ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Αναμένοντας άλλη μια εκπαιδευτική μεταρρύθμιση

Οι τίτλοι βαρύγδουποι, για να προκαλούν την αίσθηση ότι έρχεται κάτι ριζικά ανατρεπτικό: «Αλλάζουν όλα στην Εκπαίδευση», «Νέο Λύκειο προσεχώς», «Σαρωτικές αλλαγές από την Κεραμέως». Κι όμως, όσοι τουλάχιστον παρακολουθούμε στενά τα δρώμενα στην Εκπαίδευση τους νιώθουμε τόσο οικείους. Μοιάζει σαν οι ειδησεογραφικοί ιστότοποι και οι εφημερίδες να κάνουν «αντιγραφή – επικόλληση» από παλιότερα δημοσιεύματα αντικαθιστώντας απλώς το όνομα: «Κεραμέως» σήμερα, «Γαβρόγλου» χθες, «Φίλης» πιο πριν, «Διαμαντοπούλου» ακόμα πιο πριν, «Γιαννάκου», «Αρσένης» και γενικά «ουκ εστιν αριθμός» των Υπουργών Παιδείας που θέλησαν να συνδέσουν τη θητεία τους με μια εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, όλοι κομπάζοντας ότι φέρνουν τη μαγική λύση που επιτέλους θα αναβαθμίσει τo Δημόσιο σχολείο και θα λύσει όλα τα προβλήματα της πολύπαθης Εκπαίδευσης στη χώρα μας.

Πριν λίγα χρόνια ένας φιλομαθής μαθητής μου με ρώτησε αν γνωρίζω ποιος ζωντανός οργανισμός χρησιμοποιείται πιο συχνά για πειράματα. Η απάντησή μου ήλθε χωρίς δισταγμό: «Ο Έλληνας μαθητής». Πανελλαδικές με 13 μαθήματα, με 9, με 6, με 4, προαγωγικές εξετάσεις με Τράπεζα θεμάτων, κατάργησή της και πλέον επαναφορά της, εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο με προσμέτρηση του βαθμού του Απολυτηρίου, χωρίς αυτό και ξανά απ’ την αρχή... Μαθήματα που αλλάζουν μορφή με ρυθμούς που ούτε οι καθηγητές δεν μπορούν να ακολουθήσουν. Και βέβαια, χρονικός ορίζοντας εφαρμογής κάθε μεταρρύθμισης το ανώτατο τρία χρόνια! Εργάζομαι ως καθηγητής Φροντιστηρίου Μέσης Εκπαίδευσης 13 χρόνια και έχω δει στο διάστημα αυτό να τροποποιείται η μορφή των Πανελλαδικών εξετάσεων 5 φορές!

Τα αποτελέσματα οφθαλμοφανή: μαθητές και γονείς σε σύγχυση, να προστρέχουν στην φροντιστηριακή βοήθεια ακόμα κι απ’ τις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού για να θωρακιστούν «για παν ενδεχόμενο». Παιδιά πιεσμένα και αγχωμένα, που ασφυκτιούν από την εξαντλητική τους καθημερινότητα και δεν γνωρίζουν τι τους ξημερώνει. Στατιστικές επιδόσεις που πιστοποιούν απόλυτη διδακτική αναποτελεσματικότητα (ενδεικτικό ότι περίπου τα ¾ των τελειοφοίτων γράφει κάτω απ’ τη βάση στα Μαθηματικά ενώ διαπιστώνεται ότι ελάχιστοι είναι ικανοί να γράψουν ένα δοκίμιο 400 λέξεων στην Ν.Ε. Γλώσσα). Δημόσια Εκπαίδευση που συνεχώς απαξιώνεται (μήπως αυτός είναι ο στόχος τελικά;). Έχουμε άραγε συνειδητοποιήσει ότι ολοκληρώνουν τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και εισέρχονται στο Πανεπιστήμιο νέοι που επιλέγοντας τις Θεωρητικές  Επιστήμες δεν αναπτύσσουν ούτε τις στοιχειώδεις μαθηματικές δεξιότητες  ή άλλοι που επιλέγοντας τις Θετικές Επιστήμες δεν γνωρίζουν καν τον τίτλο ενός έργου του Πλάτωνα;

Τι φταίει λοιπόν; Γιατί ενώ όλοι αναγνωρίζουν τη σημασία που έχει η ποιοτική εκπαίδευση για το μέλλον μιας χώρας, το ζήτημα αντιμετωπίζεται με τόση επιπολαιότητα, προχειρότητα και αδεξιότητα;

