ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Ο κύριος Κατσίκης στην εποχή του «κενού σημαίνοντος»

«Οι θιασώτες της ομοφυλοφιλίας λένε ότι η αγάπη δεν έχει σύνορα. Φυσικά και δεν έχει σύνορα. Το ζήτημα όμως είναι το πού κατευθύνεται (…). Η αγάπη ενός πατέρα προς την κόρη, αγάπη που είναι διαφορετική της πατρικής, είναι έγκλημα (…). Η αγάπη στην παιδοφιλία είναι έγκλημα, γιατί να είναι διαφορετικό η αγάπη στην ομοφυλοφιλία»; Τάδε έφη από βήματος Βουλής ο κύριος Κατσίκης των ΑΝΕΛ στις 8/5/2018, κατά τη συζήτηση για την αναδοχή παιδιών από ομόφυλα ζευγάρια. Την επόμενη ημέρα, όμως, ανασκεύασε, προφανώς κατόπιν υποδείξεων: «Μίλησα για το πόσο αθώα είναι η αγάπη, δεν είπα ότι ομοφυλόφιλος είναι σαν τον παιδόφιλο. Ο παιδόφιλος είναι εγκληματίας. Δεν είπα ότι είναι εγκληματίας ο ομοφυλόφιλος». Κρατάω από την πρωταρχική του δήλωση το εξής απόσπασμα: «Η αγάπη στην παιδοφιλία είναι έγκλημα, γιατί να είναι διαφορετικό ή αγάπη στην ομοφυλοφιλία», όπου και φαίνεται με σαφήνεια η ταύτιση της ομοφυλοφιλίας με την παιδοφιλία με κοινό παρονομαστή και των δύο την εγκληματική φύση της αγάπης αυτής. Δεν υπάρχει καμία ασάφεια εδώ, αλλά ένα καθαρό νόημα. Η διορθωτική δήλωση μάλλον περιττεύει, καθώς ανταποκρίνεται σε ένα πιθανό εκφώνημα τελείως διαφορετικής πρόθεσης που δεν πραγματώθηκε ποτέ.

Δεν είναι η πρώτη φορά  που ο κ. Κατσίκης μας απασχολεί με τα γλωσσικά του μπερδέματα. Αλλά δεν είναι και ο μόνος βουλευτής που τελευταία αδυνατεί να μετουσιώσει τη σκέψη του σε λόγο –ή τη μετουσιώνει άστοχα. Είναι αλήθεια ότι οι πάλαι ποτέ δηλώσεις περί «επαναδιαπραγμάτευσης» και «σκισίματος» των μνημονίων ανασκευάστηκαν συνολικά σε δηλώσεις πειθάρχησης και στήριξης, κάτι που έχει καταστεί πλέον κοινωνική συνείδηση και ερμηνεύεται μόνο αν λάβουμε υπόψη το παραμορφωτικό πρίσμα που δημιουργούν  οι ψευδαισθήσεις του αντιπολιτευτικού ενθουσιασμού και η εξουσία. Ωστόσο, αυτή η περίοδος, η οποία κάποια στιγμή θα αποτυπωθεί στα βιβλία της ιστορίας με το συμβατικό όνομα «μνημονιακή», φαίνεται πως δημιούργησε μια «Σχολή» στην πολιτική ζωή του τόπου, αυτή του «κενού σημαίνοντος». Η γλώσσα, αποτελώντας έναν  κώδικα σημείων ορισμένης μορφής, έχει φυσικό σκοπό την επίτευξη της επικοινωνίας. Για το λόγο αυτό στηρίζεται σε ένα σύστημα σημαίνοντος-σημαινομένου. Η αδυναμία σύνδεσης σημαίνοντος και σημαινομένου αποφέρει την αδυναμία στη γλωσσική επικοινωνία. Καθώς, όμως, στα όσα λέγονται στην ελληνική πολιτική σκηνή δεν φαίνεται να υπάρχει κάποια βασική δομική αδυναμία και καθώς διαχρονικός στόχος κάθε γλωσσικής πράξης είναι η επίτευξη της επικοινωνίας, τότε κάποιος άλλος είναι ο λόγος των διαρκών άστοχων και «ασαφούς» περιεχομένου δηλώσεων που χρειάζονται κάθε τόσο «ανασκευή».

