ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Το αλωνάκι ...

"Τότες εταραχτήκανε τα σωθικά μου
και έλεγα πώς ήρθε η ώρα να ξεψυχήσω
κι ευρέθηκα σε σκοτεινό τόπο και βροντερό που εσκιρτούσε σαν κλωνί στάρι στον μύλο που αλέθει ογλήγορα, ωσάν το χοχλό στο νερό που αναβράζει , ετότες κατάλαβα πώς εκείνο ήτανε το Μεσολόγγι "
ΣΧΕΔΊΑΣΜΑ Α'
ΟΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΙ
Αποσπάσματα
Με τούτο τον νυχτερινό εφιάλτη ξεκινάει ο εραστής της τελειότητος της ποίησης, ο απαιτητικός μας γλωσσοπλάστης ο βάρδος της Ελευθερίας, ο Διονύσιος Σολωμός τον απαράμιλλο ύμνο του σε γεγονότα που κορύφωσαν την Επανάσταση, που συμβόλισαν την θέληση του Λαού γιά Λευτεριά, τους Ελεύθερους Πολιορκημένους στο Μεσολόγγι, τον ύμνο άμα τε και παιάνα στην Θυσία, στο Ολοκαύτωμα, στην Έξοδο του Μεσολογγίου !
Μας είχε προιδεάσει !
Κράτησε σημειώσεις.
ΣΤΟΧΑΣΜΟΙ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ,
τις ονόμασε και τις προέταξε, λέγοντας εις εαυτόν :
"Σκέψου βαθιά και σταθερά (μιά φορά γιά πάντα) τη φύση της Ιδέας, πριν πραγματοποιήσης το ποίημα. Εις αυτό θα ενσαρκωθή το ουσιαστικότερο και υψηλότερο περιεχόμενο της αληθινής ανθρώπινης φύσηε, η Πατρίδα και η Πίστις."
Βρισκόταν απέναντι από το Μεσολόγγι. Στο Φιόρο του Λεβάντε, την Ζάκυνθο.
Κι ήτανε , συμμετείχε, μύριζε μπαρούτι, πείναγε, βίωνε τον αγώνα και την αγωνία,
την παλικαριά και τον ηρωισμό, την ακαταμάχητη αποφασιστικότητα των λίγων απέναντι στους πολλούς, των άοπλων αντίκρυ στους πάνοπλους, των ισχυρών απέναντι στους αδύναμους, των χορτασμένων μπροστά στους ξενηστικωμένους,
γιαυτό το όνειρό του ,
εισάγοντας το ΣΧΕΔΙΑΣΜΑ Α'
συνεχίζεται :
"αλλά δεν έβλεπα μήτε το κάστρο, μήτε το στρατόπεδο, μήτε τη λίμνη, μήτε τη θάλασσα, μήτε τη γή που επάτουνα, μήτε τον ουρανό, εκατασκέπαζε όλα τα πάντα μαυρίλα και πίσσα, γιομάτη λάμψη, βροντή κι αστροπελέκι. Κι ύψωσα τα χέρια μου και τα μάτια μου να κάμω δέηση κι ιδού μές την καπνίλα μιά μεγάλη γυναίκα με φόρεμα μαύρο σαν του λαγού το αίμα, όπου η σπίθα έγγιζε κι εσβενότουνρ και με φωνή που μου εφαινότανε πώς νικάει την ταραχή του πολέμου άρχισε :
Το χάραμα επήρα
Του Ήλιου τον δρόμο
Κρεμώντας τη λύρα
Τη δίκαιη στον ώμο -
Κι απ' όπου χαράζει
Ως που βυθά,
Τα μάτια μου δεν είδαν τόπον ενδοξότερον από τούτο το αλωνάκι"
Σάν και σήμερα ,
δέκα Απρίλη στους χίλιους οχτακόσιους είκοσι έξ χρόνους !
Έξοδος !
Η Έξοδος του Μεσολογγίου !
Σημάδεψε την παγκόσμια ιστορία , την λογοτεχνία, την ζωγραφική !
Ύμνος και αίνος !
Η μεγαλωσύνη της ψυχής
ενός περήφανου και τεταπεινωμένου Λαού !
Και το ποίημα
γιά να ενσαρκωθεί σ' αυτό το ουσιαστικότερο και υψηλότερο περιεχόμενο της αληθινής ανθρώπινης φύσης,
στόχος, μόχθος κι επίτευγμα του Ποιητή !
Δεν έχει σημασία,
καθώς ξεδιπλώνεται η μύχια κι εναγώνια αναζήτηση στα βάθη της ανθρώπινης ύπαρξης από τον μέγιστο Διονύσιο,
καθώς επιχειρείται η ακριβής υπαρξιακά και γλωσσικά αποτύπωση αυτής της ενσάρκωσης που κατόρθωσε η αληθινή ανθρώπινη φύση στο Μεσολόγγι,
όχι δεν έχει καμμιά σημασία
