ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

3ης Σεπτεμβρίου και Καποδιστρίου Συγκρίσεις, συμβολισμοί και διδάγματα

Υπάρχει ένα σταυροδρόμι στην καρδιά της Αθήνας που δεν διεκδικεί δάφνες για την αισθητική του, ούτε αποτελεί κάποιο αξιοθέατο τοπόσημο για τους τουρίστες ή ένα ιδιαίτερο μέρος συνάντησης. Κάθε άλλο. Η συμβολή όμως της 3ης Σεπτεμβρίου με την Καποδιστρίου διεκδικεί το καλύτερο μείγμα συμβολισμών και αξιών που θα πρέπει να ανακαλέσουμε στην μνήμη μας σήμερα όλοι οι προοδευτικοί πολίτες. Από την μια πλευρά ο συμβολισμός του Καποδίστρια. Οι άοκνες προσπάθειες που έκανε ο Καποδίστριας τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό για να στήσει ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος από το …χάος που παραλάμβανε, αποτελούν παρακαταθήκη και το αδιαμφισβήτητο πολιτικό υπόδειγμα προς μίμηση για κάθε ηγέτη. Από την άλλη η 3η Σεπτέμβρη. Στις 3 Σεπτεμβρίου 1843 η Ελλάδα βρισκόταν οκτώ χρόνια μετά την - με μεγάλο κόστος - ενηλικίωση του Όθωνα και δέκα χρόνια από τη σύναψη δανείου 60 εκατομμυρίων γαλλικών φράγκων με την εγγύηση των τριών προστάτιδων δυνάμεων (Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία). Συσσωρευμένα προβλήματα σε πολιτικοοικονομικό επίπεδο από τη μία και η αδυναμία αποπληρωμής του δανείου είχαν οδηγήσει τη χώρα σε δεινή οικονομική θέση, λίγο πριν την πτώχευση, με τον μονάρχη να έχει υποχρεωθεί σε σκληρή οικονομική πολιτική και τη δυσφορία του λαού να βρίσκεται στο αποκορύφωμά της. Η δυσφορία αυτή εκφράστηκε με τη δυναμική διεκδίκηση παραχώρησης Συντάγματος και τη μετάβαση του νεοσύστατου κράτους από την απόλυτη μοναρχία (ελέω Θεού) στη συνταγματική μοναρχία.

Η 3η Σεπτεμβρίου 2019 βρίσκει την Ελλάδα εννέα χρόνια μετά από τη σύναψη του πρώτου Μνημονίου και μετά την - με μεγάλο κόστος - πολιτική «ενηλικίωση» δυο αρχηγών και δυο κομμάτων. Του Αλέξη Τσίπρα σε σχέση με τον Ιανουάριο του 2015 που φιλοδοξεί να «ενηλικιώσει» τον ΣΥΡΙΖΑ όσο και του Κυριάκου Μητσοτάκη σε σχέση με το 2012 που φιλοδοξεί να παρουσιάσει τη ΝΔ ως την ώριμη μετριοπαθή δεξιά. Τομές και μεταρρυθμίσεις που έπρεπε να γίνουν έγκαιρα, δεν έγιναν εξαιτίας της απροθυμίας τόσο των πολιτών όσο και της αδυναμίας των δυο αυτών πολιτικών χώρων να συναινέσουν στις πρωτοβουλίες και τις προτάσεις που αναλάμβανε η προοδευτική παράταξη, το ΠΑΣΟΚ. Ειδικά στα πρώτα χρόνια της κρίση η αντίδραση και η άρνηση των ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ κόστισε χρόνο και χρήμα στη χώρα. Στο μεταξύ ο καβγάς για το Σύνταγμα είναι διαχρονικός, με πολιτικούς αρχηγούς και κορυφαίους πολιτειακούς άρχοντες να διαγκωνίζονται για την αρτιότερη ερμηνεία κρίσιμων άρθρων του. Τα εννέα χρόνια της κρίσης είδαμε, μεταξύ άλλων, σκηνές απείρου αντισυνταγματικού κάλλους. Από τις προβληματικότατες διαδικασίες του Κοινοβουλίου με τα κατεπείγοντα Νομοσχέδια και τις μονίμως εκπρόθεσμες τροπολογίες, που δυστυχώς συνεχίζονται και σήμερα, έως το αμίμητο: «ως Πρόεδρος της Βουλής αρνήθηκα να παραδώσω την σφραγίδα της Βουλής στους δανειστές». Ποτέ, τόσοι πολλοί πολιτικοί και πολιτειακοί παράγοντες δεν είχαν τόσες πολλές γνώμες και απόψεις για να ερμηνεύσουν το Σύνταγμα σύμφωνα με τα δικά τους μικροκομματικά ή προσωπικά συμφέροντα, όσο τα τελευταία εννέα χρόνια. Η νομική και πολιτική επιστήμη επιδόθηκαν σε ασκήσεις γυμναστικής τύπου «σπαγγάτο». Οι πολίτες παρακολουθούν αμήχανα συνταγματικές διαλέξεις-διενέξεις ένθεν κακείθεν, ενώ κατά τη διάρκεια της προηγούμενης διακυβέρνησης στήθηκε μια τουλάχιστον ιδιότυπη εμπλοκή τους στην διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος.