Μιας που περί του κ. Κατσίκη ο αρχικός λόγος, ο ίδιος στο –πολύ- πρόσφατο παρελθόν, με αφορμή την κράτηση των δύο Ελλήνων στρατιωτικών, είχε δηλώσει ότι θα το έβρισκε πολύ λογικό να δεχτούμε μια ανταλλαγή αυτών με τους οκτώ Τούρκους φερόμενους ως πραξικοπηματίες: «αν αποφασίσουν οι ηγεσίες των δυο χωρών ότι μπορούν να παρακάμψουν την ελληνική και την τουρκική δικαιοσύνη και να προβούν σε μια τέτοια ανταλλαγή, πιστεύω ότι θα μπορούσε να τελειώσει το θέμα», δήλωσε, σε μια λογική που αντανακλούσε ανατολίτικο παζάρι. Στις 28/3/18 πάλι ανασκεύασε: «δεν πρότεινα, ούτε στήριξα την ανταλλαγή των δύο Ελλήνων στρατιωτικών με τους οκτώ Τούρκους. Τέτοιες πράξεις και ενέργειες δεν νοούνται σε ένα κράτος δικαίου και ως εκ τούτου δεν θα μπορούσα να τις υιοθετήσω». Πάλι η γλώσσα νόθευσε τη σοφία της σκέψης και του νοήματος.

Μένοντας στην κυβερνητική πλειοψηφία, ο βουλευτής Τρικάλων ΣΥΡΙΖΑ Σάκης Παπαδόπουλος είχε δηλώσει ότι «υπάρχει και ο δρόμος της παραίτησης. Δεν αντέχεται Φ.Π.Α. στο 24%», για να ανασκευάσει, λέγοντας στις 14/4/2016: «θα είμαι ο τελευταίος που θα δημιουργήσει πρόβλημα στη Κυβέρνηση, την οποία στηρίζω με όλες μου τις δυνάμεις και η οποία  ανέλαβε το τιτάνιο έργο της Ανασυγκρότησης μιας εξαθλιωμένης χώρας, μετά την υπερχρέωση και την καταστροφική ύφεση της οικονομίας της». Προφανώς δεν είχε εξ αρχής καταλάβει ότι ο ΦΠΑ 24% ήταν μέρος αυτού του «τιτάνιου έργου ανασυγκρότησης».

Φεύγοντας, όμως, από την κυβερνητική πλειοψηφία, δεν μπορεί να μην γίνει μνεία στον κ. Γιακουμάτο. «Όταν το παιδί παρακολουθεί παραδείγματα επιτυχημένων ομοφυλόφιλων, και βλέπει να ανεβαίνουν, να ανεβαίνουν... κολλάει (!). Είναι κολλητική αρρώστια» δήλωσε, για να ανασκευάσει στις 16/1/17: «δηλώνω ρητά πως σέβομαι απόλυτα τον σεξουαλικό προσανατολισμό κάθε ανθρώπου. Το επίμαχο σημείο αναφέρεται σε μια συζήτηση για τα πρότυπα. Είμαι 40 χρόνια ειδικός παθολόγος και δεν θα μπορούσα να πω ποτέ ότι η ομοφυλοφιλία είναι ασθένεια». Εδώ, μάλλον, διακρίνεται κάποια προφανής (;) διάσταση μεταξύ του όρου «κολλητική αρρώστια» από τον όρο «ασθένεια».

Μένοντας στο χώρο της ΝΔ, ο βουλευτής Λακωνίας κ. Δαβάκης είχε δηλώσει στις 3/3/18: «Παρακαλώ και απαγορεύω σε οποιονδήποτε αθίγγανο, γύφτο, και δεν συμμαζεύεται, να με ψηφίσει. (…) Όποιος με ψηφίσει δεν τον αναγνωρίζω(… ). Λυπάμαι που το λέω, λυπάμαι τα παιδάκια τα οποία γεννιούνται από αυτούς τους ανθρώπους χωρίς να το θέλουν και την κατάσταση στην οποία βρίσκονται. Για να μη λέμε για “πολιτικές” και “φοβόμαστε” και τις “ψήφους” και δεν συμμαζεύεται. Εγώ απαγορεύω σε οποιονδήποτε από αυτούς, κι αν έχετε κανένα γνωστό να τού το πείτε, αν με ψηφίζει, να μην με ξαναψηφίσει». Φυσικά, ανασκεύασε: «Οι επίμαχες δηλώσεις μου έγιναν στο πλαίσιο δημόσιας συζήτησης σε χωριό της Λακωνίας σχετικά με τα αυξημένα κρούσματα παραβατικότητας στην περιοχή. Τα περιστατικά αυτά έχουν ενταθεί σε συχνότητα και βαρύτητα τους τελευταίους μήνες, με χαρακτηριστικότερα τις βίαιες ληστείες μετά ξυλοδαρμού σε βάρος κυρίως ηλικιωμένων, όπως η πρόσφατη ληστεία 82χρονης γυναίκας (…). Σε αυτά και μόνο αναφερόμουν. Πάνω στην ένταση της στιγμής κατέφυγα σε κάποιες γενικεύσεις οι οποίες δεν εκφράζουν ούτε εμένα, ούτε φυσικά το κόμμα στο οποίο ανήκω». Τελικά δεν διευκρινίστηκε ποτέ σε ποιους απαγόρευσε ο κ. Δαβάκης να τον ψηφίζουν και για ποια παιδάκια λυπάται, εφόσον δεν αφορούσε η δήλωσή του «αθίγγανους, γύφτους και δε συμμαζεύεται».

