζοντας το πρόσωπο της χώρας σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο όσο κανένας άλλος προκάτοχός του από την εποχή του Κεμάλ Ατατούρκ. Κατάφερε να εξουδετερώσει το βαθύ κράτος που τον πολέμησε λυσσαλέα. Ολιγάρχες επιχειρηματίες, δικαστικούς αλλά και τους πανίσχυρους στρατηγούς που επί τριάντα χρόνια ανεβοκατέβαζαν κυβερνήσεις μέσα από αλλεπάλληλα πραξικοπήματα. Την ίδια περίοδο, δεν δίστασε να συγκρουσθεί με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, να οικοδομήσει γέφυρες με το Ιράν,  να επικρίνει την Ε.Ε. και μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις για τη στάση τους έναντι της χώρας του, παρά το ότι το 2005, είχε εξασφαλίσει την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.  Σύμμαχοί του σε αυτή τη πορεία ήταν, αρχικά οι μεσαίες τάξεις οι οποίες είχαν απηυδήσει από το παλαιοκομματικό σύστημα των κεμαλιστών αλλά κυρίως οι μάζες του φτωχού λαού που βρήκαν στο πρόσωπό του, επιτέλους, έναν υπερασπιστή των δικαιωμάτων τους και των αναγκών τους.

Μέσα, όμως από αυτή, τη βαθιά μεταρρυθμιστική πορεία (όχι πάντα με θετικό πρόσημο) δεν άλλαξε μόνο το πρόσωπο της Τουρκίας αλλά και ο ίδιος ο Ερντογάν καθώς, σταδιακά άρχισε να βγαίνει στην επιφάνεια το εθνικιστικό και βαθιά σκοταδιστικό και φοβικό του πρόσωπο. Η πλευρά εκείνη του χαρακτήρα του που είχε χτιστεί στα ισλαμικά κατηχητικά (τα κουράν κουρσού) των νεανικών του χρόνων. Ο δημοκρατικός μανδύας τόσο του Ερντογάν όσο και των συνεργατών του σύντομα πετάχτηκε στον κάλαθο των αχρήστων αποκαλύπτοντας έναν γκρίζο λύκο που δεν ορρωδεί προ ουδενός, καταδιώκοντας, φυλακίζοντας και δολοφονώντας χιλιάδες πολιτικούς του αντιπάλους. Ετσι, σύντομα, χάνει τα ερείσματα του στις μεσοαστικές τάξεις, κυρίως των μεγάλων αστικών κέντρων οι οποίες βγαίνουν στο δρόμο, με αποκορύφωμα την αιματηρή εξέγερση της πλατείας Ταξίμ, το 2013.

Μαζί με τον πολιτικό κατήφορο προς τον αυταρχισμό, η Τουρκία αρχίζει να κατρακυλάει και οικονομικά. Τα πολυτελή παλάτια που χτίζει ο Ερντογάν δεν μπορούν να κρύψουν τις απώλειες στις αγορές και στο νόμισμα που μόνο μέσα στο 2015 έχει χάσει πάνω από το 25% της αξίας του. Ο ίδιος πιστεύει ότι ο εμφύλιος πόλεμος στη Συρία είναι μία χρυσή ευκαιρία για να διατηρήσει ή και να επεκτείνει την κυριαρχία του στην περιοχή, εξουδετερώνοντας έτσι και τον κουρδικό παράγοντα εντός και εκτός συνόρων. Δεν τα καταφέρνει. Αντίθετα δέχεται το «τσουνάμι» της προσφυγικής κρίσης και βλέπει τους Κούρδους στα νοτιανατολικά σύνορα της χώρας να ενισχύονται και να είναι έτοιμοι να ενωθούν με τους κούρδους εντός της Τουρκίας προετοιμάζοντας το έδαφος για ένα ενιαίο Κουρδικό κράτος το οποίο αργά ή γρήγορα θα είναι μία πραγματικότητα.

Το πολιτικό κεφάλαιο του Ερντογάν εξαντλείται ραγδαία. Το κόμμα του, το ΑΚΡ απώλεσε την ηγεμονική του δύναμη, που του επέτρεπενα συσπειρώνει ευρύτερα κοινωνικά στρώματα και να προβάλλει ως δύναμη ευημερίας. Αντίθετα, κλείνεται όλο και περισσότερο σε έναν ιδεολογικοποιημένο σκληρό πυρήνα, ενώ ο ίδιος ο Ερντογάν ακολουθεί μία συχνά παρανοϊκή πολιτική αυταρχισμού με επιθέσεις κατά ΜΜΕ και δημοσιογράφων και φιμώνοντας το …Twitter ως προσπάθεια φυγής προς τα εμπρός ώστε να κρυφτούν οι φάκελοι των σκανδάλων διαφθοράς και των σχέσεων της κυβέρνησης με τους τζιχαντιστές του ISIS. Σχέσεις που δεν επιτρέπουν στα κόμματα της αντιπολίτευσης να συμμαχήσουν μαζί του. Παρά το ότι διεκδίκησε και πήρε με άνεση τον θρόνο της Προεδρίας, τον Ιούνιο φέτος, εκλεκτός του Νταβούντογλου, δεν καταφέρνει να πάρει την αυτοδυναμία, αποφασίζοντας, εξ αιτίας αυτού, να προσφύγει και πάλι σε εκλογές κατηγορώντας τους Κούρδους αυτονομιστές ότι "εκμεταλλεύθηκαν” την περίοδο των προσπαθειών ειρηνικής διευθέτησης του κουρδικού για την συσσώρευση οπλισμού.

Το ερώτημα είναι τι θα γίνει εάν και σήμερα οι κάλπες βγάλουν παρόμοια αποτελέσματα με αυτά του Ιουνίου. Αν δηλαδή μπουν και πάλι τρία κόμματα μαζί και το φιλοκουρδικό HDP στη Βουλή, οπότε και πάλι κανένα κόμμα δεν θα μπορεί να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση.

Η μόνη δυνατότητα να σχηματισμού κυβέρνησης είναι το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) του Ερντογάν να πάνω από 44%, κάτι που φαίνεται μάλλον αδύνατο.

Ενα δεύτερο σενάριο είναι αυτό της κυβέρνησης συνασπισμού του ΑΚΡ με το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) έχοντας ως συνεκτικό κρίκο την κοινή στάση τους απέναντι στο κουρδικό. Ο ηγέτης του CHP Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου έχει από το καλοκαίρι δηλώσει πως δεν είναι απαισιόδοξος για μια συνεργασία μεταξύ των δύο κομμάτων. Ωστόσο, εντός του κόμματος, υπάρχουν σημαντικά στελέχη που εναντιώνονται σε μία τέτοια συνεργασία.

Το τρίτο σενάριο και χειρότερο σενάριο είναι η συνεργασία του ΑΚΡ με το ακροδεξιό ΜΗΡ του Ντεβλέτ Μπαχτσελί πράγμα που θα σημάνει έναν νέο ανοιχτό πόλεμο με τους Κούρδους πράγμα που με τη σειρά του μπορεί να οδηγήσει σε έναν εμφύλιο, δίπλα στον εμφύλιο της Συρίας.  Με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για ολόκληρη της περιοχή αλλά και για την ανατολική Μεσόγειο.

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.