Πρώτα απ όλα, ευθύνεται η έλλειψη πολιτικής βούλησης για ουσιαστικό - και όχι προσχηματικό - ανοιχτό διάλογο όλων των φορέων ώστε να υπάρξει ένας από κοινού συμφωνημένος εθνικός σχεδιασμός και δέσμευση ότι όποια μεταρρύθμιση προκύψει θα εφαρμοστεί για ένα εύλογο χρονικό διάστημα ώστε να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητά της. Καμία μεταρρύθμιση δεν θα φέρει οποιοδήποτε αποτέλεσμα όταν είναι βέβαιο ότι θα ανατραπεί από τον επόμενο Υπουργό Παιδείας και - κυρίως -  όταν δεν έχει προκύψει από την αξιοποίηση της εμπειρίας των Ακαδημαϊκών και των καθηγητών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης αλλά αποτελεί επινόηση «πολιτικών καριεριστών», με στόχους περισσότερο μικροκομματικούς και επικοινωνιακούς παρά εκπαιδευτικούς.

Έπειτα, δεν έχουμε καταλήξει στο τι νέους θέλουμε να διαμορφώνει η Εκπαιδευτική διαδικασία. Οι ισορροπίες είναι λεπτές και οι στόχοι συχνά αντιφατικοί: Θέλουμε τεχνοκράτες ικανούς να διαχειριστούν τα επιστημονικά και τεχνολογικά δεδομένα ή ανθρωπιστές με οικουμενικές αξίες και ιδανικά; Πολίτες του κόσμου με οικουμενική συνείδηση και πολυπολιτισμική κουλτούρα ή φιλοπάτριδες με αγάπη και σεβασμό για τις αξίες του εθνικού πολιτισμού; Εξειδικευμένους νέους με δεξιότητες που θα συνεισφέρουν στην ατομική και κρατική οικονομική ανάπτυξη ή ευρυμαθείς, ευαισθητοποιημένους και κοινωνικά ευσυνείδητους νέους που θα προτάξουν την αντιμετώπιση της ηθικής και αξιακής κρίσης της εποχής μας; Ο συγκερασμός χαρακτηριστικών που ασφαλώς απαιτείται δεν είναι εύκολη υπόθεση. Αλλά δεν μπορούμε να μιλάμε για ουσιαστική εκπαίδευση όταν οποιοσδήποτε από τους παραπάνω στόχους παραγκωνίζεται.

Τέλος, διστάζουμε να θέσουμε το δάκτυλό μας «επί τον τύπον των ήλων». Ασφαλώς, στόχος πρέπει να είναι να αναβαθμιστεί ο ρόλος του Δημόσιου σχολείου και να εξαλειφθεί η αναγκαιότητα για φροντιστηριακή βοήθεια, που καθιστά ασφυκτική την καθημερινότητα των εφήβων και αποτελεί δυσβάσταχτη επιβάρυνση για τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Αυτό όμως δεν θα επιτευχθεί με «επικοινωνιακά πυροτεχνήματα» όπως η προσμέτρηση του βαθμού Απολυτηρίου (που και ο πλέον αδαής αντιλαμβάνεται τι κινδύνους αναξιοκρατίας και μεροληπτικής αντιμετώπισης εγκυμονεί), ή εξαγγελίες περί κατάργησης των εξετάσεων (που τελικά δεν καταργούνται αλλά απλώς αλλάζουν όνομα και μορφή). Απαιτούνται γενναίες και δύσκολες αποφάσεις όπως η ουσιαστική αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου, η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και η διαμόρφωση κατάλληλων συνθηκών ώστε να αποδίδουν αποτελεσματικά το έργο τους, η αύξηση της χρηματοδότησης ώστε να επέλθει η τεχνολογική αναβάθμιση των σχολικών μονάδων και ο εξορθολογισμός της ύλης σε συνδυασμό με την υιοθέτηση σύγχρονων παιδαγωγικών πρακτικών σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες.

Πριν γίνει οποιαδήποτε επί της ουσίας συζήτηση σχετικά με τη μορφή μαθημάτων, τον τρόπο εισαγωγής στα Πανεπιστήμια ή οτιδήποτε άλλο συνήθως προτάσσεται ως μείζον θέμα, απαιτείται να επαναξιολογήσουμε τη βαρύτητα που έχει η εκπαιδευτική διαδικασία για το μέλλον της κοινωνίας μας. Ο Πυθαγόρας έλεγε χαρακτηριστικά: «Αρχή πολιτείας απάσης νέων τροφά» (Θεμέλιο κάθε πολιτείας είναι η ανατροφή των νέων). Ασφαλώς χρειάζεται νέα μεταρρύθμιση ώστε να αντιμετωπιστούν οι υφιστάμενες στρεβλώσεις. Ας γίνει αυτή τη φορά με σχέδιο, συναίνεση και μακρόπνοη προοπτική ώστε να μην περιμένουμε νέες αλλαγές από τον επόμενο Υπουργό Παιδείας.

* Ο Γιάννης Στάθης είναι Φιλόλογος, Ιδιοκτήτης φροντιστηρίου Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.