Σήμερα πια, πιο πολύ από ποτέ, το πολιτικό προσωπικό χρειάζεται να μιλήσει ανοιχτά και ειλικρινά στον κόσμο και να αποφασίσει να συνεννοηθεί σε ορισμένα βασικά θέματα που έχει ανάγκη η πατρίδα. Ένα από αυτά είναι η θεσμική ανασυγκρότηση και οι αλλαγές που χρειάζεται το Σύνταγμα. Η ευκαιρία είναι μοναδική. Η θεσμική ανασυγκρότηση πάει παράλληλά με την οικονομική-παραγωγική ανασυγκρότηση. Ένα νέο Σύνταγμα και μια δέσμη εκτελεστικών νόμων που να θεσμοθετούν τη νομοθετική πρωτοβουλία από πολίτες (εκτός ζητημάτων δημοσιονομικού ενδιαφέροντος), την κατάρτιση ισοσκελισμένων προϋπολογισμών με όρους και εξαιρέσεις, σταθερό εκλογικό κύκλο με αυστηρές παρεκκλίσεις, ένα νέο εκλογικό σύστημα που θα δίνει δικαίωμα ψήφου στους Έλληνες του εξωτερικού με μικρότερo bonus στο πρώτο κόμμα και την πραγματική οικονομική ανεξαρτησία των Ο.Τ.Α. μπορούν να αποτελέσουν τις βάσεις αυτής της θεσμικής ανασυγκρότησης. Ο έως σήμερα κατακερματισμένος και εν υπνώσει χώρος της κεντροαριστεράς ας αντλήσει έμπνευση από τον συμβολισμό της 3ης Σεπτεμβρίου και Καποδιστρίου, αν θέλει να πρωταγωνιστήσει ξανά στο πολιτικό στερέωμα, διαμορφώνοντας μέσα από ανοιχτές διαδικασίες προτάσεις-τομές ενός νέου τρόπου κρατικής οργάνωσης και λειτουργίας με αξιοκρατία, διαφάνεια, μετρήσιμα αποτελέσματα και λογοδοσία. Σε αυτόν άλλωστε τον τομέα διακρίθηκε κατά το παρελθόν και καθιερώθηκε στο εθνικό μνημονικό ως η δύναμη προόδου και εξέλιξης.

Βασίλης Π. Μπόκος Δικηγόρος Μ.Α. Ευρωπαϊκών και Διεθνών Σπουδών και Μέλος του Τομέα Ενέργειας του Κινήματος Αλλαγής

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.