να την συγκρίνουμε με ξιπασμένες κυρίες κι εθνομηδενιστές ιστορικούς που ανέλαβαν αδαώς και δολίως να συντονίσουν δήθεν εορτασμό της δισεκατονταετηρίδας !
Μήπως πρώτη φορά θα βρεθούμε μπροστά σε εφιαλτικές λογικές, σε μηδίσαντες, σε εξισλαμισμένους, σε φραγκοπροσκυνημένους, σε ταγμασφαλίτες, σε γερμανοτσολιάδες, σε λαδοβούλγαρους !
Ούτε πρώτη, ούτε κι η τελευταία !
Όμως το λογαριασμό τον κρατάει αδέκαστα η Ιστορία !
"Κι ιδού μές στην καπνίλα μιά μεγάλη γυναίκα με φόρεμα μαύρο σαν του λαγού το αίμα...!
Κρατώντας τη λύρα τη δίκαιη στον ώμο ξαναπήρε τον δρόμο του Ήλιου !
Της Δικαιοσύνης Ήλιε νοητέ , ψάλλει ο μέγιστος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, και μυρσίνη εσύ δοξαστική , προσθέτει ο Οδυσσέας του Αιγαίου !
Πορεία, διαχρονία στους αιώνες,
τι Λαός πεισματάρης κι αυτός,
η μικρά ζύμη όλο το φύραμα ζυμοί,
τι πορεία
στον δρόμο του Ήλιου !
"Παράμερα στέκει
Ο άντρας και κλαίει
Αργά το τουφέκι
Σηκώνει και λέει :
Σε τούτο το χέρι
Τι κάνεις εσύ ;
Ο εχθρός μου το ξέρει
Πώς μου είναι βαρύ ".
Επανάληψη , τραγική της ιστορίας ,
βιωμένος ρεαλισμός της δυσχέρειας
"Ο εχθρός μου το ξέρει ..."
"Στέκει ο Σουλιώτης ο καλός παράμερα και κλαίει,"
παραλλάζει ο στίχος στο ΣΧΕΔΙΑΣΜΑ Β' καθώς ο Σολωμός υιοθετεί τον δεκαπεντασύλλαβο της δημοτικής έκφρασης,
" Έρμο τουφέκι σκοτεινό, τι σ' έχω εγώ στο χέρι ;
Οπού σύ μούγινες βαρύ κι ο Αγαρηνός το ξέρει ;"
Ο αποκλεισμός, τα ασκέρια του εχτρού, η ανέχεια, η πείνα, η απόγνωση,
συντρέχουν με την αποφασιστικότητα,
τό 'χαν άλλωστε ξεκαθαρίσει,
"Καλύτερα μιάς ώρας ελεύθερη ζωή ...",
τους είχε δασκαλέψει προπαρασκευστικά ο Ρήγας ο Βελεστινλής παιανίζοντας τον Θούριό του,
συμπορεύονται με την έκφραση της ψυχής που βιώνει ταυτόχρονα
την ευθύνη της Παρακαταθήκης που επωμίστηκε,
"Γιά του Χριστού την Πίστη την αγία και της Πατρίδας την ελευθρρία" και
τον Πειρασμό γιά ζωή μέσα στην Φύση όπου
"Ο Απρίλης με τον Έρωτα χορεύουν και γελούνε
Κι όσ' άνθια βγαίνουν και καρποί τόσ' άρματα σε κλειούνε ".
Η μάχη στα τρίσβαθα της ύπαρξης !
Συνεχίζουμε ;
Αντιστεκόμαστε ;
Όπως στις Θερμοπύλες ;
Όπως ο Λεωνίδας κι οι τριακόσιοι ;
Όπως στα κάστρα της Βασιλεύουσας,
της του Κωνσταντίνου Πόλεως ;
Όπως ο Κωνσταντίνος ο Παλαιολόγος κι οι λιγοστοί Ρωμιοί στα τείχη ;
Καλύτερα μιά ώρας ...;
Ή πάλι σκλαβιά και φυλακή ;
"Τρέμει η ψυχή και ξαστοχά γλυκά τον εαυτό της "!
"Μές στ' Άγιο Βήμα της ψυχής",
"Η Ελπίδα περνάει από φρικτήν ερημία ",
ενώ η Θεά απαντάει στον ποιητή και τον προστάζει να ψάλη την πολιορκία του Μεσολογγίου !
ΣΧΕΔΙΑΣΜΑ Γ'
Μάτωσε ο Σολωμός !
Μάτωσε η ψυχή του, μάτωσε η ύπαρξή του γιά να εκφράσει
"Με λογισμό και μ' όνειρο, ...
Με φύλλα της Λαμπρής, με φύλλα των Βαιώνε",
να αινέσει
την δόξα της άνισης μάχης των Πολιορκημένων,
την δόξα της λεύτερης ψυχής
"Δόξα 'χ' η μαύρη πέτρα του και το ξερό χορτάρι" !
Γιαυτό κι ο παιάνας ,
εν τυμπάνω και χορώ,
"Ξάφνου σκιρτούν οι ακρογιαλιές, τα πέλαγα κι οι βράχοι.
Αραπιάς άτι, Γάλλου νούς, βόλι Τουρκιάς, τόπ' Άγγλου !