Ψηλά στη λίστα, φυσικά και λόγω αξιώματος δυνητικά πολιτειακού, είναι ο κ. Άδωνις Γεωργιάδης, αντιπρόεδρος της Αξ. Αντιπολίτευσης. «Σε οποιοδήποτε μέρος του κόσμου και αν πας, όταν πεις ότι είσαι κομμουνιστής, σε βάζουν φυλακή. Στην Ελλάδα γίνεται το αντίθετο», είχε δηλώσει στις 25/10/16. Δεν το εννοούσε, όμως. «Είπα ότι πρέπει να πάψουμε να θεωρούμε καλό οτιδήποτε αριστερό». Μάλλον σε οποιοδήποτε μέρος του κόσμου ό,τι είναι καλό –ή, έστω, θεωρείται- το βάζουν φυλακή. Φυσικά, ο κ. Γεωργιάδης είναι σεσημασμένος και για διακίνηση fake news. Επί παραδείγματι, στις 5/1/17 κατηγόρησε την κ. Κουντουρά για τη σχέση της με τον βασικό εμπλεκόμενο στην υπόθεση Αυγενάκη, τον κ. Μπαμπάμτση, για να ανασκευάσει μέσω twitter. Παρόμοια, στις 19/9/2017 κατήγγειλε υπάλληλο ναυτιλιακής εταιρείας που σχετίζεται με το ναυάγιο που κόστισε τη μόλυνση στο Σαρωνικό ως κολλητό του Τσίπρα και του Βαξεβάνη, για να ζητήσει συγγνώμη, επειδή «στοχοποιήθηκε άνθρωπος χωρίς να φταίει». Δεν γνωρίζω αν τα λάθη αυτά του κ. Γεωργιάδη οφείλονται στην ελλιπή προσληπτική επάρκεια –απόρροια του εθισμού στα «κενά σημαίνοντα». Αν και, στο βαθμό που μού πέφτει λόγος και δυνατότητα, θα τον συμβούλευα «μη προτρεχέτω η γλώττα της διανοίας», μήπως και επιτευχθεί η γλωσσική επικοινωνία, χάρη στην προσφιλή στον αντιπρόεδρο αρχαιοελληνική.

Υπάρχουν, φυσικά, και περιπτώσεις που δεν ανασκευάστηκε τίποτα. Όπως στην περίπτωση του «Κεντρώου» κ. Φωκά που προέτρεψε «να καεί η π…α η Βουλή». Εκεί χρειάστηκε απλά μια ερμηνεία, ώστε να αποκατασταθεί το νόημα του σημαίνοντος, ως μια αλληγορία: «Δεν το εννοούν οι φίλαθλοι, όπως δεν εννοούν οι Αθηναίοι το “Βούλγαροι”». Ή στην περίπτωση του κ. Μητσοτάκη, πρόσφατα, όταν κατήγγειλε ότι οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ αντιδρούν με «τρόπο αυτιστικό». Ίσως δεν χρειάζεται εδώ περαιτέρω ερμηνεία ή κάποια ανασκευαστική διευκρίνιση. Στην εποχή του «κενού σημαίνοντος» καλό είναι να εξοικειωνόμαστε με το «όποιος κατάλαβε και ό,τι κατάλαβε».

 

Ο Βασίλης Νάστος είναι φιλόλογος-εκπαιδευτικός.

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.