ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Περί δικαιωμάτων και κοινωνικής υπευθυνότητας

Υπάρχει ένας τύπος Έλληνα που θεωρεί ειδικότητά του να «ξεσκεπάζει» τη συνωμοσία: «έλα μωρέ, ποιος ιός, τέχνασμα είναι για να τρομοκρατήσουν τον κόσμο», «δεν υπάρχουν νεκροί, όλα ψέματα είναι», «το υπερτονίζουν για να βγάλουν λεφτά απ’ τα εμβόλια», τον ακούς  να λέει με αυτάρεσκη βεβαιότητα. Θεωρεί τον εαυτό του «διάνοια» που καταφέρνει να βλέπει πάντα πίσω από το προφανές και πασχίζει να διαδώσει την αλήθεια που …μόνο αυτός γνωρίζει στον περίγυρο του με κάθε μέσο που διαθέτει: σε κάθε συζήτηση, στα social media, οπουδήποτε βρίσκει «ευήκοα ώτα». Δεν πειθαρχεί βέβαια σε καμιά υπόδειξη ή προληπτικό μέτρο γιατι δεν δέχεται να «θυματοποιηθεί» και αυτός από τους ιθύνοντες της «παγκόσμιας συνωμοσίας». Κι όταν τον διαψεύδει η ίδια η πραγματικότητα - τα πλημμυρισμένα από ασθενείς νοσοκομεία, οι νεκροί που στοιβάζονται, οι εικόνες που βλέπουμε από τις γειτονικές χώρες - και πάλι δεν πτοείται. Είναι πολύ νάρκισσος  για να παραδεχθεί πως έκανε λάθος.

Υπάρχει και ένας άλλος τύπος: ο «ατρόμητος». «Δεν φοβάμαι, ας κολλήσω. Ούτε ηλικιωμένος είμαι ούτε σε ευπαθή ομάδα ανήκω. Και στο κάτω κάτω, δικαίωμα μου είναι να πάρω τα ρίσκα μου, με ποιο δικαίωμα παρεμβαίνετε στη ζωή μου;» λέει ενοχλημένος όταν του ζητούν συμμόρφωση στα περιοριστικά μέτρα. Αδυνατεί να καταλάβει τα προφανή: με την … «παληκαριά» του δεν θέτει σε κίνδυνο μόνο τον εαυτό του αλλά και ευπαθείς ή ηλικιωμένους που απλά είχαν την ατυχία να τον συγχρωτιστούν. Ούτε είναι δικαίωμα κανενός να οδηγήσει – όπως θα συμβεί αν υπάρξει μαζική διασπορά – τους γιατρούς των Μ.Ε.Θ. να τεθούν αντιμέτωποι με την τραγική ευθύνη να «ζυγίζουν» την αξία ανθρώπινων ζωών επιλέγοντας σε ποιον θα παρέχουν τις υπηρεσίες τους, όπως συμβαίνει όχι πολύ μακριά μας. Εξάλλου, ο ίδιος «ατρόμητος», αν παραστεί ανάγκη, δεν θα αποποιηθεί το δικαίωμα του για νοσηλεία αλλά θα την απαιτεί, θα κατακρίνει τις κρατικές δομές για την ανεπάρκειά τους και ανενδοίαστα θα επιλέγει το θάνατο των άλλων για να σωθεί η δική του ζωή.