Πέλαγο μέγα πολεμά, βαρεί το καλυβάκι
Κι αλιά ! Σε λίγο ξέσκεπα τα λίγα στήθια μένουν !"
Όμως
"Δεν τους βαραίν' ο πόλεμος, αλλ' έγινε πνοή τους " !
Γιαυτό ,
ομόφωνα, Ωραίοι σαν Έλληνες,
στου Ήλιου τον δρόμο και πάλιν,
Ελλήνων προμαχούντες,
Τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι,
Τη Υπερμάχω Στρατηγώ τα νικητήρια
Και
"Είν' έτοιμα στην άσπονδη πλημμύρα των αρμάτων
Δρόμο να σχίσουν τα σπαθιά , κι ελεύθεροι να μείνουν,
Εκείθε με τους αδελφούς, εδώθε με τον χάρο" !
Κι όποιος κατάλαβε ...
Εννοώ όποιος έχει ψυχή
και δεν του φαίνεται μακριά το Καστελλόριζο κι η Αμμόχωστος !
Με εφιάλτη νυχτερινό ξεκίνησε ο Σολωμός.
Με τον Ήλιο,
μιάς διαχρονίας στους καιρούς και τους χρόνους,
διαχρονίας ανθρωπιάς, ως χαριέν άνθρωπος, πολιτισμού, δημοκρατίας, φιλοπατρίας, μαρμάρινων ναών, τριήρεων, γλυπτών πεντελικών ζωηφόρων, φιλοσόφων, τραγωδών, αγάπης στη ζωή, οίνου ευφραίνοντος, καλογραμμένων τρούλων στις εκκλησιές, ψηφιδωτών αγίων και νωπογραφημένων αφηγήσεων ενανθρώπησης, περγαμηνών ειλιταρίων και κωδίκων παπύρου, του ιλαρύναι πρόσωπον εν ελαίω, δρόμωνες και ολκάδες εμπορικές στους θαλασσινούς ορίζοντες, δεκαπεντασύλλαβοι ακριτικοί, μελανόμορφοι και ερυθρόμορφοι αμφορείς, ξυλόγλυπτη ωραιότητα εικονοστασίων, ασημοκαπνισμένα καντήλια κι άρματα ,
με τον Ήλιο πάλι,
ολοκληρώνει τούτη την μεγαλειώδη ανολοκλήρωτη σύνθεση,
λές κι είναι ποτέ δυνατόν να ολοκληρωθεί ο ύμνος στον ηρωισμό,
λές κι είναι ποτέ μπορετό να ψάλλει κανείς την μεγαλωσύνη της ψυχής που ποθεί τη Λευτεριά ,
λές κι είναι ποτέ δυνατόν η Ποίηση να φτάσει στην τελειότητα της έκφρασης !
Ανοιχτές οι προκλήσεις !
Ανοιχτοί οι δρόμοι !
Ανοιχτοί οι ορίζοντες !
Ενσυνείδητα ο Διονύσιος Σολωμός μας αφήνει ανοιχτές τις θάλασσες :
"Σαν ήλιος όπου ξάφνου σκεί πυκνά και μαύρα νέφη,
Τ' όρος βαρεί κατάραχα και σπίτια ιδές στη χλόη" !
Με είχε συναρπάσει , στους φοιτητικούς μου χρόνους, η υπαρξιακή- υπαρξιστική ανάλυση του Χρήστου Μαλεβίτση , ενός φιλοσόφου σε μιά οδυνόμενη πορεία προς τον Θεό, γιά τούτους τους δύο καταληκτικούς στίχους των Ελεύθερων Πολιορκημένων.
Με καθηλώνει κάθε φορά, τότε και σήμερα η επιβλητική Ειρήνη Παππά , καθώς αφηγείται, κι η φωνή του Αρχάγγελου από τον Ψηλορείτη , του Νίκου Ξυλούρη, όταν ερμηνεύει τους Ελεύθερους Πολιορκημένους στην καθοριστική επική σύνθεση του αγαπημένου Γιάννη Μαρκόπουλου.
Γόνυ κλίνοντας,
στα ηρωικά τέκνα που αγωνίστηκαν και θυσιάστηκαν στην πολιορκία και την Έξοδο του Μεσολογγίου
γιά μιά
"Μητέρα μεγαλόψυχη στον πόνο
και στη δόξα " !
Οδόν ημίν δεικνύμενοι ...
ΥΓ
Η Έξοδος του Μεσολογγίου ,
Θεοδώρου Βρυζάκη
Εθνική Πινακοθήκη - Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου
Ελαιογραφία σε καμβά , 1855

3 αναγνώστες σχολίασαν

Συμμετοχή στην συζήτηση
  1. Μοναδικός Χρήστος Μαλεβίτσης κύριε Μπόλαρη.

  2. Μέγας Μαλεβίτσης φιλόσοφος.

  3. Σοφία 21:58 12/04/2021

    Εμπνευσμένο άρθρο.

Υποβολή απάντησης

Παρακαλώ εισάγετε το σχόλιο σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ.
Παρακαλώ εισάγετε το email σας εδώ.