Και είναι και ένας τρίτος τύπος - ο συνηθέστερος: αυτός που έχει πειστεί για την κρισιμότητα των στιγμών και την επαπειλούμενη διασπορά του ιού, δηλώνει την προθυμία του να αυτοπεριοριστεί, κάνει και εκκλήσεις για γενική πειθαρχία και επίδειξη συλλογικού πνεύματος, αλλά στην εφαρμογή των μέτρων βρίσκει κάθε δικαιολογία για αυτοεξαίρεση. Έχοντας συμπληρωμένο ένα έντυπο ή έχοντας στείλει ένα sms που επικαλείται «βοήθεια σε ανθρώπους που έχουν ανάγκη» ή «εργασιακές υποχρεώσεις» κυκλοφορεί καθημερινά έχοντας απενοχοποιηθεί συνειδησιακά: «θα τρελαθώ μέσα, πρέπει να βγαίνω γιατί αλλιώς θα αποκτήσω ψυχολογικά προβλήματα», λέει ο ένας. «Μα δεν μπορώ να μην δω τους γονείς, τα παιδιά ή τα εγγόνια μου» διατείνεται ο άλλος. «Μια βόλτα τα παιδιά μου έβγαλα γιατί γκρινιάζουν μέσα στο σπίτι κλεισμένα» αντιτείνει ο τρίτος. Λες και οι υπόλοιποι δεν έχουν συγγενείς που αγαπούν και θέλουν να δουν, δεν δυσκολεύονται να μένουν κλεισμένοι, δεν λυπούνται τα παιδιά τους…

Έλαχε στη γενιά μας να ζήσει κάτι πρωτόγνωρο, κοσμοϊστορικό, κάτι που θα μνημονεύεται στις σελίδες των βιβλίων ως σημαντικό γεγονός στην Ιστορία της ανθρωπότητας. Σε τέτοιες περιόδους καθένας αναμετριέται με τον εαυτό του και το βάρος της ευθύνης του. Άλλωστε, δεν έχουμε κάτι φοβερά δύσκολο να κάνουμε ώστε να φανούμε αντάξιοι και συνεπείς της ατομικής και κοινωνικής μας ευθύνης: ούτε να αναχαιτίσουμε κανέναν αμείλικτο εχθρό καλούμαστε πολεμώντας ηρωικά και θέτοντας σε κίνδυνο της ζωή μας ούτε να μοιραστούμε τα υπάρχοντά μας με πρόσφυγες ούτε να ζήσουμε με μια κουταλιά χυλό την ημέρα ούτε να υπομείνουμε βασανιστήρια και εξορίες. Αυτά απαιτήθηκαν από άλλες γενιές. Η δική μας «αυτοθυσία» περιορίζεται στο να φανούμε κοινωνικά αλληλέγγυοι, να σεβαστούμε τον αγώνα γιατρών και νοσηλευτών και να περιοριστούμε για κάποιο διάστημα στο σπίτι μας. Να περάσουμε χρόνο με την οικογένεια μας, χρόνο που τόσο καιρό γκρινιάζαμε πως δεν έχουμε. Να κάνουμε υπομονή όσο χρειαστεί αποφεύγοντας άσκοπες μετακινήσεις. Εξάλλου, το «κελί απομόνωσης» μας - για τους περισσότερους τουλάχιστον - διαθέτει τηλεόραση (με netflix και συνδρομητικά κανάλια ενίοτε),  διαδίκτυο, μέσα που κάνουν αυτόν τον εγκλεισμό όχι ευχάριστο αλλά σίγουρα υποφερτό.

Η κρίση αυτή θα είναι παροδική, σίγουρα κάποια στιγμή θα επανέλθουμε στην κανονικότητα. Το διακύβευμα όμως είναι διττό: το ένα ασφαλώς είναι να περιοριστούν οι ανθρώπινες απώλειες (πόσο ψυχρός τρόπος να περιγράψεις θανάτους ανθρώπων!). Το άλλο είναι να ξαναδομήσουμε τον κοινωνικό ιστό, αυτόν που τόσο έχει διαρραγεί εξαιτίας του ατομισμού μας. Ας δείξουμε μια φορά την ευστροφία μας όχι με την αυτοεξαίρεση από τη συλλογική προσπάθεια αλλά με τη συμμετοχή σ’αυτή.

* Ο Γιάννης Στάθης είναι Φιλόλογος, Ιδιοκτήτης φροντιστηρίου Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.